Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (71) Յուլիս 2017

Գրական-Մշակութային

ՓՈՒՆՋ ՄԸ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ՝

ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆԷ

kragan
Երկնէն ցօղ իջաւ բառս համբուրեց
Աստղերու մրմունջն բերաւ հնչիւնիս
Խորհուրդով օծեց եւ լուսազարդեց
Մոգական փայլ մը տուաւ պարզ տողիս...
 
Լուսաթեւ տողիս հետ թեւածեցի
Երկնին մէջ լազուր, հոգիներէն ներս
Ցոլքեր քաղեցի անոնց անհունէն
Նոր ճաճանչներով տաղս հիւսեցի...
 
Տաղս նեկտարն էր սէր-ծաղիկներուն
Քաղուած շիթ առ շիթ անոնց սիրտերէն
Արցունքէն վճիտ, հառաչանքներէն
Մանուած լոյսովը սիրոյս ճառագուն...
 
Տա՛ղ երկնապարգեւ եւ երազահեւ
Հոգիներէն նես կաթ-կաթ դուն ցաթէ
Սէր, յոյս ու հաւատք, լոյսի ճաճանչներ
Օրհնութիւն տեղա՛ մանանա որպէս...
..................
ՓՆՏՌԱԾՍ..
Շիթ մը գորո՛վ էր փնտռածս
Քար սիրտերու զանգուածին մէջ....
Կաթիլ մը սէ՛ր էր ուզածս
Ամբոխին մէջ հազարադէմ...
Շող մը ժպի՛տ էր ըղձանքս
Սառն աչքերու հայեացքին մէջ....
Բոյլ մ'անուշ խօ՛սք էր բաղձանքս
Բիրտ, անտարբեր աղմուկին մէջ....
Տէ՛ր, անգին էր ընծայածդ
Բերրի հող էր ինձ շնորհածդ
Բայց հողն ինչպէ՞ս պտղաբերէ
Թէ սէր-անձրեւն զլացուի իրեն...
..................
ՍԷՐԸ
Սէրը ակունքն է կեանքի
Արարիչը ողջ տիեզերքի
Սիրտերն իրար կապող գօտի
Հրաշք-դիւթանքն աշխարհի....
 
Առանց սիրոյ չկայ գարուն
Չկայ զուարթ ճիչը մանկան
Ընտանեկան բոյն սիրասուն
Գարնան ծաղկունք հրաշանման....
 
Սէրը սիրտեր կը հրավառէ
Կ'երջանկացնէ, կը վեհացնէ
Սէրը համակ նուիրում է
Սէրը բուժիչ բալասան է....
 
Առանց սիրոյ պատերազմ է
Աւեր, աւար, կործանում է
Առանց սիրոյ մարդը գայլ է
Կեանքն ինքը դադար կ'առնէ....
 
Սէրն է աղբիւրն ամէն բարեաց
Գեղեցիկին ու ազնիւին
Սէրէն բխի ամէն սխրանք
Սէրը Աստուածն է ինքնին:
 
Սիրոյ բագինիդ ծնրադիր
Տողեր հիւսեմ ես սիրազեղ
Բառերս մէյ մէկ սիրանիւթ են
Սիրոյ տաճարին լուսեղէն...
..................
Սէրն թիթեռի թեւին նման
Անչափ քնքուշ է եւ նուրբիկ
Թէ մատներով կոշտ ու կոպիտ
Հպիս անոր փուշի նման
Զայն ճանկռտես քու մատներով
Փոշին ոսկի մնայ մատիդ
Թիթեռին թեւն վիրաւորուի
Սիրտը արցունք թափէ վրդով...
Սէրն բարակ բաժակի պէս
Լուսաթափանց, այնքան բիւրեղ
Շուտ կոտրուի թէ զայն տրորես
Թէ չխնամես ալ վարդի պէս..
Սէրը յար եւ նման ծաղկին
Բոյրն ու թոյրը բանայ քեզի
Միայն եթէ գորովանքով
Զայն խնամես սիրագորով....
..................
ՍԻ՛ՐՏ
Սի՛րտ, դուն խելառ միշտ մնացիր
Յոյզերով բորբ կ'ալեկոծուիս
Մերթ կը տխրիս յանկարծօրէն
Մերք թռվռաս մանուկի պէս....
Գետակի պէս կը ցոլցլաս
Հայելի մը կարծես ըլլաս
Կը ծիածանես երկինք, երկիր
Անհուն տիեզերքն՝ փոքրիկ իմ սիրտ...
Բայց կ'ընդվզիս, կը զայրանաս
Երբ սիրտիդ հետ դաւեր խաղան
Անզգամին դէմ բռնկիս
Կրակ թափես անոր ճակտին...
Սիրտ իմ մի բուռ, բազկերակն ես
Ապրումներուս, խոհերուս վէս
Այլոց ճիշդին թէ սխալին
Կողմնացոյցն ես դուն անթերի
Զիս չլքես, կ'աղերսեմ քեզ
Քեզմով կը զգամ համակ տիեզերքն...
..................
Սիրտս սափոր մը անյատակ,
Յոյզերով լի կուտա՛կ-կուտա՛կ
Մերթ կը յորդին ափերէն դուրս
Մերթ ալ ներսը կը բազմանան....
Սափորն այդ աներեւո՛յթ
Ո՞վ կը զգայ զայն....
Մարդկանց աչքէն
Մնայ հեռու
Անապական....
Ի՛մ գանձ սափոր, ի՛մը մնայ
Հարստութիւն ներանձնական
Առանց քեզի՝ խեցի դատարկ
Քեզմով Գոյի խորհուրդն կը զգամ....
..................
ԹՈՂ ՍԷՐՆ ԸԼԼԱՐ
Թող սէրն ըլլար խորհուրդ մը խորին
Անվերծանելի գաղտնիք մը անգին
Հոգիս թող պեղէր խորհուրդն անմեկին
Եւ թող ան մնար անիմանալի....
 
Առեղծուած մը թող ան մնար յար
Լուռ մեղեդի մը որ յուզէր հոգիս
Հնչիւններն անոր թրթռացնէին զիս
Զերթ անուրջ լուսէ, հեքիաթ ու երազ...
 
Թող պարուրէր ան էութիւնս համակ
Արեւալոյսին պէս կենսաւորէր զիս
Բայց ակունքն անոր մնար միշտ անհաս
Տիեզերական գոյին պէս անբաւ....
..................
ՍԻՐՈՅ ԵՐԳԵՐՍ
Սիրոյ երգերս յանձնեցի հովին
Մոռացումէ փրկելու համար
Հովը կը տանի զերթ բեղմնափոշի
Կը բեղմնաւորէ դաշտերը խոպան...
 
Քիչ ժամանակ անց, ծաղիկներ բուսնին
Արեւավառ եւ բուրումնաւէտ
Սիրոյ հունտերս կու տան պտուղներ
Ծարաւին այլոց՝ պաղպաջուն, հիւթեղ...
 
Ուր որ ալ ըլլամ, հոգիս կը խայտայ
Ի տես պարմանի սէրերուն վառման
Թէ կաթիլով գէթ ես յագուրդ տուի
Սիրատոչոր սիրտերուն ծաւի:
..................

 

 

 

 
ԲՌՆԱՏԻՐՈՒԹԻՒՆ
Բռնատիրութի՛ւն
Դուն լոկ անուն, գիր փոխեցիր
Չհեռացա՛ր, միշտ մնացի՛ր
Միտքերուն վրայ կապար ճնշիչ
Սլացքն անոնց խափանեցիր...
Մերթ դարձար դուն ազատ շուկայ
Գովազդովդ աղմկարար
Եւ դրամով ամէնազօր
Կախարդեցիր միտքերն անզօր..
Կողոպուտը հազար ձեւով
Դարձաւ օրէնք մը հրաշազօր...
Մերթ ալ դարձար յար երազուած
Ասպարէզը միջակութեանց
Ժողովրդավար կարգերու տակ
Հարթութիւն էր եղբայրական
Ուր հասկն ատօք պարտէր ծռել
Գլուխն իմաստուն որ չերեւէր..
Հազար ու մէկ հանդերձ հագած
Դուն ուղղեցիր միտքերն մարդկանց
Որոնք կարծես կը սիրեն քեզ
Քանզի միշտ ալ դժուար գործ է
Մտածելը, միտք ածելը
Ազատ, անկախ ապրիլ-գործելը...
Գերութեամբդ շղթայեցիր
Միտքն ու հոգին մարդ էակին
Անունը դրիր ազատութիւն
Ինքնախաբկանք վսեմագոյն....
..................
ՀԱՅ ԴՊՐՈՑԻՆ
Ամէն հայ դպրոց ազնիւ վրէ՛ժ է լոյս
Հայ հոգիի հե՛ւք, սուրբ մկրտութի՛ւն
Ուր Հայկեան ոգին կը վերյառնէ բորբ
Կը սլանայ դարձեալ դէպ' Մասիսը սուրբ...
 
Յարկին տակ անոր՝ լուսեղէ՛ն տաճար
Մատղաշ տունկերը հայոց կաղնիին
Կը վերածնին լոյսով Մեսրոպեան
Կ'ըմպեն դարաւոր լոյսը հրաշածին....
 
Մեծասքանչը սուրբ հնչիւն առ հնչիւն
Կ'օծէ քիմքն անոնց՝ հրեղէն բարբառ
Դարերու շունչը՝ անմահ էութիւն
Կը միախառնէ գալիքին կայտառ..
 
Նոր բողբոջներուն՝ հրավառ արեւներ
Կաթ-կաթ կը ծորեն շողքեր ու ցօղեր
Զանոնք կ'ընծայեն մէյ-մէկ կորիւններ
Կերտելու վաղուան նոր արշալոյսներ....
..................
ԿԱՐՕՏՆ ՈՒՆԻՄ...
Կարօտն ունիմ դեռ չծնած
Լռութեան մէջ տուայտող խօսքի
Որ գուցէ բառի բախտ չունենայ
Քար լռութիւն սրտի դառնայ...
Գուցէ բառերս չհերիքեն
Որ յոյզերս դառնան տողեր
Սահին սրտիս ընդերքներէն
Սրտիս վէրքը բալասանեն...
Յոյզեր կան որ հրաբուխի պէս
Այնքան խորունկ կ'ալեկոծին
Որ սոսկ լաւա որպէս ժայթքին
Բառն ու տողը մակերեսն են...
Կարօտն ունիմ հրաշանման
Այն մոգական տողերուն վառ
Որոնք բխին սրտակունքէս
Ինչպէս գետը լեռան ծերպէն...
Թող հեղեղին, յորդին առատ
Աղբիւր վարար՝ պապակ սրտին
Թող լիաբաշխ տան բոլորին
Լոյս հեղեղումն՝ սիրոյ լաւա...
Սրտիս յորդ այս վարարումին
Ես չեմ ուզեր դոյզն երախտիք
Լոկ գիտնամ որ սիրտեր ծարաւ
Յագուրդ գտան հոգեպարար...
..................
ԲՈԼՈՐ ԱԶՆԻՒ ՀՈԳԻՆԵՐՈՒՆ
Ազնի՛ւ հոգիներ, ձեզ եմ պարտական
Ոգիիս թռիչքը, թրթիռը սրտիս
Ճախրանքը հոգւոյս իմ արեւաբաղձ
Դուք տուիք ինծի թեւեր լուսածին
Արեւն ըմպելու մարմաջ մը անյագ...
 
Ճղճիմ մարդոց մէջ, դուք աստղեր դարձաք
Ջահեր վառեցիք հոգւոյս մէջ լուսէ
Սրտիս մէջ՝ խարոյկ մը տենդավառ
Արարման կայծով մը բոցակէզ
Որ հոգիս վառեց ցերեկ ու գիշեր...
 
Ազնի՛ւ հոգիներ, ներշնչեցիք ինձ
Յոյս, հաւատք եւ սէր, որոնք ցայտեցին
Լուսոյ ժայթքումներ անիմանալի
Եւ յետոյ դարձան տողեր ու տաղեր
Ուր հոգիս ցոլաց բիւրեղ ու անկեղծ...
 
Եւ հիմա ես ձեզ սիրով կ'ընծայեմ
Երգերս խոնարհ, բայց եւ լուսեղէն
Որպէս շող մը լոյս ձեր ճանապարհին
Որպէս սիրոյ կայծ, ծիածան ցնծագին
Բեկոր մ'անուշ սիրտ ձեր օրերուն բիրտ....
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