Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (95) Հոկտեմբեր 2019

Կիպրահայ

ԿԻՊՐԱՀԱՅ ՄԱՄՈՒԼԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉՆԵՐԸ Ի ՊԱՏՈՒԻ


Ուրբաթ, 11 Հոկտեմբեր 2019-ին, Նիկոսիոյ Առաջնորդարանի Վ. Իւթիւճեան սրահին մէջ, տեղի ունեցաւ Կիպրահայ մամուլի ներկայացուցիչներու մեծարման հանդիսութիւն մը, կազմակերպութեամբ Կիպրոսի Թեմի Ազգային Վարչութեան, հովանաւորութեամբ Կիպրոսի Թեմի Կաթ. Փոխ. Գերշ. Տ. Խորէն Արք. Տողրամաճեանի, նախագահութեամբ Հայ համայնքի Պետ. Ներկ. Վարդգէս Մահտեսեանի: Ձեռնարկը համահունչ էր՝ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետի՝ 2019-ը թուականը ՀԱՅ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԱՐԻ հռչակելուն հետ:
Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Ձեռնարկը վարող՝  Տիկ. Լենա Պահատուրեան,  որ նկատել տուաւ որ հայ առաջին տպագիր թերթի՝  «Ազդարար»-ի լոյս տեսնելէն ետք՝  1794-ի Հոկտեմբեր 14-ին, Մատրասի մէջ, ցարդ 5000 մեծ ու փոքր պարբերականներ հրատարակուած են  հայ կեանքէն ներս, ըստ մասնագէտներու հետազօտութեանց:  Ան ուրախութեամբ եւ հպարտութեամբ յայտարարեց որ  այդ պարբերականներուն մէջ իր տեղը կը գրաւէ  նաեւ Կիպրոսի փոքր գաղութը, որուն առաջին ամսաթերթը «Խարազան»ը լոյս տեսած է 1900 թուականին:
Ապա խօսք առաւ Ազգային Վարչութեան ատենապետ Պրն. Սեպուհ Արմենակեան, որ անդրադարձաւ Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին կողմէ 2019 թուականը «Հայ մամուլի տարի» հռչակելուն մասին եւ առ այդ ողջունեց  Կիպրոսի մէջ հրատարակուող միակ տպագիր պարբերաթերթը՝  Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Արձագանգը, որ կը հրատարակուի 1981-էն ի վեր, խմբագրութեամբ Պրն. Արթօ Դաւիթեանի:  Նաեւ նշեց ելեկտրոնային թերթերը եւ անոնց այժմէականութիւնը ներկայ ժամանակներուն: Ան յատկապէս գնահատանքի խօսք ուղղեց  կիպրահայ կեանքի անցեալն ու ներկան ակադեմականօրէն հետազօտող յոյն կիպրացի հետազօտող Ալեքսանտըր Հաճիլիրային, անոր տարած հայագիտական լայնածաւալ ուսումնասիրութեանց համար, որոնք տեղացի եւ օտար հանրութեան կը ներկայացնեն մեզ ըստ արժանւոյն:
Տիկ. Նայիրի Մուրատեան խոր ապրումով կարդաց Պարոյր Սեւակի բանաստեղծութիւնը, նուիրուած հայոց լեզուին, ինչ որ գեղեցկօրէն ներդաշնակուեցաւ օրուան խորհուրդին հետ:
Այս առիթով, Լիբանանէն յատկապէս հրաւիրուած, «Ազդակ» օրաթերթի տնօրէն եւ գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեան զեկուցեց հայ մամուլի մասին:
Իր բովանդակալից խօսքին մէջ, յարգելի հիւր-բանախօսը բնութագրեց հայ մամուլի դերն ու նշանակութիւնը հայ կեանքէն ներս՝  նոր մարտահրաւէրներուն դիմաց, մասնաւորելով տպագիր մամուլի դիմագրաւած դժուարութիւնները, երբ ընկերային ցանցերով լուրը կը սփռուի կայծակի արագութեամբ՝  սխալ կամ ճիշդ, եւ ուր ամէն օգտատէր արդէն լրագրող է, լուր սփռող, լուր տարածող...