Ազատ Խօսք

Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (74) Նոյեմբեր 2017

  • Սփիւռքի նախարարութիւնը հայրենադարձութեան ծրագիր կը մշակէ
  • Եւրոպական Խորհրդարանը ընդունած է Արցախի ժողովուրդի ինքնորոշման իրաւունքը ճանչցող բանաձեւ
  • Նալբանդեան ԻՒՆԷՍՔՕ-Ի համաժողովին ի Փարիզ բուռն կերպով քննադատած է Ազրպէյճանի հայատեաց քաղաքականութիւնը
  • Տեղի ունեցաւ «Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութիւն-300» խորագրով միջազգային գիտաժողովը
  • Թուրքիոյ մէջ Ցեղասպանութեան ճանաչումը դարձած է մտաւորական ըլլալու չափանիշ. Զարաքօլու
  • Ազնաւուր Իսրայէլի նախագահին հարց տուած է, թէ ե՞րբ իր երկիրը վերջապէս պիտի ճանչնայ հայոց ցեղասպանութիւնը

Կիպրահայ

ՀԱՄԵՐԳ Ի ՅԻՇԱՏԱԿ ՄԱԵՍԹՐՕ ՍԵՊՈՒՀ ԱԲԳԱՐԵԱՆԻ

yeranԱնձնաւորութիւններ կան, որոնց մեծութիւնը կ'աճի ժամանակի թաւալումին հետ, անոնց լուսաւոր յետագիծը ուղենիշ կը դառնայ յաջորդական սերունդներուն, իրենց անունը անմահացնելով...:(մանրամասն)

ՀՀ Սփիւռքի նախարար Հրանոյշ Յակոբեանի այցը Կիպրոս

Հաղորդագրութիւն

yeranՈւրբաթ, 20 Հոկտեմբեր 2017-ի երեկոյեան, Ազգային Առաջնորդարան այցելեց իր պատուիրակութեամբ Հայաստանի եւ Սփիւռքի Նախարար Տիկին Հրանոյշ Յակոբեան: Առաջնորդարանի մուտքին Տիկին նախարարը դիմաւորուեցաւ Թեմիս Կաթողիկոսական Փոխանորդ՝ Տ. Խորէն Արք. Տողրամաճեանի եւ Պետական ներկայացուցիչ՝ Պրն. Վարդգէս Մահտեսեանի կողմէ, որոնք ուղղուեցան դահլիճ, ուր ներկայ էին Թեմի Կրօնական Դասն ու Երեսփոխաններ, Ազգային Վարչութեան ատենապետ եւ անդամներ, կառոյցներու, կուսակցութեանց, բարեսիրական, մշակութային, մարզական միութիւններու ներկայացուցիչներ եւ անդամներ, Կրթական հաստատութեան պատասխանատուներ, թերթերու խմբագիրներ եւ հրաւիրեալներ։(մանրամասն)

Հայաստանի, Կիպրոսի եւ Յունաստանի միջեւ համաձայնութիւն` երեք երկիրներու սփիւռքներուն միջեւ կապերը ամրապնդելու

yeranՈւրբաթ, 20 հոկտեմբեր 2017-ին Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանի, Կիպրոսի նախագահի` մարդասիրական եւ արտերկրեայ հարցերով յանձնակատար Ֆոթիու Ֆոթիսի եւ Յունաստանի արտաքին գործոց նախարարի տեղակալ Թերենս Նիքոլաոս Կուիկի միջեւ տեղի ունեցաւ Հայաստանի, Կիպրոսի եւ Յունաստանի սփիւռքի հարցերու համակարգման ուղղութեամբ առաջին եռակողմանի հանդիպումը:(մանրամասն)

«ՀԱՅԱՍՏԱՆ» ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ, ԿԻՊՐՈՍ "HAYASTAN" ALL-ARMENIAN FUND, CYPRUS

yeranՍիրելի քոյրեր եւ եղբայրներ, Հայաստան Համահայկական Հիմնադրամի (ՀՀՀ) 2017-ի հեռուստամարաթոնը (telethon) տեղի պիտի ունենայ Նոյեմբերի 23-ին, Լոս Անճէլըսի մէջ:(մանրամասն)

Խմբագրական

ԱԶԳԱՅԻՆ ԳԱՂԱՓԱՐԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆԸ ԵՒ ՄԵՆՔ

yeranԱզգային գաղափարախօսութիւն....Անչափ հոլովուած, չարաչար ծամծմուած եզրոյթ մը՝ այս, որ կը մնայ մինչեւ վերջ չհասկցուած, մինչեւ վերջ չբացայայտուած, մինչեւ վերջ յստակօրէն չբանաձեւուած հասկացողութիւն մը, որ կը գործածուի տեղի-անտեղի, առանց երբեք խորանալու անոր բուն իմաստին, անոր տեղին ու դերին՝ ազգային հաւաքական մեր կեանքին մէջ:

Հայոց ազգային գաղափարախօսութիւնը կարելի է սահմանել, ըստ իս, որպէս՝ գաղափարներու եւ արժէքներու այն ամբողջական համակարգը, որուն հիմնական նպատակը՝ հայ ժողովուրդի գոյապահպանումն է ու անոր բնական զարգացումը: Վերջին հաշուով, անիկա՝ որպէս վերհատուածական, վերկուսակցական, վերխմբակային եւ համահայկական մտածողութիւն եւ գաղափարախօսութիւն, պարտի տնօրինել ազգի ու հայրենիքի ներքին ու արտաքին քաղաքականութիւնը, էական ուղեցոյց դառնալ ազգի ու հայրենիքի հաւաքական կեանքի բոլոր ոլորտներէն ու բնագաւառներէն ներս: Ազգային գաղափարախօսութիւնը, մէկ խօսքով, կ'ուղենշէ թէ ուրկէ՞ եկած ենք, ո՞ւր ենք այսօր, որպէս ազգ ու հայոց երկիր եւ ո՞ւր կ'երթանք...

