Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (84) Հոկտեմբեր 2018

Գրական-Մշակութային

ՓՈՒՆՋ ՄԸ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ՝ ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆԷՆ

kragan

ԲԱՐԻՆ
Բարին շո՛ղն է լուսաբացի
Բարին գգուա՛նքն է զեփիւռի
Թրթի՛ռն է լոյս տերեւներուն
Լոյսի՛, յոյսի՛ օրհներգութիւն...
Բարին բարե՛ւն է սրտագին
Սիրտէ ի սիրտ ղօղա՛նջ անգին
Մանկան ժպի՛տն է ցնծագին
Որ նոր բացուի դեռ աշխարհին...
Բարին սէ՛րն է որ կը տրուի
Անխտրաբար եւ բոլորին
Գո՛ւթ-կարեկցա՛նք է սրտալիր
Մարդ էակին ու աշխարհին...
Բարին աղօ՛թք է առ Աստուած
Հաւա՛տք, յո՛յս, սէ՛ր անանձնական
Մոմն է վտիտ որ պլպլա՛յ
Խոր խաւարին ու գորշ մթան...
Բարին յաղթէ միշտ ալ չարին
Ինչպէս լոյսը մութ խաւարին
Ճառագայթն է ան հոգիին
Որ կը ցոլայ ու չի հատնիր:
ԵՐԱՆ
........................
ՀԱՑ ՈԳԵՂԷՆ
Ափերուն այս օտարոտի
Գուցէ պայթէ՛ր սիրտս բարակ
Թէ որ գրիչս խոնարհ ու տաք
Դեղ ու դարման չըլլար ինծի...
 
Մամոնայի զիլ շաչի՛ւնն էր
Ամէնուրեք, պողպատաձայն
Ի՛մս երգն էր գողտրի՛կ, անձա՛յն
Հոգիներու մեղեդի՛ն էր...
 
Որքա՛ն մարդիկ ծիծաղեցան
Թէ՝ ո՞վ կարդայ բառդ մաշած
Մենք պիտ' ապրի՛նք զուարճանա՛նք
Բառերովդ չենք յագենար...
 
