Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (103) Յունիս 2020

Գրական-Մշակութային

ՓՈՒՆՋ ՄԸ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ՝ ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆԷՆ

kragan
ՎԱՐԴԱԲՈՒՐԵԱՆ ԵՐԱԶՆԵՐՈՒՍ
Ի՛նչ երազներով ես ճամբայ ելայ,
Արեւ կար հրէ աչքերուս մէջ վառ,
Սրտիս մէջ աշխարհն կարծես կը թնդար,
Հոգիս երկի՛նք էր լուսավառ, պայծառ...
 
Փուշ ու տատասկներ ոտքս ճանկռեցին,
Ամպրոպ ու կարկուտ տեղացին վրաս,
Հազար նենգ դաւեր ու խարդաւանքներ
Փորձեցին կոտրել ոգիս անվեհեր...
 
Սիրտս զգայուն ու փխրուն անչափ
Յար արիւնեցաւ նետերէն սուրսայր,
Բայց կամքս տոկաց, ոգիս աննահանջ՝
Բի՛ւր բի՛ւր խութերէն վերեւ խոյացաւ...
 
Երազներս սուրբ տեսան տառապանք,
Տագնապ ու թախիծ, խռովքներ անչափ,
Մերժեցին սակայն գունատիլ վհատ,
Ծիածանակերպ շողացին վրաս....
 
Երազնե՛ր անմահ եւ վարդաբուրեան,
Գուցէ չհասնիմ ձեր լոյս եզերքին,
Բայց ձեր շողերը արեւաճաճանչ՝
Զիս միշտ պիտ' դիւթեն խինդով ոգեկան...
 
Դուք թեւերս էք լազուրին կապող,
Սանդղամատեր՝ երկինք բարձրացնող,
Որ ըմպեմ զուլալ ցօղը երկնային,
Որպէս սիրանիւթ անսէր աշխարհին...
13/4/2020
...............................
ԵՐԳԵՐՍ ԾԱԽՈՒ ՉԵՆ
Ինձ զարդեղէն մի խոստանաք
Ձեր փուճ գանձէն խաբեպատիր,
Զիս հմայողը խօսքն է իրաւ՝
Սիրտէն բխած ու սրտալիր...
 
Ինծի պէտք չեն տիտղոս ու փառք,
Թէ որ հոգիս կ'ուզէք գնել,
Ազատ հոգիս ճախրել կ'ուզէ,
Ճախրանքով լոկ ուրախանալ...
 
Գումարները ձեր աստղաբաշխ
Ձեր ծակ աչքը թող կշտացնեն,
Ձեր խեղճուկրակ արծաթին տեղ,
Չեմ վաճառեր հոգիս զուլալ..
 
Ձեր գովեստը անոնց տուէք
Որոնք սնանին սին գովքերով,
Ես իմ խիղճիս առջեւ կ'ուզեմ
Կանգնիլ հպա՛րտ ու անվրդո՛վ...
 
Իմ երգերս ծախու ի՛ր չեն,
Ո՛չ ալ ապրանք ակնահաճոյ,
Անոնք սրտիս տրոփիւնն են,
Աղաղակը վճիտ հոգւոյս...
5/2/2017
...........
ԹԱԳԱԺԱՀՐԻՆ ՀԵՏ
Փոխուեր է կեանքը, փոխուեր՝ աշխարհը,
Փոխուեր են մարդը եւ ժամանակը,
Սահեր-անցեր են կարծես տարիներ,
Ու մենք յայտնուեր՝ այլ աշխարհի մէջ...
Երէկ ամէն ինչ կը թուէր տարբեր,
Կեանքն է իր հունէն շեղեր, մոլորեր,
Սիրտերը հիմա՝ թէեւ մօտեցեր,
Բայց մարդը մարդէն խոյս կու տայ արդէն...
Միտքերը խառն են, քաոս է կարծես,
Դուրսը խաղաղ է, ներսը՝ շփոթ է,
Ամէն ինչ յանկարծ տակնուվրայ է,
Մշուշ է, մէգ է ու միգամած է...
Ու մարդը հիմա ինքն իրեն հետ է,
Կը խոկայ անվերջ, կը խորհրդածէ,
Կ'ուզէ հասկնալ ու ներըմբռնել
Թէ ինչո՞ւ կ'ապրի այս աշխարհիս մէջ...
Եւ գուցէ հիմա առաջին անգամ
Խղճին հետ զրուցէ մաքուր ու անկեղծ,
Շպրտէ դիմակն կեղծիքին ունայն,
Ձեւին ու ծէսին եւ ցուցադրութեան,
Լսէ սրտի տրոփն, զարկերակն անոր,
Մե՛րկ կանգնի հոգւոյն առջեւ շիփ-շիտակ,
Քանզի հասկցաւ որ մերկ հոգիով
Պիտ' ապրիլ կեանքը արդար ու իրաւ...
5/5/2020
...........
ՀՈԳԻԻՍ ՀԵՏ
Տարիներուս բեռը թօթուած,
Կ'ուզեմ խայտալ դեռ խօլաբա՛ր,
Դեռ թռվռա՛լ անհոգաբար,
Պարմանանա՛լ, գարունանա՛լ,
Երթա՛լ դաշտերն ու անդերը,
Բոյր, թոյրերով յար արբենա՛լ,
Թօթուե՛լ աշնան, ձմրան պաղը,
Գարնան բանալ սիրտս դեռ տաք...
Հոգիս անչափ սէր, գորովանք,
Հուր ու կրակ ունի անմար,
Տարիները չեն կրցած բնաւ
Փոշի դիզել իր էութեան...
Կը թեւածէ վեր մանրուքէն,
Իր հողեղէն պարունակէն,
Հայեացքն յառած հորիզոնին,
Բարձունքներուն անպարագիծ...
Խաւարին մէջ՝ լոյսի շող է,
Ձմրան ցուրտին՝ սրտի գոլ է,
Տառապանքին՝ յոյս է անմար,
Գորշ տաղտուկին՝ լուսէ երազ...
Հոգիս ինչպէ՞ս պիտ' ծերանայ,
Երբ կը զանցէ ժամ-ժամանակ,
Սրտիս անանց գարունն է ան՝
Բողբոջումով լուսավարար:
13/5/2020
...........
ՎԻՊԱԿՍ
Ու է՛ջ առ է՛ջ եւ տո՛ղ առ տո՛ղ
Կեանքիս վիպակն ես գրեցի՝
Լոյսով, ստուերով, մութնուլոյսով,
Արեւներով, սիրով յուռթի...
Այնտեղ դրի երազներս,
Կարօտներս, վառ յոյզերս,
Սէրերս բորբ, խոկումներս,
Սիրտս տրոփուն, գորովանքս...
Ամէն էջին ես փռեցի
Արշալոյսներ լուսաճաճանչ,
Աստղածորան երկինք յուռթի,
Որ խորհուրդներ ունի պահած...
Ամէն տողին ես շաղ տուի
Վարդեր չքնաղ ու հոտեւան,
Որ հմայեցին սիրտն ուրիշին,
Ինձ պահեցի փուշը միայն...
Ամէն բառին ժպիտ դրի,
Որ ճառագեց շողեր լոյսի,
Լոյսն այդ սրտիս հուր կրակն էր,
Որ այրեցաւ միշտ բոցակէզ...
Եւ չգիտցայ թէ վիպակն այդ՝
Իմ ապրա՞ծն էր, իսկակա՞նը,,
Թէ՞՝ յօրինած էի ես զայն
Լրացնելու չապրուածը...
1/5/2020
...........
ԴՈՒՆ ՀՈՂ ՉԵՍ ՍՈՍԿ
Դուն հող չես սոսկ, իմ Հայաստա՛ն,
Աննիւթեղէ՛ն ոգի մըն ես,
Որուն մէջ դեռ կ'ապրին ու կան
Հայոց դարերն Հայկեան օրէն,
Շո՛ւնչը վսեմ մեր պապերուն,
Որ կերտեցին քեզ հե՛ւք առ հե՛ւք,
Շաղախելով քու քարերուդ
Ցօ՛ղ առ ցօ՛ղ քրտինքն իրենց,
Հաւա՛տք ու սէ՛ր, բիւր երազնե՛ր,
Կա՛մք անկոտրում ու աներեր,
Ցոլանքը ջինջ իրենց հոգւոյն,
Տենդ ու տենչեր հազարանուն...
Կարծես մենք ենք քեզ յօրիներ,
Հիւլէ՛-հիւլէ՛ հոգի դըրեր
Մէն մի ժայռիդ, մէն մի ծերպիդ,
Սարալանջիդ, հարթավայրիդ,
Վեհ լեռներուդ, հովիտներուդ,
Ջուրերուդ մէջ, գետակներուդ,
Որ դուն դառնաս մեզ հոգետո՛ւն,
Օճա՛խ անգին, մեր էութի՛ւն,
Որմէ եթէ մենք անջատուինք
Կը դառնանք բոյս արմատախիլ,
Փերեզակներ թափառ' շրջիկ՝
Անտուն, անդէմ ու անպատիւ,
Արարածներ ողորմելի:
5/5/2019
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