Այս դիտանկիւնէն, հայոց ազգային գաղափարախօսութեան առաջին հիմնական էատարրը՝ ամբողջական հայրենիքի եւ ազգի ամբողջականութեան գաղափարն է, որուն անքակտելիօրէն կ'ածանցուի ամբողջական հայրենիքի վերականգնումի գաղափարախօսութիւնը, Հայ Դատի պահանջատիրութիւնը, որուն մէկ անքակտելի օղակն է ազատագրուած Արցախի ամրակայումը. երկրորդը՝ ազգային պետականութեան առկայութիւնն ու հզօրացումն է, որպէս ազգի կազմակերպ կեանքի գերագոյն արտայայտութիւն, որ հիմնուած ըլլայ ընկերային, տնտեսական, քաղաքական արդարութեան վրայ եւ ճշմարտօրէն ցոլացնէ մեր ժողովուրդի իղձերն ու երազները, իտէալներն ու տեսլականը...: Երրորդը՝ բարոյական, հոգեւոր, մշակութային արժէքներու համակարգն է, որով կը շնչեն, կ'ապրին ու կը սնին ազգին զաւակները: Այս համակարգը կ'ընդգրկէ հայոց լեզուն որպէս հայ մշակոյթի էական առանցք, ...

(մանրամասն)

Հարցազրոյց

«Սա համատարած դաւաճանութիւն է սեփական ազգի նկատմամբ»

yeranՎերջին շաբաթներու գլխաւոր եւ վտանգաւոր թեման Ընտանեկան բռնութեան կանխարգելման եւ ընտանեկան բռնութեան ենթարկուած անձանց պաշտպանութեան մասին եւ յարակից օրէնքների նախագծի շուրջ ստեղծուած աղմուկն էր: Չգիտես ինչու, հենց հիմա ՀՀ արդարադատութեան նախարարութիւնը սկսեց հապշտապ զբաղուել այս օրինագիծը կեանքի կոչելու գործընթացով, որին իւրաքանչիւր գիտակից քաղաքացի դէմ է` այն համարելով ական` հայ աւանդական ընտանիքները խարխլելու ուղղութեամբ: Այս ամէնը հաշուի առնելով էլ` նախարարութեան կողմից կազմակերպուած հանրային քննարկման ժամանակ որոշուել էր ընդդիմախօսներին զրկել ձայնի իրաւունքից, որից յետոյ թեման էլ աւելի լարուած մթնոլորտում քննարկուեց թէ՛ լսումների ժամանակ, թէ՛ լսումներից յետոյ: Հենց այս ամէնի շուրջ էլ «Իրավունքը» զրուցեց գրող, հրապարակախօս, «Մայրազոր» նախաձեռնութեան հիմնադիր ՌՈՒԶԱՆ ԱՍԱՏՐԵԱՆԻ հետ:(մանրամասն)

Երեւանն իրականում 6000 տարեկան է․ պատմաբան

Հայկուհի Բարսեղեան

yeranԱյս տարի պաշտօնապէս նշուեցաւ Երեւանի 2799-ամեակը։ Երեւանի պատմութեան թանգարանի հնագիտութեան և միջնադարեան պատմութեան բաժնի վարիչ, պատմաբան Անժելա Տերեանը, սակայն, կարծում է, որ իրականում պէտք է նշուէր Երեւանի 6000-ամեակը․ բնակավայր Երեւանն իրականում կրկնակի մեծ է պաշտօնապէս յայտարարուող տարիքից։ Երեւանի իրական տարիքի, առկայ գիտական հիմնաւորումների և բնակավայրերի տարիքի որոշման մօտեցումների մասին է «Անկախը» զրուցել Անժելա Տերեանի հետ։

- Տիկին Տերեան, Ձեր գիտական յօդուածներում պնդում էք, որ Երեւանն աւելի հին բնակավայր է, քան պաշտօնապէս ներկայացւում է։ Իրականում քանի՞ տարեկան է Երեւանը։ Եւ ի՞նչ հիմքեր կան այդ պնդումների համար։
- Երեւանը 6 հազար տարեկան է։ Իսկ փաստերն այնքան շատ են, որ անգամ չգիտեմ՝ որտեղից սկսեմ թուարկել։ Կարեւոր փաստ է այն, որ այսօրուայ Երևանի տարածքում է գտնւում Շենգաւիթ բնակավայրը. հնագիտական պեղումների շնորհիւ պարզուել է,...(մանրամասն)

Յօդուածներ

Նամակ Երկրէն․ «Օրէնքի ամենայն խստութեամբ»

yeranԻնչ մեղքս պահեմ, ամէն անգամ, որ Հայաստանի իշխանաւորներն ու անոնց սպասարկուները խօսին մեղաւորները «օրէնքի ամենայն խստութեամբ» պատժելու կամ պատասխանատուութեան ենթարկելու մասին, ակամայ միտքէս կ'անցնի հետեւեալը. «Արդեօք ո՞ր խեղճ քաղաքացիին գլխուն պիտի պայթի օրէնքի բովանդակ խստութիւնը...»(մանրամասն)

