Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (103) Յունիս 2020

Խմբագրական

ԱԶԳԱՅԻՆ ԳՈՅԵՐԹԻ ԳԵՐԱԳՈՅՆ ԳՐԱՒԱԿԱՆԸ ՄԵՍՐՈՊԱՇՈՒՆՉ ՀԱՅ ԴՊՐՈՑՆ Է

kragan«Սփիւռքի մէջ Հայ Դպրոց փակելը համազօր է Հայաստանի մէջ հայ բանակի զօրանոց մը փակելուն»: Երուանդ Հ. Քասունի
 
Կրթական տարեվերջի այս օրերուն, մեր միտքերու լուսարձակը կ'ուղղենք հայ դպրոցին, ուրկէ հայ շրջանաւարտները՝ ազգային ոգիով թրծուած, կ'ընծայուին հայ կեանքին՝ Հայաստանէն մինչեւ Սփիւռքի ամէնէն հեռաւոր գաղութները..., թէեւ թագաժահրի այս տագնապալից օրերուն, անոնք զրկուած պիտի ըլլան Շրջանաւարտից Ամավերջի լիարժէք հանդիսութիւններէն, որոնք գեղեցիկ եզրափակումն են եւ պսակումը իրենց տարիներու տքնաջան աշխատանքին:

Ի՛նչ ալ ըլլան պարագաները, սակայն, հայ դպրոցէն շրջանաւարտներու այս աստղաբոյլն է, գերազանցօրէն, որ պիտի ստանձնէ պատասխանատւութիւնը յետագային՝ ղեկավարելու հայ կեանքը ամէնուրեք, նոր շունչ ու ոգի փոխանցելու ազգային մեր կառոյցներուն, նոր թափ տալու ագգային-հայրենական մեր գոյերթին, զինուած ըլլալով հայոց լեզուի ու պատմութեան իմացութեամբ ու շունչով, հայ հոգեմտաւոր արժէքներով եւ ազգային գիտակցութեամբ ու ոգիով...

Ահա թէ ինչո՞ւ էական, նոյնիսկ ճակատագրական է հայ դպրոցին ջամբած հայեցի, Մեսրոպաշունչ դաստիարակութիւնը, քանզի անիկա է որ կը պայմանաւորէ ազգի ու հայրենիքի ապագայ ուղին, անոր յառաջընթացը պատմութեան մէջ...

Եթէ ակնարկ մը նետենք հայոց պատմութեան էջերուն, պիտի տեսնենք որ Մաշտոցեան կամ Մեսրոպահիմն դպրոցն էր, որ դարբնեց ազգային քաղաքական մեր ռազմավարութիւնը, երաշխաւորեց հայ գիր ու գրականութեան, հայ մամուլի, հայեցի ինքնութեան, գոյութեան եւ յարատեւման պայքարի մեր երթը դար ու դարեր:

Ներկայիս, համաշխարհայնացման մեր դարուն ի մասնաւորի, ուր այնքան հեշտօրէն կը ձուլուին ազգային լեզու եւ մշակոյթ, աւանդոյթ եւ հոգեւոր-բարոյական արժէքներ, պատմութիւն ու ազգային ոգի՝ զանգուածային համահարթեցման հսկայ ձուլարանին մէջ, ճակատագրական հրամայական է նոր որակ ու մակարդակ տալ հայ դպրոցին, նոր ուժականութիւն հաղորդել անոր:

Կը խօսինք ու կը գրենք մեր մեծ Երազին ու Պահանջատիրութեան մասին, բռնագրաւուած հայրենի հողին ազատագրութեան մասին, բայց միաժամանակ կը նահանջենք օտարացումի զառիթափն ի վար, կը փակենք հայ դպրոցները մէկը միւսին ետեւէն, հազար պատրուակ յօրինելով, որոնց ամէնէն անընդունելի ճշմարտազանցութիւնը՝ «Հայերէնը էական չէ հայ զգալու համար» խօսքն է նետուած ասդին-անդին՝ հայ յորջորջուած ղեկավարներու բերնով...Ի դէպ, այսօր փակուած հայկական վաժարաններու թիւը հասած է 227-ի, ըստ հաւաստի աղբիւրներու:

Կայ արդեօ՞ք կամ կրնա՞նք ունենալ ազգային քաղաքական ռազմավարութիւն, Պահանջատիրութիւն՝ Տարագիր հայութեան համար, առանց հայ դպրոցին, առանց Հայ մնալու, Հայ՝ լեզուով, գիրով, գրականութեամբ, հաւատքով...
Մեսրոպաշունչ ՀԱՅ ԴՊՐՈՑՆ Է գերագոյն գրաւականը ազգային գաղափարախօսութեան եւ ռազմավարութեան, մեր Պահանջատիրութեան, մեր մեծ Երազի իրականացման ճամբուն վրայ:

Ազգային օրակարգի հարցերու հարցը ըլլալու է, հետեւաբար, թէ մեր կրթական համակարգը՝ ՀԱՅ ԴՊՐՈՑԸ, ի՞նչ տեսակ հայ մարդ ու քաղաքացի պիտի միտի պատրաստել.-

-Կրաւորական, յարմարող ու համակերպող, ուրիշներուն օգնութեան ապաւինող հայ մարդը, թէ՞ նախաձեռնող ու ստեղծագործ, պայքարի կամքով օժտուած, իր ժողովուրդի ու հայրենիքի ազատագրութեան ու վերելքին համար մաքառելու ընդունակ յառաջապահ մարտիկը...

-Գիտելիքներ սոսկ ամբարող մարդ-մեքենա՞յ, թէ՞ ստեղծագործական միտքով դատելու ընդունակ, հարցերը քննական մտածողութեամբ եւ վերլուծական միտքով ընկալող, ընկալեալ կաղապարներէ դուրս մտածելու ընդունակ հարցադրող, կշռադատող միտքով օժտուած հայ մարդը...

-Կոշկոռ կապած նախապաշարումներով եւ հատուածական սին ու նեղմիտ մտածողութեամբ կաղապարուած ու քարացած հայ մարդը, թէ՞ լայնահորիզոն եւ համահայկական տեսլականով թրծուած ազատ հայը...

Ի վերջոյ, ժողովուրդի մը մեծագոյն հարստութիւնը՝ իր երկրի աշխարհագրական դիրքէն, բնական պաշարներէն եւ տնտեսական հնարաւորութիւններէն աւելի ու գերիվեր՝ անոր ՄԱՐԴՈՅԺԻ որակն է: Մարդոյժ՝ որ օժտուած ըլլայ յառաջապահ գաղափարներով ու մտածողութեամբ, կազմաւորուած ըլլայ մարդկային եւ ազգային բարձրագոյն արժէքներով, իրաւ հայրենասիրութեամբ եւ կազմակերպչական կարողութեամբ, զինուած ըլլայ գիտելիքներով, ստեղծագործական միտքով, այլեւ յանդուգն կամքի ոյժով...

Այս հարցադրումները եւ անոնց տրուելիք պատասխանները երիցս կարեւոր են ու նշանակալից մեր ժողովուրդին եւ հայոց հայրենիքին համար: Բնական պաշարներէ զուրկ, աշխարհաքաղաքական իր խոցելի դիրքով Հայաստանի Հանրապետութեան եւ մասնաւորաբար՝ իրաւազրկուած, մասնատուած եւ կոտորակուած Սփիւռքի տարագիր մեր ժողովուրդին համար, որ կ'ապրի խառնաշփոթ ժամանակներու ճգնաժամին մէջ՝ ուղեկորոյս եւ ուղեմոլոր...
ՀԱՅ ԴՊՐՈՑԸ պարտի կազմաւորել սերունդ մը՝ որ ունենայ ազգային բարձր գիտակցութիւն, հաղորդ մեր մշակոյթի արժէքներուն, ականջալուր մեր պատմութեան ձայնին, ստեղծագործական եւ քննական միտքով օժտուած, համահայկական ոգիով ամրապինդ, որ յանձնառու ըլլայ ՏԷՐՆ ու ՊԱՀԱՆՋԱՏԷՐԸ ըլլալու ազգային մեր բռնախլուած իրաւունքներուն, ՀՈՂԻՆ, եւ զարգացման նոր ուղղութիւն մը հունաւորէ՝ 21-րդ դարու բարդ եւ խառնիճաղանճ ժամանակներուն:

Նման դաստիարակութեամբ թրծուած սերունդն է մեր վաղուան յոյսն ու ապագան: Իսկ ՀԱՅ ԴՊՐՈՑԸ անոր միակ եւ անփոխարինելի ԴԱՐԲՆՈՑԸ:

ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