Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (107) Նոյեմբեր 2020

Յօդուածներ

ԱՇԽԱՐՀԸ ԵՒ ՄԵՆՔ

antsoutarts1aԵրկրորդ ամիսն է որ Արցախեան պատերազմը կը շարունակուի։ Հրադադար կայացնելու բոլոր միջազգային ջանքերը վերջին երեք շաբաթներու ընթացքին ի դերեւ ելած են։ Իսկ երէկ (9 Հոկտեմբեր 2020) Ժընեւի մէջ ձեռք բերուած համաձայնութիւնը՝ չռմբակոծել խաղաղ բնակավայրերը, դարձեալ չէ յարգուած։ Ի՞նչ իմաստ ունի բանակցիլը, եթէ խօսքէն գործի անցնիլը այդքան դժուար է։ Բուռն մարտեր կ՚ընթանան Արցախի հիւսիսային, արեւելեան և հարաւ-արեւմտեան ճակատներուն վրայ։ Սակայն ազերիները այնպէս ալ ոչ մէկ զգալի արդիւնքի չեն հասած։ Չէ՞ որ իրենց ահռելի զինամթերքով քանի մը օրուան ընթացքին պիտի լուծէին Ղարաբաղի հարցը։ Անոնց անթոյլատրելի ռազմական ոճիրները բաւական են իրենց երկիրը բերելու ՄԱԿ-ի առընթեր՝ Հաակի Միջազգային Ատեանին առջեւ։ Հայկական կողմը ցարդ ունի շուրջ 2000 զոհուածներ, իսկ ազերիները իրենց կորուստները չեն հրապարակեր. ռազմական գաղտնիք է, կ՚ըսեն։ Եզրակացութիւնները դո՛ւք ըրէք։
Հետզհետէ պարզ կը դառնայ, թէ հայերը առանձին կը մղեն այս ճակատագրական պայքարը իսլամական ահաբեկչութեան դէմ՝ աշխատելով Եւրոպայի աչքը բանալ սպառնացող վտանգին ընդ առաջ։ Ըստ երեւոյթին միայն Ֆրանսան է որ առ այժմ կ՚ըմբռնէ պահի լրջութիւնը և մտադիր չէ տեղի տալ ծայրայեղական ճնշումներուն։ ՆԱԹՕ-ի միւս երկիրները, բայց և այնպէս, վերապահ կը մնան իրենց անդամ երկիր Թուրքիոյ հանդէպ՝ կարծես գիտակցաբար կանաչ լոյս վառեն ճիհատիստներու կուտակման՝ իրենց դրան սեմին։ Շատ հաւանական է թէ այդպէս ծրագրուած ըլլայ նախօրօք. առնուազն լրտեսային տեսութեան մը մասնիկը պէտք է համարել։ Մամոնան աշխոյժ կերպով կը գործէ ստուերին մէջ, վարագոյրին ետեւ՝ ոտնահարելով մարդասիրական բոլոր բարոյական արժէքները…։
Այսօրուան աշխարհը շատ այլափոխուած է։ Զարգացած արեւմտեան պետութիւնները իրենց ճիրաններով լարուած կը սպասեն, որ իրենց մրցակիցները ծունկի գան։ Փոխադարձ յարգանք կոչուածը վերացած է այլեւս։ Մարդիկ իրար միս կը բզկտեն, կը խաբեն, իսկ պետութիւնները բացէ ի բաց, օր-ցերեկով կը ստեն։ Համատարած տնաքանդում է յանուն անձնական շահի. թուրքը հային, յոյնին ու արաբին դէմ, հայը հայուն դէմ, արաբը՝ արաբին։ Նոյնիսկ Անգլիան Եւրոպայի դէմ։ Իսկ ասոր վերջը ո՞ւր կը տանի։ Արդեօ՞ք սա միայն սկիզբն է համաշխարհային փորձուած տնտեսութիւնը քանդելու։
Միայն թագաժահրով վարակուածները վերջին չորս ամսուան ընթացքին աւելի քան քառապատկուած են և մեռեալները աւելի քան կրկնապատկուած։ Ընթացքը հաւանական է որ գալիք ամիսներուն նոյն թափով շարունակուի։ Թերեւս Չինաստանի մէջ սկիզբ առած ժահրը միտում ունէր հակազդելու ԱՄՆ-ի և նախագահ Թրամփի պահպանողական քաղաքականութեան…
Միջավայրի աղտոտուածութիւնը կեանքը բարդացուցած է։ Օրըստօրէ հրդեհները կը բազմանան. նոյնպէս՝ ուժգին բնական աղէտները։ Պետութիւններու ագահութիւնը չափ ու սահման չունի։ Արեւադարձային անտառները կը հատուին դրամատէրներու կողմէն. կենդանական աշխարհը կը տառապի իրենց միջավայրի շահարկութենէն և ապօրինի որսէն, ծովերուն ձուկերը անխնայ կերպով կը նուազին։ Ախտերը կը շատնան։ Անհամերաշխութիւնը կը տիրէ երկիրներու միջեւ։ Ամեն նոր հարստացողի դիմաց ուրիշներ կ՚աղքատանան. բարեկեցիկ կեանքով ապրելու դիմաց համատարած սով և թշուառութիւն կը տիրէ։ Տգիտութիւնը առայժմ դարձած է ամենէն արդիւնաւէտ ձեւը ծայրայեղութեան հրահրումին՝ դրամատիրութիւնը ընկերվարութեան դէմ, ժողովրդավարութիւնը՝ բռնակալութեան, մահմետականութիւնը քրիստոնէութեան դէմ կամ ընդ հակառակը։ Մեր երկրագունդի բնական հարստութիւնները անվերջ-անսահման չեն. անոնք սպառելու վրայ են։
Կանխագուշակութիւնները բաց են բոլորիդ համար։ Մի՛ լռեք գալիք փորձանքներուն առջեւ։ Անտարբեր մի՛ ըլլաք։ Լսելի՛ դարձուցէք ձեր ներքին ձայնը։
ԱՐԱՄ ԱՃԵՄԵԱՆ
(Իր դիմատետրի էջէն)