Եւրոպական Դատարանը Կաթողիկոսարանի Դիմումը Անընդունելի Կը Համարէ՝ Որոշումին Դէմ Բողոքելու Իրաւունք Չտալով

yeranՄեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը (նստավայրը՝ Անթիլիաս, Լիբանան) 2015 Ապրիլ 25ին դատական հայց ներկայացուց Թուրքիոյ կառավարութեան դէմ՝ ձգտելով վերադարձնել իր պատմական նստավայրը՝ Սիսի մէջ (ներկայիս Ատանայի նահանգի Քոզան շրջանը), որ բռնագրաւուած էր 1921 թուականին:(մանրամասն)

ԱՂԱՒԱՂՈՒԱԾ ԱՅԲՈՒԲԵՆ

yeranԱմբողջ աշխարհը փոխազդեցութիւններով կ՛ապրի, ամենափոքր սաղմէն մինչեւ անջրպետն ու մոլորակները, եւ այս փոխազդեցութիւններն են որ աշխարհի հաւասարակշռութիւնը կը պահեն: Սակայն ազգային տեսանկիւնէ դիտուածՙ փորձանք են անոնք, քանի որ ազդեցութիւնները կուտակուելով եւ կուտակուելով կրնան աղարտել իսկական ինքնութիւնը ազգի մը դիմագիծին, անոր հաւատքին, լեզուին, մշակոյթին:(մանրամասն)

Հալէպ․ հայկական մշակոյթ ռումբերու ձայնին տակ

yeran«Հալէպ եւս մասնակցեցաւ Հայ Գրերու Գիւտին 1500 ամեակի հանդէսներուն եւ կարելի է ըսել թէ Հալէպի հանդէսը գերազանցեց Պոլսոյ թաղերուն մէջ այս առթիւ սարքուած բոլոր հանդէսները: Ես իբր անցորդ մարդ, հիացումով դիտեցի որ Հալէպի հայը հակառակ կեդրոնէն այնքան հեռու մնալուն, կապուած մնացեր է իր եկեղեցական եւ ազգային աւանդութեանց»:(մանրամասն)

Ոչ թէ հայրենադարձութեան ծրագիր, այլ հաւասար պայմաններ ողջ հայութեան համար

Նայիրի Մկրտիչեան

yeranԳիտեմ, որ ըսելիքս նորութիւն չէ, բայց վերջին իրադարձութիւնները ստիպեցին զիս անգամ մը եւս, ինչպէս արաբական ասացուածքը կ'ըսէ, «կէտերը տառերուն վրայ դնել», այսինքն ամէն ինչ ճիշտ ներկայացնել՝ բնականաբար իմ տեսանկիւնէս։ Նախ իրատեսական չէ, որ իր գրկի մէջ ապրած ժողովուրդը նման պայմաններու մէջ պահող պետութիւն մը հայրենադարձութեան ծրագիր մշակէ, որովհետեւ այդ ծրագիրը կ'ենթադրէ լաւ պայմաններ (երկիրը շատ լաւ պայմաններու հնարաւորութիւն չունի) ստեղծել ծրագրի ծիրէն ներս Հայաստան եկող հայերուն, այսինքն՝ անոնք պիտի գերադասուին գիւղի սահմանները կեանքի գնով պահող ու խեղճ կեանքով ապրող գիւղացիներէն, զինուորներու ծնողներէն, աւելի շուտ Հայաստան վերադարձած հայերէն եւ հաւանաբար նոյնիսկ պատերազմի պատճառով հինգ տարի առաջ կամ աւելի ուշ Հայաստան տեղափոխուած սուրիահայերէն (նայած հայրենադարձ հասկացողութիւնը ծրագրի ծիրէն ներս ինչ սահմանում կ'ունենայ), այս պարագային ծրագիրը կը դառնայ պառակտման խթանիչ ուժ։ Ոեւէ մէկը մեղադրելու ո՛չ մտադրութիւն ունիմ, ո՛չ ալ իրաւունք, սակայն իրական փաստերը ներկայացնելու իրաւասութիւնը անկասկա՛ծ ունիմ. Պառակտման վառ օրինակը սուրիահայերու համար ստեղծուած պայմաններն են...(մանրամասն)

Գրական-Մշակութային

ՓՈՒՆՋ ՄԸ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ՝

yeran

 

 

 

ՊՈԷԶԻԱՆ
Պոէզիան...
Մինակութեան սարսուռն է
Եւ խորութիւնը
Յուշերու մեղեդին է
Եւ կարօտը...
Սրտբաց զրոյց է խղճիդ հետ
Եւ տագնապը...
(մանրամասն)

Մեծերուն Ճամբան

yeranՀայոց լեզուի արարիչին հետ ներկայացուցչական դէմքերու խումբ մը կը կազմեն քովի դէմքերը, որոնք իրենց սերնդակիցներուն ու տաղանդակիցներուն հետ անհաւասարելի սիրով ու տքնութեամբ բարձրագոյն ու նրբագոյն կարողութիւններով օժտեցին աստուածարեալ վարդապետին գիւտը: Դարերու ընթացքին չորս անգամ միայն առաւելագոյն փթթումով եւ ուժգնութեամբ ծաղկեցաւ հայոց լեզուն` Թարգմանիչներու ջանքերով, Նարեկացիի շունչով, 900-ական թուականներուն յայտնուած ընտրեալներու երկունքով ու Չարենցի մօտ եւ Շուշանեանի սերունդին օրօք:(մանրամասն)

ՆՈՐ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹԻՒՆ ՄԸ ՎԱՀԱՆ ԹԷՔԷԵԱՆԷՆՙ «ԵՐԿՈՒ ԴՐԱԽՏՆԵՐԸ»

yeranՊոլսոյ «Ժամանակ» օրաթերթի «100-ամեակ»ի մատենաշարը հարստացաւ նոր հրատարակութեամբ մը: Վահան Թէքէեանի «Երկու դրախտները» կու գայ միանալու ցարդ տպագրուած չորս հատորներունՙ Քասիմի «Օրուան մտածումներ», Ռուբէն Զարդարեանի «Յօդուածներ», Երուխանի «Փոքր Ասիոյ մէջէն» եւ նոյնպէս Թէքէեանի «Կեսարիա» հատորներուն: «Ժամանակ»ի հրատարակութեան 100-ամեակին առթիւ կը հրատարակուին թերթի հաւաքածոներէն պեղուած յօդուածներ, յօդուածաշարքեր կամ ամբողջական երկեր, որոնք նոր լոյս մը կը սփռեն անցեալին եւ ի յայտ կը բերեն արեւմտահայ հեղինակներու գրական ժառանգութենէն նոր գործեր:(մանրամասն)

ԿԱՄՈՒՐՋՆԵՐ

yeranՀալէպէն դուրս, կամաց-կամաց, ամէն օր սկսաւ մեր մէջ սուզուիլ այն ուշացած գիտակցութիւնը, թէ մեր գաղութը էր եւ կը շարունակէ մնալ Սփիւռքի ամէնէն կազմակերպուած, ամէնէն աւելի ոգի ունեցող գաղութը, ոչ միայն երկրին խաղաղ օրերուն, այլ նաեւ, թերեւս զարմանալիօրէն, պատերազմի ընթացքին:(մանրամասն)

ՓԱՌԷՆ ՄԻՆԱՍԵԱՆ ՈՒՍՈՒՑԻՉԻ ԾՆՆԴԵԱՆ 80-ԱՄԵԱԿԻՆ ԱՌԻԹՈՎ

yeranՄելգոնեան Կրթական Հաստատութիւնը ի Կիպրոս ի մի կը համախմբէր հայ հոգեմտաւոր ոյժի ընտրանի մը՝ եկած աշխարհի չորս ծագերէն, մասնաւորաբար Լիբանանէն, Միջին Արեւելեան երկիրներէն, Մայր Հայաստանէն..., որոնք հայեցի շունչով ու ոգիով կը պատրաստէին ու կը տոգորէին հայ նորահաս պարման-պարմանուհիները՝ աւելի քան 20 երկիրներէ այնտեղ ժամանած...(մանրամասն)

ՀԱՐՍԱՆԻՔԷՆ ԱՌԱՋ

yeranՀիւսիսի երկրէն հասնող հարսանեկան հրաւիրագիր մը զօրակոչի ենթարկեց մեր ընտանիքի բոլոր անդամները: Հրաւիրողը ամուսինիս հօրեղբօրորդին էր, Վարդանը, որուն միակ զաւակը կ'ամուսնանար եւ հոն հարազատներ չունենալով՝ կը փափաքէր որ մենք ամբողջ ընտանեօք ներկայ գտնուէինք պսակին:(մանրամասն)

Տեսակէտ

ՎԵՆԵԶՈՒԵԼԼԱՅԻ ՆԱԽԸՆԹԱՑԸ ԵՒ «ՀԱՄԱԶԳԱՅԻՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴ»Ի ԽՆԴԻՐԸ

yeranԳաղափարականի աշխարհին մէջ կան՝ երկու որակի գաղափարականներ։ Միասնական՝ յարակցական, մաթեմաթիքական ու բնագիտական ճշգրտութեամբ՝ գիտական գաղափարականներ, նաեւ՝ հաւաքաբանական՝ անյարակցական, կերպընկալ կամ առաձգական՝ ոչ գիտական գաղափարականներ (հանճարեղ մտաւորականն անգամ, երբ չունենար յարակցական (coherent) միասնական աշխարհայեացք, թաւալ-գլոր կը սահի ինքզինք հակասող հաւաքաբանական գաղափարականի մը Բաբելոնին մէջ)։ Կան նաեւ երկու բնոյթի եւ տեսլականի գաղափարականներ՝ եղափոխական եւ յեղափոխական։ Եղափոխութեան (Evolution) հետեւորդները կրաւորականութեան կը նպաստեն, հաւատալով պատմութեան բնական յառաջդիմութեան՝ առանց մարդուն եւ մարդկային զանգուածներու միջամտութեան, պատմութեան թաւալումին մէջ։ Յեղափոխական (Revolutionary) գաղափարականները կը հաւատան մարդուն եւ մարդոց միջամտելու դերին, նպաստելով ներգործականութեան։(մանրամասն)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԱՍԻՆ ԽՕՍԻ՞Լ, ԽԱՆԴԱՎԱՌՈՒԻ՞Լ, ԹԷ ՏԷՐ ԸԼԼԱԼ ԵՒ ՀԶՕՐԱՑՄԱՆ ԾԱՌԱՅ

yeranԱմառը աւարտած է: Զբօսաշրջային արձակուրդը, համաժողովները եւ համագումարները վերջ գտած են: Հայաստան իր առօրեային մէջ է, աշխատանք, կեանքի դժուարութիւններ, սահմանի պաշտպանութեան մտահոգութիւն, երբեմն ալ թշնամիի կոյր գնդակի զոհ գարուն կեանք մը:(մանրամասն)

ԱՓՍՈ՜Ս, ԴԱՐՁԵԱԼ ՅՈՒՍԱԽԱԲՈՒԹԻՒՆ

yeranԵրեւան մայրաքաղաքի մէջ, 18-20 Սեպտեմբերին տեղի ունեցաւ «փոխադարձ վստահութիւն, միասնականութիւն եւ պատասխանատուութիւն» խորագրով Հայաստան-Սփիւռք հերթական վեցերորդ համահայկական համաժողովը: Երբեք պիտի չուզէինք յայտարարել որ անմիջական շտապ գործնական լուծումներ կ'ակնկալէինք այս համաժողովէն, ընդհակառակը՝ նման ակնկալութիւն մը մեզ ահաւաոր յուսախաբութեան պիտի մատնէր: Սակայն եւ այնպէս՝մխիթարական է ընդհանուր երեւոյթը որովհետեւ նման համաժողովներ կ'ըլլան պատեհ առիթներ փոխադարձ «ճանաչողութեան» եւ անկասկած «քարոզչական» նկարահանումներու:(մանրամասն)

Դիմատետրի տարածքէն ներս զգուշութիւնը լաւ բան է

yeranՄինչեւ մօտաւորապէս մէկուկէս տասնամեակ առաջ, լրատուական աշխարհէն ներս մենաշնորհ հաստատած էր դասական մամուլը՝ տպագիր, ձայնասփռուող, հեռատեսիլային կամ կայքէջի ձեւով։(մանրամասն)

Սփիւռքակեդրոն Դաստիարակութիւն Ու Կրթական Մօտեցումներու Անհրաժեշտութիւն

yeran«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական Համայնքներու բաժանմունքի տնօրէն Ռազմիկ Փանոսեանի այս խօսքը ներկայացուած է Հայաստան-Սփիւռք 6-րդ համաժողովին (Երեւան, 18 Սեպտեմբեր 2017)։ Իմ զեկոյցս Սփիւռք-Հայաստան յարաբերութիւններու նիւթին շուրջ մօտեցում մը պիտի ներկայացնէ, որ այս համաժողովին սպասածէն, կամ ոճէն, կը տարբերի: Խօսքերս սահմանափակուած են կրթական ծիրին, առանց անդրադառնալու որեւէ քաղաքական հարցի: Նիւթս արեւմտահայերէնի պահպանումն ու զարգացումն է սփիւռքեան իրականութեան (քոնթեքսթին) մէջ:(մանրամասն)

Անցուդարձ

Սփիւռքի նախարարութիւնը հայրենադարձութեան ծրագիր կը մշակէ

yeranՍփիւռքի նախարարութիւնը ծրագրած է 2018-ին ձեռնարկել հայրենադարձութեան մասին հայեցակարգ ու նաեւ օրէնք մշակելու: Այս մասին տեղեկացուցած է Սփիւռքի նախարարուհի Հրանոյշ Յակոբեան՝ պատասխանելով «Ազատութեան» հարցումին, թէ արդեօք իրատեսական կը համարէ՞ 2040-ին 4 միլիոն բնակիչ ունենալու նախագահ Սերժ Սարգսեանի տեսլականը:(մանրամասն)

Եւրոպական Խորհրդարանը ընդունած է Արցախի ժողովուրդի ինքնորոշման իրաւունքը ճանչցող բանաձեւ. Ազրպէյճանական Սադրանքը Տապալած Է

yeranԵւրոպական խորհրդարանին մէջ տապալած է ազրպէյճանական խեղաթիւրումներու լայնածաւալ փորձը, որ նպատակ ունէր անգամ մը եւս խաթարել Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի խաղաղ լուծման ուղղուած միջազգային հանրութեան ջանքերը, ինչպէս նաեւ Արեւելեան գործընկերութեան պրիւքսելեան վեհաժողովին ընդառաջ ստուերել Հայաստան-Եւրոպական Միութիւն յարաբերութիւններու վերընթաց զարգացումը:(մանրամասն)

Նախարար Նալբանդեան ԻՒՆԷՍՔՕ-Ի համաժողովին ի Փարիզ բուռն կերպով քննադատած է Ազրպէյճանի հայատեաց քաղաքականութիւնը

yeranԱրտաքին գործոց նախարար Էդուարդ Նալբանդեան Նոյեմբեր 1-ին մասնակցած է Փարիզի մէջ գումարուող ՄԱԿ-ի Կրթութեան, գիտութեան եւ մշակոյթի կազմակերպութեան (ԻՒՆԷՍՔՕ) 39-րդ ընդհ. ժողովին, ուր նաեւ ելոյթ ունեցած է:(մանրամասն)