Բառն ու բանը՝ հա՛ց ոգեղէն
Անմատչելի մնաց իրենց
Սովը հոգւոյն զիրենք տանջեց
Դեռ ուրացան հացն ոգեղէն...
ԵՐԱՆ
........................
ԲՈՐԲ ՅՈՅԶԵՐՈՎ
Բորբ յոյզերով աշխարհ մտայ
Սիրտս կարծես քուրայ մ'ըլլար
Եռեւեփո՛ղ, բոցավառո՛ղ
Ապրումներուս լուռ հըրանօ՛թ...
Հրաշէկ վառքս ե՛ս զգացի
Նեա՛րդ առ նեա՛րդ, բջիջ՛-բջիջ՛
Մինչ ուրիշին թուաց թէ ես
Լուռ, հանդարտիկ, անգոլ մարդ եմ..
Եւ այրեցայ յուշի՛կ-յուշի՛կ
Մերթ ճրագ դարձայ, մերթ ալ մոխիր
Ճենճերումէ՛ս բառեր թռան
Համբո՛յր դարձան երկնի ճակտին...
ԵՐԱՆ
........................
ԴԺՈՒԱՐ Է ԶԻՍ ՀԱՍԿՆԱԼԸ
Դժուար է զիս հասկնալը
Անչափ դիւրին ու բարդ եմ ես
Դիւրին ինչպէս դաշտի խոտը
Որ դալարի անձրեւէն ետք
Կանաչ-կանաչ ու յորդագեղ
Բայց խորշակէն կ'ըլլայ հրակէզ....
Դիւրին ինչպէս տերեւը պարզ
Որ կանաչի ամէն գարնան
Զմրուխտ-զմրուխտ կը շողշողայ
Յետոյ ոսկի, հուր կը զզենու
Աշնան գոյներ տխրադալուկ
Կ'երթայ հողին խառնուելու....
Դժուար է զիս հասկնալը
Իմ մէջ կ'ապրի գոյի խորհուրդն
Մերթ խաղաղ զերթ երկնի կապոյտն
Մերթ շանթ ու կայծ ահագնացունց....
Մերթ հանդարտիկ ծով կապուտակ
Երկնին ժպտող, փիրուզափայլ
Մերթ փոթորկոտ ալեաց շառաչ
Որ զայրանայ մրրկահար....
Հիւլէիս մէջ կայ խտացեալ
Տիեզերք մ'անհուն ու բարդիբարդ
Անդրադարձը հրաշանման
Երանգներու բիւրածաւալ....
ԵՐԱՆ
........................
ԱՇՆԱՆԱՀԵՒ
Ես քալեցի կածաններէն
աշնանահեւ
Շուրջս ոսկի, բոսոր լոյսն էր
որ հրավառէր
Շուրջս վերջին հառաչըն էր
տերեւներուն
Որք փարէին կեանքի յոյսին
դեռ անյոգնում...
Ինչո՞ւ մեռնիլ, հողը գրկել
ցո՛ւրտ, անարե՛ւ
Երբ ամէն տեղ դեռ քնքշա՛նք կայ
սիրապարգե՛ւ
Երբ հովիկը մեղմիւ շոյէ
ու համբուրէ
Ծաղիկ ու ծառ թերթի՛կ-թերթի՛կ
տերե՛ւ-տերե՛ւ...
Երբ դեռ կեանք կայ կարօտայո՛րդ
սիրահանդէ՛ս
Երբ գոյներն են անչափ յուռթի
նախշազարդեր
Դաշտ ու անդեր, պուրակ, անտառ
սիրունատես
Եւ հաւքերն են նորոգ սիրով
մը խենթացեր...
Ու թէ մեռնի՛լ, պիտի մեռնիլ
լոկ երգելով
Թէ մահանա՛լ, պիտ' մահանալ
լոկ սիրելով
Թէ մեռնիլ կայ, պիտի մեռնիլ
լոյս դառնալով
Նշոյլով մը գէթ մեծ Լոյսը
աւելցնելով:
ԵՐԱՆ
........................
ԻՄ ԱՇՈՒՆԸ
Տերեւ-տերեւ լոյսի տարփա՛նք
Լոյսի խայտա՛նք, լոյսի օրհնա՛նք
Տերեւ-տերեւ լոյսի թրթի՛ռ
Կարօտե՛րգ է քաղցրաթախիծ...
Ամէն տերեւ գարնան յուշ է
Սիրաբողբո՛ջ մեղեդի է
Ամէն տերեւ ամրան տօթ է
Ամրան հո՛ւր ու ամրան հե՛ւք է..
Դեռ աշնան մէջ սիրավառո՛ղ
Ու խենթացո՛ղ գոյն ու բոյր է
Դեռ աշնան մէջ սիրո՛յ երգ է
Շշուկներո՛վ դեռ քաղցրօրօր...
Ամէն տերեւ կեա՛նք ամբարած
