Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (102) Մայիս 2020

Յօդուածներ

ԵՍ ԻՆԾԻ ՀԵՏ - 6

՛՛ ՆՐԱՆՔ ԱՅՍՏԵՂ ՉԵՆ ԾՆՈՒԵԼ, ԱՅՍՏԵՂ ՉԵՆ ԹԱՂՈՒԵԼՈՒ…՛՛

antsoutarts1aԹագավարակի պատճառով մեկուսացումի այս օրերուն մեր բնակարանէն բաւական հեռու գտնուող առեւտուրի կեդրոն մը հասնելու համար տիկինս ու ես պէտք է հետիոտն երթայինք ամայի եւ կողմնակի փողոցներով: Սեփական կոչուող տուներով թաղի մը մէջ էինք, բայց ուր ըլլալնիս լաւ չէինք պատկերացներ: Նախզգուշական հեռաւորութիւնը պահելով բարեւեցի մայթին կանգնած երեք մարդոց ու հարցուցի թաղին անունը:
- Զէյթուն, -պատասխանեց մէկը:
- Վահ,- բացականչեցի,- գիտեմ, բայց այստեղ բնաւ չէի եկած: Երեւի 1946-ի հայրենադարձներու թաղ է:
- Հը՛,- քմծիծաղով պատասխանեց մարդը դէմքը աջ ու ձախ դարձնելով,- այստեղ աղբարներ եղել են, հա՛, բայց հիմա չկան…
Ապա ժպիտ մը ուրուագծելով շրթունքին ծայրը՝ աւելցուց.
- Նրանք այստեղ չեն ծնւում, այստեղ չեն թաղւում…Գալիս ու գնում են:
Փշաքաղեցայ այս խօսքին վրայ:
100 տոկոսով ճշմարտութիւններ չկան: բայց եղածն ալ կը բաւէ, որ մենք սարսափինք Խորհրդային Հայաստանի մեր պատմութենէն…
Այո, հիասթափութիւն, խաբուած ըլլալու ստորնացում, ազատութիւններու սահմանափակում, այո, եօթը տարի Սիպերիոյ տափաստաներուն մէջ աքսոր ու ձրի աշխատանք, բայց անդին՝ հայրենիք, սովետական չէ, ինչ կ՛ուզես ըլլայ, ուր դուն վերջին հաշուով … աղբար մնացիր, երկրորդ կարգի քաղաքացի, հասկցա՞ր…
Վերջին տասնամեակներուն, մանաւանդ երբ բազմաթիւ իրաքահայեր, յետոյ սուրիահայեր եկան Հայաստան, գիտական շրջանակներու մէջ նորաձեւութիւն դարձաւ հայրենադարձներու ՛՛ինտեկրումն ու ատապտացիան՛՛ ներկայացնող գիտական ուսումնասիրութիւններու պատրաստութիւնը: Երիտասարդներ յաճախ ինծի կը ներկայացնեն իրենց դաշտային աշխատանքին համար նախատեսուած հարցաշարերը, գիտական աստիճանի մը համար պատրաստուած աշխատութիւնները. գլխաւոր հարցումը՝ ինչո՞ւ ետգաղթի կը դիմեն եկածները: Հրաշալի՛: Այո՛, աշխատանք գտնելու դժուարութիւն, անբաւարար վարձատրութիւն, վարձու տունէ դուրս դրուելու սպառնալիք, յետո՞յ…
Ինքնութեան հարց չկա՞յ, արեւմտահայերէնի եւ աւանդական ուղղագրութեան օտարումը միթէ ինքնութեան ցաւատանջ խնդիր չէ՞ արեւմտահայուն համար, արեւմտահայ եւ մանաւանդ սփիւռքեան գրականութեան, արուեստի եւ մշակոյթի հաւաքական մթնոլորտի բացակայութիւնը ինքնութեան կորուստի խնդիր չէ՞ անոր համար, ինքնութեան բացայայտման բացակայութիւնը խնդիր չէ՞ անոր համար…: Բարեկա՛մ, կ՛ըսեմ, դուն արեւմտահայ ինքնութեան, ձեր բառով, ՛՛ասիմիլացիան՛՛ կ՛ուզէք հաստատել Հայաստանի մէջ մերձեցման կեղծ բանաձեւումներու տակ: Կ՛առաջարկեմ, որ այս հարցումները ներկայացնէք Հայաստան հաստատուած մեր աւանդական կուսակցութիւններուն, մշակութային եւ բարեսիրական հատատութիւններուն ու միութիւններուն, գացէք հարցուցէք Ամենայն Հայոց կաթողիկոսութեան, որ իրաւական հոգեւոր հովանաւորն է արեւմտահայ մեծագոյն զանգուածին, գացէք հարցուցէք Ազգային ժողովին, փնտռեցէք մեր Ազգային սահմանադրութեան մէջ… Հարցումը չկայ, հարցնողը չկայ, պատասխանող պիտի չըլլայ…Այն մտայնութիւնը կայ արդէն, որ աւանդական սփիւռքը կա՛մ մեռած է արդէն, կա՛մ սպասենք, որ շուտով մեռնի…Ինքնութեան հարցս ո՞րն է…
Բայց կեանքը կը շարունակուի, եկող կայ, բայց ինչպէս մեր օրն ալ ցոյց կու տայ՝
- Նրանք այստեղ չեն ծնուել, այստեղ չեն թաղուելու…
100 տոկոսով ճշմարտութիւններ չկան, բայց եղածն ալ կը բաւէ, որ մենք ամչնանք մեր ներկայէն եւս:
ՅԱԿՈԲ ՉՈԼԱՔԵԱՆ