Տեղի ունեցաւ «Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութիւն-300» խորագրով միջազգային գիտաժողովը

yeranՀոկտեմբեր 24-ին, Սուրբ Ղազար կղզիին մէջ Մխիթարեան միաբանութեան հաստատման 300-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու ծիրէն ներս, ՀՀ Սփիւռքի նախարարութեան, ՀՀ Գիտութիւնների ազգային ակադեմիայի (ԳԱԱ) հայագիտական եւ հասարակական գիտութիւններու բաժանմունքի, Երեւանի պետական համալսարանի, Մեսրոպ Մաշտոցի անուան հին ձեռագիրներու հիմնարկ-մատենադարանի, Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան նախաձեռնութեամբ եւ ՀՀ Կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան Գիտութեան պետական կոմիտէի աջակցութեամբ ՀՀ ԳԱԱ նախագահութեան նիստերու դահլիճին մէջ սկսած է «Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութիւն-300» խորագրով միջազգային երկօրեայ գիտաժողովը:(մանրամասն)

Թուրքիոյ մէջ Ցեղասպանութեան ճանաչումը դարձած է մտաւորական ըլլալու չափանիշ. Զարաքօլու

yeranԵՐԵՒԱՆ, «Թերթ».- Թուրքիոյ յայտնի այլախոհ մտաւորականներէն Ռակըպ Զարաքօլուն թրքական «artigercek.com» կայքի իր սիւնակին մէջ կրկին անդրադարձած է Հայոց Ցեղասպանութեան:(մանրամասն)

ԵՐՈՒՍԱՂԷՄ

Ազնաւուր Իսրայէլի նախագահին հարց տուած է, թէ ե՞րբ իր երկիրը վերջապէս պիտի ճանչնայ հայոց ցեղասպանութիւնը

yeranՀոկտեմբեր 26-ին Իսրայէլի նախագահի նստավայրին մէջ տեղի ունեցած է Շառլ Ազնաւուրի եւ անոր ընկերացող ընտանիքի անդամներու հանդիպումը նախագահ Ռուվեն Ռիվլինի ու «Ռաուլ Վալենպերկ» միջազգային հիմնադրամի ղեկավարութեան հետ:
Հիմնադրամի նախագահ Պարուխ Թենենպաում շուէտացի դիւանագէտ Ռաուլ Վալենպերկի անունը կրող մետալով պարգեւատրած է Շառլ Ազնաւուրը, ինչպէս նաեւ անոր քոյրը` Այտան, որուն փոխարէն պարգեւը ստացած է Ազնաւուրի տղան` Նիքոլա:
Հիմնադրամի ներկայացուցիչները այս ձեռնարկին բացումը կատարած են ներկայացնելով հրեայ փրոֆէսէօր, ցեղասպանագէտ, հայ ժողովուրդի բարեկամ Եաիր Օրոնի տարի մը տեւած աշխատանքը, որու ընթացքին ան գրի առած է Ազնաւուրի ընտանիքի պատմութիւնը, Շառլ Ազնաւուրի ծնողներու` Միշայի ու Քնարի, ինչպէս նաեւ քրոջ սխրանքները Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներուն:
Ազնաւուր իր խորին երախտագիտութիւնը յայտնած է թէ՛ «Վալենպերկ» հիմնադրամին` պարգեւին համար, թէ՛ ալ Իսրայէլի նախագահին` ընդունելութեան համար: Այնուհետեւ հարցուցած է, թէ ե՞րբ Իսրայէլ վերջապէս պիտի ճանչնայ Հայոց ցեղասպանութիւնը:(մանրամասն)

