Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (104) Յուլիս 2020

Գրական-Մշակութային

ՓՈՒՆՋ ՄԸ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ՝ ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆԷՆ

kragan
ՀԱՅՐԵՆԱԿԱՆ
Հայրենական հովիտին մէջ ես ըլլայի՛,
Սաղարթախիտ անտառներուն մէջ մա՛ն գայի,
Ունկս դրա՛ծ ջինջ գետակի մը խոխոջին,
Թռչուններու զուարթաձայն գեղգեղանքին...
 
Այնտեղ ժայռերն անգամ իրենց երգը ունին,
Մամո՛ւռ-մամո՛ւռ ժպիտ ունին հողին, ջուրին,
Բայց եւ խոյա՛նք, երկնասլաց ճախրանք ունին,
Ոգեղէն թռիչք ունին քարէ իրենց սրտին...
 
Այնտեղ բեկոր մը հին խաչքար դուն կը գտնես,
Որ դարերու մէկ վկան է որ կը շնչէ,
Քեզ կը տանի լոյս հետքերէն քու պապերուդ,
Որ ամրանաս, ճաշակ մ'առնես լոյս դարերուն...
 
Հոն բնութիւնն կարծես հոգի է ըզգեցեր,
Հոն բնութիւնն կարծես սիրտով մը կը տրոփէ,
Որ ծիածանուի քու հոգիիդ ու սրտիդ հետ
Եւ նոյնանայ ներաշխարհիդ հետ ոգեղէն...
14/5/2020
................
ՈՉԻՆՉ ԽՈՐՀԻԼ
Կ'ուզեմ ոչի՛նչ, ոչի՛նչ խորհիլ,
Ակնթարթը պահ մը կեցնել,
Թափուր մնալ պարապին մէջ
Եւ յանձնուիլ խօլ տարերքին...
Կ'ուզեմ, կ'ըղձամ ես անձկագին
Հանգիստ մը տալ խոկումներուս,
Յոյզերուս բորբ, մրրկածին,
Հեշտանքն զգալ լոկ ապրելուն,
Լոյսը ըմպել արեգնածին...
Կ'ուզեմ ամբողջ սրտով, հոգւով
Հովին յանձնել հոգերս բիւր,
Օրօրուիլ լոկ երազներով,
Արձակել ես-ս իմ անձէս դուրս,
Համաձուլուիլ ծով անհունին...
29/5/2020
................
ՆՈՐ ՄԱՐԴՆ Է ՈՐ ՊԻՏԻ ԾՆԻ
Նոր մարդն է որ պիտի ծնի
Երկունքէն ետք այս ցաւատանջ,
Հինը դարձած է անյարիր
Իր պատկերին արարչական...
 
Նոր մարդն է որ վառէ հոգիս
Երազներով վարդաբուրեան,
Պիտ' տապալէ ան կուռքը հին
Ոսկեայ հորթին մամոնապաշտ...
 
Պիտ' սաւառնի երկինքները
Արեւապաշտ ազատութեան,
Պիտի բանայ իր թեւերը,
Ողջագուրէ աշխարհն համակ..
 
Սիրտն իր սիրով պիտ' կամարԷ
Բիւր սիրտերուն տագնապահեւ,
Պիտի զգայ ցաւը այլոց
Գորովալից սիրալոյսով...
 
Յայնժամ գուցէ դըրախտ դառնայ
Մոլորակն այս երկնապարգեւ,
Մարդը մարդուն՝ իրաւ ընկեր,
Ուրախութեան ու ցաւի մէջ:
6/5/2020
................
ՀՈՂԻՍ ՄԷՋ
Հողիս մէջ առկայծ ոսկելոյսեր կան՝
Աճիւններէն սուրբ մեր հերոսներուն,
Որ կը ննջեն լուռ այլեւ շողափայլ,
Փարոս կը դառնան մութին մէջ ծփուն...
 
