Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (91) Մայիս 2019

Հարցազրոյց

Վարչապետի ու նախագահի ուղերձներում կարեւոր գաղափար կայ՝ դա հայրենազրկումն է. Աշոտ Մելքոնեան

Արմինէ Սիմոնեան

antsoutarts1a
 
 
 
ՁԱՅՆ-ի հարցազրոյցը ՀՀ ԳԱԱ Պատմութեան ինստիտուտի տնօրէն, պատմական գիտութիւնների դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Մելքոնեանի հետ:

-Մասնագիտական շրջանակներում քննադատւում է երկրի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի՝ ապրիլքսանչորսեան ուղերձը, այն որակւում է՝ թոյլ, անգամ «անատամ»: Ինչպիսի՞ն է ձեր գնահատականը:
-Ես ճիշտ հակառակ կարծիքի եմ: Տարիներ շարունակ, երբ խօսւում էր Հայոց ցեղասպանութեան մասին մոռացութեան էր տրւում հենց հայրենազրկման հանգամանքը: Մինչդեռ Հայոց ցեղասպանութեան հիմնական տարբերութիւնն այլ ցեղասպանութիւններից, մասնաւորաբար, Հոլոքոստից, այն է, որ Ցեղասպանութեանը զուգընթաց տեղի է ունեցել հայրենազրկում: Եւ առաջին անգամ թէ՛ վարչապետի, թէ՛ նախագահի խօսքերում հնչեց այդ հանգամանքը, որ մենք միաժամանակ հայրենազրկուել ենք:
Եթէ վարչապետն ասում է՝ մեզ ոչ միայն ֆիզիկապես են բնաջնջել, այլեւ սեփական հայրենիքում ապրելու իրաւունքից են զրկել, դա խօսում է այն մասին, որ մենք սեփական հայրենիքն ենք կորցրել, այդ կերպ մատնանշւում է Արեւմտեան Հայաստանի մասին ու մատնանշւում է որպէս հայրենիքի:
Մինչեւ հիմա անընդհատ խօսուել է միայն ճանաչման մասին. ճանաչում, ճանաչում, ճանաչում, Հայոց Ցեղասպանութիւնը, սակայն, վաղուց ճանաչուել է, այդ փուլն աւարտուած է, մինչդեռ մենք շարունակում ենք այդ գործընթացը՝ ի պատասխան թուրքական ժխտողականութեան: Ընկել ենք նրանց թակարդն ու զբաղուած ենք միայն ճանաչման գործընթացով: Այնինչ՝ մեր գլխաւոր խնդիրը հատուցման հարցն է:
-Ասացիք՝ մեր գլխաւոր խնդիրը հատուցման հարցի բարձրացումն է, սակայն Փաշինեանի ուղերձում ոչ մի խօսք չկայ դատապարտման, փոխհատուցման, հայոց պահանջատիրութեան մասին. ոչ մի խօսք չկայ այն մասին, որ Հայոց ցեղասպանութիւնը իրականացուել է Օսմանեան կայսրութեան կողմից, ոչ մի խօսք չկայ թուրքական ժխտողական քաղաքականութեան մասին: Փոխարէնը, ուղերձն աւարտւում է միայն ճանաչման գաղափարով՝ «մենք պէտք է հետեւողական լինենք Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման գործում»:
- Բայց եթէ ուղերձում մատնանշւում է, որ հայրենիք ենք կորցրել, ուրեմն ակնարկում է հատուցման խնդիրը՝ առաջին հերթին հայրենիքի գաղափարով: Ուղերձը գիտական զեկուցում չէ, որ իր մէջ ամէն ինչ ներառի: Կարծում եմ, որ պէտք է մասնագիտական գնահատական տալ, ոչ թէ զգացմունքային:

-Ի՞նչ կ'ասէք նախագահ Արմէն Սարգսեանի ուղերձի մասին:
-Նախագահը խօսեց այն մասին, որ մեզ բնաջնջել են մեր բնօրրանում, և դա շատ կարեւոր շեշտադրում էր:
-Տպաւորութիւնը նաեւ այն է, որ վարչապետն ու նախագահը՝ ամէն մէկն իր խօսքում, հնչեցրին կարեւորը, եթէ Փաշինեանի ուղերձում չկար դատապարտման մասին ոչ մի խօսք, ապա այդ բացը լրացուեց նախագահի ուղերձում: Այսպիսով, ընդհանուր առմամբ, շեշտուեց՝ թէ՛ պատմական բնօրրանում բռնութիւնների ենթարկուած և հայրենի հողից տեղահանուած լինելու գաղափարը, հայն իր հայրենիքում ապրելու իրաւունքից զրկուած լինելու հանգամանքը, թէ՛ մարդկութեան դէմ գործած այդ ահաւոր ոճրի միջազգային ճանաչումն ու դատապարտումը:
- Այո, և ինձ թւում է, որ փոխհամաձայնեցուած էին վարչապետի ու նախագահի ուղերձները, իսկ մօտեցումը Հայաստանի անտանգութեան հայեցակարգի շրջանակներում էր: Մարդիկ պէտք է կարողանան հասկանալ այդ ուղերձների ենթատեքստը: Դրանք, քաղաքական առումով, շատ աւելի լուրջ առաջընթաց էին՝ նախորդ մօտեցումների համեմատութեամբ: