Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (112) Ապրիլ 2021

Յօդուածներ

ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐՈՒԹԻՒՆ ՄՇԱԿԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹԻՒՆԸ

antsoutarts1a2018 Յուլիսին Քոչարեանին դէմ սկսած դատական հետապնդումը հասաւ կասեցման կէտին՝ Սահմանադրական դատարանը քրէական օրէնսգիրքի թիւ 300.1 յօդուածը հակասահմանադրական հռչակած ըլլալով։ Երկու ու կէս տարի՝ ժամանակի եւ ուժերու մսխում, որ ինքնին ցուցանիշ մըն է դատական ապարդիւն համակարգին։ Երկու ու կէս տարի, որոնք լեցուն էին տագնապալի ելեւէջներով։ Երկու ու կէս տարի, որոնց ընթացքին Քոչարեանի փաստաբանական խումբը բոլոր միջոցները գործադրեց արգիլելու համար որ դատավարութիւնը սկսի. անընդհատ միջնորդութիւններ ներկայացուց՝ դատավարութեան ձգձգման համար։ Եւ յաջողեցաւ, անկասկած դատաւորներու եւ դատախազներու մեղսակցութեամբ, որոնք տեղի տուին առաջարկուած միջնորդութիւններուն։
Եթէ չըլլար պսակաձեւ ժահրը, Սահմանադրական դատարանի փոփոխութեան համար 2020-ին նախատեսուած հանրաքուէն չէր առկախուեր։ Եւ վստահաբար, այսօր, դատավարութիւնը այլ տեսակի աւարտ կրնար ունենալ։ Անկէ ետք, Սահմանադրական դատարանի դատական կազմին մէջ կատարուած փոփոխութիւնները հիմնական բեկում չբերին։ Եւ զարմանալին այն է, որ Քոչարեանի դէմ «սահմանադրական կարգը տապալելու» ամբաստանութիւնը, որ կը հիմնուէր Քրէական օրէնսգիրքի թիւ 300.1 յօդուածին վրայ՝ հակասահմանադրական ճանչցուեցաւ նոյնինքն՝ Սահմանադրութեան գլխաւոր հեղինակ Հրայր Թովմասեանի կողմէ. յօդուածը Սահմանադրութեան 78-րդ ու 79-րդ յօդուածներուն համաչափութեան եւ որոշակիութեան սկզբունքներուն հետ անհամատեղելի նկատուեցաւ։
Արդեօ՞ք այս ըսել է, որ Մարտ 1-ի գործով՝ սպանուածներու հարազատներուն եւ վիրաւորուած անձերուն իրաւունքները պիտի մնան խախտուած։ Ո՛չ, այդ չէ տուժած կողմին եւ փաստաբաններուն պատասխանը, որոնք նախանձախնդիր են շարունակելու պայքարը մինչեւ արդարութեան հաստատումը։ Եւ հաւանաբար Մարտ 1-ի հարցին անլոյծ մնալը Փաշինեանի համար դառնայ ընտրապայքարին քարոզչական կարեւորագոյն բնաբաններէն մէկը, որ այժմ օրակարգի վրայ առաջին դիրքը գրաւող՝ պատերազմին պարտութեան, կորուստներու, վիրաւորներու, ռազմագերիներու նիւթերու կողքին՝ կը գրաւէ կեդրոնական տեղը։ Նոյնպէս, Սահմանադրական դատարանին կողմէ 300.1 յօդուածին հակասահմանադրական հռչակուիլը բացառիկ առիթ է՝ խորհրդարանական արտակարգ ընտրութիւններուն ընթացքին հարցը վերստին ջուրի երես հանելով՝ յարձակելու ընդդիմութեան վրայ, վերարծարծելու՝ արդարադատութեան հաստատման եւ յարակից բոլոր ընկերային անարդարութիւններու վերացման անհրաժեշտութեան թեման։
Մարտ 1-ի դատավարութիւնը միակը չէ որ օրակարգի նիւթ պիտի հանդիսանայ։ Դեռ կայ Սպայակոյտի պետին Վարչական դատարան կատարած դիմումին պարագան։ Եւ ապօրինի կերպով հարստութեան տէր դարձած անձանց դէմ նոր դատարանի ձեւաւորումը, որ ինքնին յեղափոխական պահանջ մըն է։
Հայաստանի ներքին տագնապները՝ Հայաստանի մերձակայ երկիրներուն հացին լաւ իւղ կը քսեն։ Որքա՛ն իշխանական եւ հակաիշխանական ուժերը սուր հակադրուին իրարու, այնքա՛ն ազէրական, թրքական, ռուսական կողմերը իրենց դիրքերը կ՚ամրապնդեն։ Անկախութենէն ի վեր կուտակուած խոցերը այնքա՜ն խոր են, որ Հայաստանի քաղաքական դասին թոյլ չեն տար իր քիթին ծայրէն աւելի հեռուն տեսնել։ Թէեւ, մա՛նաւանդ այս պահուս է որ տարածաշրջանային ռազմավարութիւն եւ մտածողութիւն մշակելը դարձած է անխուսափելի։ Առիթներ կան, որոնք պէտք չէ մսխուին։ ԱՄՆ-ու թերացումները, Եւրոպայի անորոշութիւնները առիթ տուին տարածաշրջանի ուժերուն՝ ներխուժելու Արցախ ու Հայաստան։ Առիթ հանդիսացան նոր յարաբերութիւններ մշակելու, նոր տնտեսական ուղիներ փնտռելու՝ Չինաստանի եւ Հնդկաստանի նման հսկաներու, որոնք մեծապէս հետաքրքրուած են Հայաստանի նման երկրի մը աշխարհաքաղաքական դիրքով, իրենց տնտեսական, առեւտրային ճանապահները նորոգելու ու ներդրումներ կատարելու համար։
ԺԻՐԱՅՐ ՉՈԼԱՔԵԱՆ
ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