Հողիս մէջ կ'երգեն տաղերն դարաւոր
Շարականներուն, հրաշք հնչիւններով,
Աստղաբոյլեր են բառերն Մեսրոպեան,
Բիւր խորհուրդ ունին անոնք Մեծասքանչ...
 
Հողիս մէջ քարերն ոգեղէն հրայրք են,
Կարծես քարեր չեն, այլ խաչքար ու վանք,
Ոգեղինացած կոթող լուսեղէն,
Սրբազան աղօթք ու սլացք առ Բարձրեալն...
 
Հողիս մէջ արցունքն Լուսաւորիչին
Դարձեր է կանթեղ լերան կատարին,
Որ միշտ, հանապազ լոյս տայ ճամբէքին
Հայոց սուրբ երկրին, հայոց աշխարհին...
12/6/2017
................
ԻՐԻԿՈՒԱՆ ՄԷՋ
Իրիկուան մէջ շշուկներ կան,
Որոնք կու գան անակնկալ,
Կը պարուրեն զիս քնքշանքով,
Աղօթաբոյր մեղեդիով...
 
Իրիկուան մէջ բորբ յուշեր կան,
Այցի կու գան կարօտավառ,
Մեղմ ու յուշիկ կը յայտնուին
Ու թախիծով կ'օծեն հոգիս...
 
Իրիկուան մէջ քաղցրութիւն կայ,
Գգուէ հոգիս իմ պարտասած,
Կը փարատէ մութ ամպերը,
Կը տարածէ լոյս անդորրը...
 
Իրիկուան մէջ կը յամենայ
Երազն անցնող ակնթարթին,
Որ սրտիս մէջ կը թրթռայ,
Յաւերժութեան շունչ մը ունի:
18/5/2020
................
ԱՆԲԱՌ ՈՒ ԱՆԽՕՍ
Ես սիրեցի հոգիներու զրոյցը լռին,
Ուր կայ միայն ծիածանը սիրտէ ի սիրտ,
Որ շողշողայ երանգներով արշալոյսի
Ու թրթռայ մեղեդիով մեղմ ու յուշիկ...
 
Այնտեղ բառը աւելորդ է, արհեստական,
Հոգիներու անհունն է լոկ որ կը հեծէ
Եւ իրար մէջ ու իրարմով անոնք կը զգան
Յաւերժական շնչառութիւնն աղօթահեւ..
 
Ակնթարթը յաւերժական շունչ մը ունի՝
Անխօս, անբառ հոգիներու լոյս ձուլումին,
Ուր կը հեւայ ժամանակը անկարեկիր
Ու կանգ կ'առնէ զոյգ սիրտերու տրոփիւնին...
14/4/2018
................
ՍՐԲԱԶԱՆ ԼԵՌԱՆ
Վեհութեանդ դէմ լուսեղէ՛ն,
Մերթ կ'անճրկիմ, կը փոքրանամ,
Մերթ ալ հոգիս միշտ լուսաբա՛ղձ
Քեզ կը փարի՝ երա՛զ լուսէ...
 
Խոյանքիդ դէմ երկնասըլա՛ց,
Մերթ խոնարհիմ ինչպէս խոտը,
Մերթ ալ քեզ հետ կը բարձրանամ,
Քեզ կը ձգտիմ՝ տեսի՛լք անհաս...
 
Խորհուրդիդ դէմ սրբազնասո՛ւրբ,
Աստ'ծոյ ձայնը կարծես լսեմ
Ու երկիւղած աղօթք մը լուռ
Խոստովանանք մըն է անեղծ...
 
Քուն թէ արթուն՝ քեզի հետ եմ,
Մանուկ օրէս մինչեւ ներկաս,
Դուն ես գծած կեանքիս ճամբան,
Ճակատագիր ես նախաստեղծ...
 
Եւ ամէն օր, ամէն վայրկեան,
Քեզ արժանի կ'ուզեմ ըլլալ,
Ըմպել լոյսդ անդուլ, անյագ,
Լոյսիդ ձգտիլ, մընալ ծարաւ...
13/3/2020
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