ԱԿՆԹԱՐԹՆԵՐ

yeranԳիտահնարքներու հրաշալի դար է, վստահաբար, գիտելիքներու կուտակման, իւրացման աննախադէպ դարաշրջան....բայց որքան պակսած է իմաստութիւնը, առանց որուն գիտելիքն ու անոր ածանցեալ թեքնոլոճին կրնան մահ ու սարսափ տարածող գործիք դառնալ...
..................
Անկոխ ուղիներէ ընթանալը ամէնուն գործը չէ....Մարդիկ միշտ ալ հակուած կ'ըլլան ընթանալու այն ճամբաներէն, որոնց վարժ են, որոնք որեւէ «վտանգ» չեն ներկայացներ....Սա նաեւ սովորութեան բռնակալութիւնն է....Իրաւ յառաջդիմութիւնը կ'ենթադրէ քաջութիւն եւ իրաւ ազատութիւն երթալու այնպիսի ուղիներէ որոնք մինչ այդ անկոխ մնացած են....
..................
Աղմուկ-աղաղակի դար է...Երբ փոքր էինք, մեծերը կը յուշէին.- «Լուռ կեցէ՛ք, հրեշտակներուն ձայնը լսե՛նք»....եւ իրաւամբ ալ, լռութեան մէջ կարելի է որոնել Աստուծոյ, հրեշտակներուն ձայնը...լռութեան մէջ կրնանք լսել բնութեան, տիեզերքի թրթիռը, սրտի տրոփիւնը, ճշմարտութեան ներքին ձայնը...Իսկ աղմուկ-աղաղակը խանգարիչ հանգամանք են միայն...
..................
Ամէն ինչ իր ծանր գինը ունի....մանաւանդ ազատութիւնը....Ստրուկ ըլլալը շատ աւելի ձեռնտու է շատերուն համար, եթէ անիկա կ'ենթադրէ կուշտ փորով ապրիլ, հանգստաւէտ կեանք ունենալ, գրպանը լեցուն պտըտիլ....Իսկ ազատութեան ճամբան փշոտ է...«Ո՛հ փշոտ է ճանապարհդ, քեզ շատ փորձանք կը սպասէ, ազատութիւն սիրողին այս աշխարհը խիստ նեղ է...»....Բայց արժանապատիւ մարդն ու ազգը կը նախընտրեն ազատութեան փշոտ ճանապարհը, քան ստրկութեան հեզասահ ուղին....Ազատութեան արժանի պիտի ըլլալ....
..................
Բարի արարքը կը բխի սրտէն՝ անհաշիւ եւ ինքնեկ, ինչպէս բոյրն ու թոյրը ծաղկանց, ինչպէս պտուղը ծառին, մեղրը մեղուին... չակնկալեր ան որեւէ փոխհատուցում, եւ անոր մէջ է անոր բուն արժէքը....Մնացեալը առեւտուր է եւ փոխադարձ շահի գործարք....
..................
Գեղեցիկը հոգեւոր պահանջք է....Մարդ էակը գեղեցիկը կը փնտռէ ամէնուր՝ գիտակից, թէ անգիտակից....երբ կը նայի բնութեան տեսարաններուն, շրջապատի տարրերուն, առօրեայ կենցաղի պայմաններուն, իր արտաքին տեսքին....բայց մանաւանդ գեղեցիկին կը ձգտի իր վարքին, իր արարքներուն մէջ, եթէ չէ խաթարուած, չէ այլասերուած իր հոգին....: Երբ տգեղ արարք մը գործենք, եթէ մէկը վիրաւորենք, կոպտենք, խղճի խայթ կ'ունենանք, ներքնապէս մենք մեզմէ դժգոհ կ'ըլլանք.....Գեղեցիկը ամէն ինչի մէջ է՝ արտաքին եւ ներքին աշխարհի մէջ, մեր վարուեցողութեան մէջ, մեր խօսքերուն ու արտայայտչաձեւերուն մէջ....մեր ապրած միջավայրին մէջ....Տգեղութիւնը անպայմանօրէն կը խրտչեցնէ հոգին, մինչ գեղեցկութիւնը կը լիացնէ զայն....
..................
Դարուս հիւանդութիւններէն մէկն է արտագաղթը...Մարդիկ ամէնուր կ'արտագաղթեն իրենց հայրենի եզերքներէն, ընտանեկան օճախներէն, հարազատ տուն ու տեղերէն՝ իրենց ապրուստը այլ տեղ ճարելու համար կամ «դրախտ» որոնելու սին պատրանքով....եւ տակաւ կը չքանայ մարդ-հայրենի հող կենսական, էական կապը...: Տարբեր ձեւերով կարծէք կը քաջալերուի այս այլասերումը սեփական բնօրրանէն ու ինքնութենէն ալ, քանզի միայն սեփական հարազատ հողին վրայ՝ մարդ էակը կրնայ գտնել իր հոգին, էութիւնը...: Խառնաշփոթ իրականութիւն մը՝ այս, որ աշխարհի բոլոր ոստաններուն ինքնուրոյն դիմագիծը տակաւ կ'աղաւաղէ, աշխարհը դարձնելով համաշխարհայնացած խառնիճաղանճ մը....
..................
Եթէ կ'ուզենք էապէս բարեփոխուիլ որպէս ազգ ու հայոց երկիր, վերագտնել մեր նախնեաց հայկական իսկութիւնը, պիտի վերակազմակերպենք հայեցի դաստիարակութիւնը, օրօրոցէն մինչեւ չափահաս տարիքը եւ անկէ ետք ալ....արմատախիլ ընելու համար մեր հաւաքական եւ անհատական Ես-էն ստրկամտութիւնը, կրաւորականութիւնը, գաւառամտութիւնը, օգտապաշտութիւնը....որոնք դուրսէն եկած եւ արմատ նետած են մեր էութեան մէջ, գուցէ դարերու պետականազուրկ կեանքին որպէս արդիւնք:
(մանրամասն)

ՔԱՌԵԱԿՆԵՐ

yeran

 

 

 

Ո՞վ պիտ' ճանչնայ վաստակդ սուրբ
Գիշերներդ անցած անքուն
Անվճար էր լուռ տքնանքդ
Ինչպէ՞ս հաշուեն նուիրումդ...
(մանրամասն)

Այլազան

Ամէն օր միջինը արտագաղթեր է 100 մարդ, ամէն օր Հայաստանի պարտքը աւելցեր է 1.2 միլիոն տոլարով

yeranԱրտագաղթը և պետական պարտքը շարունակում են մնալ Հայաստանի անվտանգութեան լրջագոյն մարտահրաւէրներէն, թէեւ պաշտօնական քարոզչութիւնը այդ թեմաներին, յատկապէս արտագաղթին, չի անդրադառնում կամ անդրադառնում է հպանցիկ: Իշխանական քարոզչամեքենան և իշխանութիւնների համար աշխատող տարբեր կենտրոններ, անհատներ, արտագաղթի մէջ երբեմն մեղադրում են արտագաղթի թեմային հետեւողականօրէն անդրադարձող լրատուամիջոցներին և լրագրողներին, թէ իբր նման հրապարակումները խթանում են արտագաղթը:(մանրամասն)