Արեւացա՛ծ սիրատենդ է
Ամէն տերեւ լոյսի հըրա՛շք
Լոյսո՛վ արբշիռ սիրոյ դող է...
Ամէն տերեւ երա՛նգ-երա՛նգ
Լոյսի բո՛ց ու բռնկո՛ւմ է
Ամէն տերեւ ոսկի՛, հրավա՛րս
Կեանքի, լոյսի խոր տենչա՛նք է...
ԵՐԱՆ
........................
ՄՆԱ՛Ս ԲԱՐՈՎ
Մնա՛ս բարով իմ թէ՛ժ ամառ
Ուր այրեցի ու այրեցայ
Մընացին լոկ յուշեր ոսկեայ
Անջնջելի՛, լուսավարա՛ր...
Մնաս բարո՛վ սի՛րտ իմ պարման
Կըրակ ու բոց էիր հրավա՛ռ
Դեռ հուրհրատես դուն լուսավա՛ռ
Զերթ մայրամուտն ծիրանավա՛ռ.. .
Բարո՛վ եկար, ոսկի՛ աշուն
Միրգեր ունիս դուն բիւր նաշխուն
Արեւներով իմ հասունցած
Հիւթեղացած կամ ալ չորցած...
Ի՛նչ ալ ըլլան միրգերս բիւր
Յոյզերուս բորբ, խոկումներուս
Արգասիքն են ջի՛նջ, ոսկելո՛յս
Իմ ճիգերուս, իմ կեանքիս հո՛ւնձքն...
Բայց որքան շատ է պատահեր
Որ բերքն այրի, չըլլայ բարիք
Եւ վաստակդ արդար ու հեզ
Դառնայ կոխան ոտքերու նենգ..
Ոսկի աշո՛ւն, խնայէ՛ գոնէ
Հունձքս խոնարհ ու սիրազեղ
Չտըրորուի ոտքերու տակ
Դառնայ բարի՛ք, բե՛րք կենարար:
ԵՐԱՆ
........................
ՀԱՅԱՍՏԱՆ
Սէգ լեռներու խոյացում ես
Երկինքն ի վեր համբարձում ես
Անդունդներէն խոր ձորերուդ
Թռի՛չք ու սլա՛ցք ես ոգեպտոյտ...
Մերթ ես կ'իջնեմ խորխորատներդ
Ուր գետակներդ կը կարկաչեն
Զուլալ ջուրովդ հոգիս կ'օծեմ
Որ ճախրեմ վեհ լազուրիդ մէջ...
Մերթ խաչքարիդ քով կանգ կ'առնեմ
Բերան մ'աղօթք կը մրմնջեմ
Շուրթ մը համբոյր՝ սեւցած քարիդ
Նորոգ շունչ տայ հին հաւատքիս...
Մերթ կը մտնեմ մատուռէդ ներս
Ուր դարերը լուռ կ'աղօթեն
Մութնուլոյսին մէջ թախծագին
Ես կը գտնեմ իմ մերկ հոգին...
Եւ ամէն պահ լոյս օդիդ մէջ
Հնչիւններդ կը ղօղանջեն
Վանքերուդ սուրբ զանգերուն պէս
Հայերէն խօսքը կ'արձագանգէ
Սար, ձորերուդ, հոգիիս մէջ
Զիս կ'ողողէ լոյսով անշէջ...
Հայրենի՛ հող, երկիր հայկեա՛ն
Դուն սաղմո՛ս ես ու սրբութի՛ւն
Մէն մի հիւլէդ՝ մի ճառագա՛յթ
Երկնէն իջած լոյս օրհնութի՛ւն
Որ չի հատնիր, այլ կը շատնայ
Խաւարին դէմ ճաճա՛նչ դառնայ...
ԵՐԱՆ
........................
Ի՛ՆՉ ՈՐ ՏՈՒԻ ԹԷ ՉՏՈՒԻ
Ի՛նչ որ տուի թէ չտուի
Միշտ պարտական ես մնացի
Կարօտ մը խուլ միշտ մղկտաց
Սրտիս խորունկ ծալքերուն տակ...
 
Բիւր-բիւր տողեր հիւսեցի ես
Լուսաթախիծ ու տենդայոյզ
Բայց երազած տողս լուսէ
Մնաց երազ մը անմատոյց...
 
Ըղձանքներս կարօտալոյս
Դարձան անհաս կապոյտ թռչուն
Հոգիս փնտռեց քուն թէ արթուն
Բայց չհասաւ ճաճանչին լոյս...
 
Եւ ո՞վ գիտէ վերջին պահուն
Կեանքիս վերջին շողերուն հետ
Ինձ այցելեն մարմին հագած
Երազներս իղձերուս հետ:
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