Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (110) Փետրուար 2021

Յօդուածներ

ՊԱՐՏՈՒԹԵԱՆ ՍԵՐՄԵՐՆ ՈՒ ՊՏՈՒՂՆԵՐԸ

antsoutarts1aԼրատուադաշտին մէջ սարսափելի ապատեղեկատուական աշխատանք կը տարուի, որ ուղղակի յուսալքող է հասարակութեան համար։ Յուսալքութիւնը երկիրը լքելու, երկրէն հեռանալու առաջին շարժիչն է։ Այս առնչութեամբ թէեւ պսակաձեւ ժահրի համաճարակը Նոյեմբերէն ի վեր եղաւ արգելակող գործօն, սակայն, երկար պիտի չտեւէր, նկատի առնելով պատուաստումներու սրսկումը եւ սահմաններու վերստին բացուելու հեռանկարը։ Ռուսաստան արդէն առաջին փորձը կատարեց այս ուղղութեամբ՝ Փետրուար 1-էն սկսեալ մէկ ամսուան համար իր օդային սահմանները բանալով Հայաստանի քաղաքացիներուն առջեւ, ստեղծեց խուճապային դրութիւն մը օդանաւային տոմսեր վաճառող ընկերութիւններու առջեւ։
Պատերազմին ստեղծած քաղաքական ու ընկերային գերլարուած վիճակը յաճախակիօրէն կը ստանայ նաեւ ահաբեկութեան սպառնալիքներու արտայայտութիւն, աւելի եւս լարելով իրավիճակը։ Զարմանալին այն է որ էական երկու հարցեր բնաւ քննարկումի առարկայ չեն դարձած, ո՛չ կուսակցութիւններու, ո՛չ ալ լրատուադաշտին կողմէ։ Կամ աւելի ճիշդը, դիտաւորեալ կերպով կը շրջանցուին, ինքնագրաքննութեան կ՚ենթարկուին։ Առաջինը՝ «ոչ մէկ թիզական» տեսութեան կը վերաբերի։ Պատերազմէն առաջ քաղաքական դասի ջախջախիչ մեծամասնութեան մօտ «ոչ մէկ թիզականութիւնը» անսակարկելի դրոյթ էր, քանի քաղաքական ու զինուորական դասը այնքա՜ն ինքնավստահ էր որ՝ Հայաստանը ունի տարածաշրջանի ամէնէն մարտունակ բանակը եւ կարող է որեւէ ժամանակ դիմադրել ազէրական յարձակումին։ Ուրեմն, բնականաբար պատերազմի ժամանակ անընդունելի պիտի սեպուէր նոյնիսկ աննպաստ պայմաններու մէջ հրադադար ընդունիլը։ Սակայն, Նոյեմբեր 9-էն սկսեալ վարչապետին հասցէին հիմնական ամբաստանութիւնը, որ «աւելի կանուխ զինադադար չընդունելու» մեղադրանքի տեսքով կը հնչեցուի, պէտք է տրուի բոլոր «ոչ մէկ թիզական» դասին, մանաւանդ՝ 17 կուսակցութիւններէն գլխաւոր երեքին՝ ՀՀԿ-ին, ՀՅԴ-ին եւ ԲՀԿ-ին, որոնք այս կամ այն կերպով ՀՀ վերջին երկու նախագահներու շրջանին կառավարական դաշնակիցներ եղած են եւ գլխաւոր պաշտպաններն ու ջատագովները այդ դրոյթին։ Ինչպէ՞ս եղաւ որ տարածաշրջանի ամէնէն մարտունակ բանակը առաջին երեք օրերը պատերազմելէ ետք՝ ստիպողութեան առջեւ գտնուած է հրադադար ուզելու։ Այս հարցումը պէտք է մղեն գոնէ այդ կուսակցութիւնները եւ վերատեսութեան ենթարկեն իրենց ռազմավարութիւնն ու քաղաքականութիւնը։ Եթէ վերջին երկու տարիներու ընթացքին յեղափոխական կառավարութիւնը ունէր իր բացթողումները, անիկա չի վերացներ ՀՀԿ, ՀՅԴ, ԲՀԿ կուսակցութիւններու կառավարման շրջանի պատասխանատւութիւնը, ոչ ալ Նիկոլի դէմ դաւաճանական ամբաստանութիւնները կրնան անպարտ արձակել այդ քաղաքական ուժերը։ Երբ քաղաքական կիրքերը հանդարտին՝ բոլորին պատասխանատւութիւնը պէտք է բացայայտուի, որուն համար անաչառ քննութիւն պէտք է կատարուի։
Երկրորդ հարցը, Ռուսաստանի դերակատարութեան քննարկումին գրաքննումն է։ Ամբողջ մեղադրանքը Հայաստանի իշխանութիւններուն վրայ կը բարդուի եւ կը շրջանցուի Ռուսաստանի ռազմավարական դաշնակիցի քաղաքական, ռազմական դերակատարութիւնը՝ պատերազմի ժամանակ, յետպատերազմական շրջանին եւ մօտիկ ու հեռու ապագային։ Ինչպիսի՞ ռազմավարական նոր յարաբերութիւններ Հայաստանի զարգացման, ինքնիշխանութեան ամրապնդման տեսանկիւնէն։ Նաեւ Ալիեւի պատերազմական ոճիրներուն օրինականացումը, հրադադարէն ետք նոր ռազմագերիներ բռնելը, իբր սահմանապահ եւ խաղաղապահ երկիր՝ Ռուսաստանի միջնորդութեան թուլութիւնը սահմանագծումներու պարագային…, մէկ խօսքով՝ յետպատերազմական բոլոր դժուարութիւններու դիմագրաւումին մէջ ռուսական գործօնի անտեսումը հայկական քաղաքական ընդդիմութեան կողմէ, եւ Ռուսերուն ուղղուած բոլոր չքմեղանքներն ու շնորհակալական խօսքերը հայ քաղաքական դասին կողմէ, սարսափելի վախի, ստրկամտական տրամադրութեան արտայայտութիւնն են, որուն առանց բարդոյթի կը տրուին ընդդիմադիր եւ ոչ-ընդդիմադիր ուժերը։
Քաղաքական դասին խուսանաւումներուն եւ չքմեղանքներուն դիմաց, ընկերային, մշակութային եւ կրօնական կազմակերպութիւններու կողմնակցութիւններն ալ հաւասարակշռութիւնը խաթարող գործօններ են։ Յա՛տկապէս Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ մեծաւորներու քաղաքական կողմնակցութիւնը սարսափելի անհանգստացնող երեւոյթ է, մանաւանդ երբ նկատի ունենանք այն հանգամանքը, որ Հայաստանը կեղեքող ուժերուն հանդէպ անոնք լուռ մնացած են շուրջ երկու տասնամեակ, որոնց ընթացքին երկիրը կը պարպուէր իր քաղաքացիներէն եւ 2020-ի աշնան պարտութեան սերմերը կը ցանուէին։
ԺԻՐԱՅՐ ՉՈԼԱՔԵԱՆ
Խմբագրական ՆՈՐ ՅԱՌԱՋԻ