"Այլեւս չեմ կրնար լռել. Հայաստանը կը ղեկավարեն երեք մաֆիոզներ", կ՚ըսէ Շառլ Ազնաւուր

yeran"Հայաստան հետզհետէ կը պարպուի եւ մօտ ապագային երկիրը պիտի վերածուի խխունջի պարապ պատեանի", յայտարարած է Շառլ Ազնաւուր «NAM»-ի տուած հարցազրոյցին մէջ: "Որո՞ւն ձեռնտու է ատիկա։ Ընդամէնը հարուստ երեք խուլիկանի՞։ Երեք մաֆիոզի՞։ Իսկ աշխարհով մէկ ցիրուցան եղած հարիւր հազարաւոր աղքատ մարդիկը… Այս ամէնը զիս կ՚անհանգստացնէ։ Մինչ Հայաստան լուրջ վտանգի դէմ յանդիման կը գտնուի՝ մարդիկ դեռ կառչած կը մնան Թուրքիոյ հերքած «ցեղասպանութիւն» եզրին։ Ես չեմ հասկնար, թէ ատիկա ինչո՞վ կ՚օգնէ երկրին յառաջընթացին։ Ո՞ւր կը տանի մեզ այդ տրամաբանութիւնը։ Ո՞ւր են բոլոր անոնք, որոնք զիս կը քննադատեն այս մտքերուն համար", ըսած է Ազնաւուր, հարց տալով՝ "ի՞նչ կ՚ընեն անոնք օգնելու համար Հայաստանին"։(մանրամասն)

ՀԲԸՄ-ՀԵԸ ԱՆԴՐԱՆԻԿ ԱՆԹԻԼԻԱՍ ՍԿԱՈՒՏԱԿԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄԻ ՆՈՐ ՏԱՐԵՇՐՋԱՆԻ ԲԱՑՈՒՄԸ

yeranՀոկտեմբերը ՀԵԸ Անդրանիկ Անթիլիաս սկաուտական շարժումի վերամուտն է: Շաբաթ, 21 Հոկտեմբեր 2017, ՀԲԸՄ-ի Տեմիրճեան կեդրոնին մէջ, ի ներկայութիւն ՀԵԸ-ի Կեդրոնական Վարչութեան ատենապետին եւ անդամներու,ՀԵԸ Անդրանիկ Անթիլիասի եւ ՀԵԸ Անդրանիկ Սեւանի Գործադիր եւ սկաուտական ծնողաց վարչութիւններուն,SDL–ի եւ AEL-ի ներկայացուցիչներու, ՀԵԸ-ի զանազան միաւորներու վարչութիւններու, միութենականներու, ծնողներու եւ հիւրերու տեղի ունեցաւ ՀԵԸ Անդրանիկ Անթիլիաս սկաուտական շարժումի նոր տարեշրջանի բացումը:(մանրամասն)

Հ.Բ.Ը.ՄԻՈՒԹԵԱՆ «ՔԼՈՏԻԱ ՆԱԶԱՐԵԱՆ» ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԿԵԴՐՈՆԸ

yeranՀայկական բարեգործական ընդհանուր միութիւնը Հայաստանի Առաջին հանրապետութենէն մինչեւ այսօր, առանց նկատի առնելու տիրող վարչակարգը, միշտ իր օգնութիւնը փութացուցած է Մայր հայրենիք, որովհետեւ իրեն համար Հայրենիքը վեր եղած է ամէն տեսակի գունաւորումներէ:(մանրամասն)

Ըստ Էրտողանի՝ Կիպրոսը, Հալէպը, Պաթումը, Էրպիլը, Սելանիկը պէտք է մտնեն Թուրքիոյ սահմաններուն մէջ

yeranԹուրքիոյ նախագահ Էրտողան՝ Հոկտեմբերի վերջերուն, ելոյթ ունենալով սեւծովեան Ռիզէ քաղաքի համալսարանին մէջ, յայտարարած է, որ թրքական պետութիւնը իրը կը համարէ այն շրջանները, որոնք կը գտնուին Թուրքիոյ այսօրուան սահմաններէն դուրս, անմիջական մերձաւորութեան:(մանրամասն)

«Գանձախոյզները փոսեր կը փորեն, թաղեցիները աղբ կը թափեն. Արծուաբերդի 1300-ամեայ վանքը ոչնչացման վտանգի դէմ յանդիման»

yeranՎանի Արճէշ գաւառին մէջ գտնուող Արծուաբերդ վանքը անհետանալու վտանգին դէմ յանդիման կը գտնուի: Լուրը վերոնշեալ խորագրին տակ կը հաղորդէ Gazetekarinca առցանց թերթը: Գանձեր գտնելու ակնկալիքով վանքին մէջ բազմաթիւ փոսեր փորուած են, վնասուած են պատերը: Ամբողջովին քանդուած են վանքի պարիսպներն ու խաչքարերը, իսկ վանքի տարածքը աղբավայրի վերածուած է: 7-8-րդ դարերուն կառուցուած եւ գաւառի ամենանշանաւոր վանքերէն մէկը եղած Արծուաբարդ, 19-20-րդ դարերուն բազմաթիւ յարձակումներու ենթարկուած է Քիւրտերուն ու Թուրքերուն կողմէ:
Նման վտանգի ենթակայ են նաեւ Վանի Արտամէտ գիւղի Սուրբ Գէորգ եկեղեցին եւ Սուրբ Աստուածածին վանքը: Սուրբ Գէորգէն ընդամէնը մէկ կիսաւեր պատ մնացած է: (մանրամասն)