Ինչ ալ ըլլան արհեստագիտութեան համացանցային հնարաւորութիւնները, տպագիր մամուլը ունի մնայունութեան եւ արխիւայնութեան մասնայատկութիւնը, շեշտեց ան, եւ միշտ ալ կը փնտռուի յօդուածագիրներու կողմէ, որոնք իրենց գործերը կը սիրեն հրատարակուած տեսնել տպագիր մամուլի էջերուն վրայ:  Յամենայնդէպս, նշեց ան, ներկայիս բոլոր տպագիր թերթերը ունին նաեւ իրենց համացանցային տարբերակը, որպէսզի հասանելի ըլլան աւելի մեծ հանրութեան:  Պրն. Գանտահարեան անդրադարձաւ Կիպրոսի մէջ հրատարակուող Արձագանգ թերթին, ինչպէս նաեւ «Կիպրահայեր», «Ազատ Խօսք» եւ այլ ելեկտրոնային թերթերուն, որոնց միջոցով կարելի կ'ըլլայ իրազեկ ըլլալ Կիպրոսի եւ կիպրահայ իրադարձութեանց, անգամ մը եւս յիշատակելով Կիպրոսի բացառիկ բարեկամական եւ հայամէտ կեցուածքը, որով հայկական Ցեղասպանութեան ժխտումը քրէօրէն պատժելի արարք ընդունուած էր անոր Խորհրդարանին կողմէ եւ անդրադառնալով Հայաստան-Կիպրոս-Յունաստան եռակողմ համագործակցութեան պարագային այլ բնագաւառներէն ներս ալ:  Պրն. Գանտահարեան կարեւորեց հայ մամուլի դերակատարումը, մասնաւորապէս հանրային կարծիքի ձեւաւորման մէջ եւ գնահատանքով նշեց որ կիպրահայ մամուլը իր տեղն ու դերը ունէր համահայկական տեղեկատուական դաշտին մէջ:
Ձեռամբ Պետ. Ներկ. Տիար Վարդգէս Մահտեսեանի եւ Կաթ. Փոխ. Տէր Խորէն Արքեպիսկոպոսի, պարգեւատրուեցաւ 1981-էն ի վեր լոյս տեսնող Արձագանգ» տպագիր պարբերաթերթի գլխաւոր խմբագիր Արթօ Դաւիթեան, ապա՝ կիպրացի Տիար Ալեքսանտըր Հաճիլիրան, որ կիպրահայութեան մասին բազում ուսումնասիրութիւններ հրատարակած է, լաւապէս տիրապետած ըլլալով նաեւ հայերէն լեզուին: Ապա՝  յաջորդաբար բեմ հրաւիրուեցան եւ յուշանուէրներ ստացան ելեկտրոնային կայքերու եւ ընկերային ցանցերու պատասխանատուները՝ «Այբուբեն» Տիար Կարօ Գոչունեան, «Ազատ Խօսք» կայքի խմբագիր՝ Տիկին Երան Գույումճեան, «Կիպրահայեր»՝ Տիար Սիմոն Այնէճեան, «Կիպրոսէն Լուրեր»՝ Տիար Վիգէն Սարգիսեանն ու Տիկին Մարինէ Դաւիթեան: Լիբանան հրատարակուող «Արարատ» օրաթերթի եւ «Պայքար» շաբաթաթերթի խմբագրական կազմի կիպրական հպատակութիւն ստացած անդամներ՝ Տիար Աւետիս Փօշօղլեան եւ Տիկին Պայծիկ Գալայճեան:
Իր փակման խօսքին մէջ, Թեմիս Կաթ. Փոխ. Տէր Խորէն Արքեպիսկոպոս անակնկալ մը մատուցեց «Ազդակ» թերթի երկարամեայ տնօրէն ու խմբագիր Պրն. Շահան Գանտահարեանի, անոր նուիրելով խորհրդանշական յուշանուէր մը, շեշտելով որ ան նոր որակ ու մակարդակ բերած էր Ազդակին, անոր շուրջ ստեղծելով համերաշխութեան օրինակելի ոգի ու մթնոլորտ, դրուատելով նաեւ անոր բարեհամբոյր ու համեստ նկարագիրը, իր կոչումին բարձր գիտակցութիւնն ու պատասխանատւութեան ոգին:  Տէր Խորէն Արքեպիսկոպոս  բարձր գնահատեց մամուլի դերը հայ կեանքէն ներս, շեշտելով որ ան կոչումը ունենալու է ճշմարտութիւնը բարձրաձայնելու անաչառ եւ անկողմնակալ կերպով:  Գնահատանքով նշեց կիպրահայ գաղութին վայելած կրթական եւ այլ առանձնաշնորհումները, որոնք առատօրէն կը պարգեւուին Կիպրոսի կառավարութեան կողմէ, եւ որոնց շնորհիւ գաղութը ունի Նարեկ հայկական վարժարանները եւ հայախօս համայնք:  Ան կոչ ըրաւ միասնականութեան եւ մեր տարանջատ ուժերու բռունցքաւորումին, ինչ որ կենսականռրէն անհրաժեշտ է հայ կեանքի հզօրացման համար ամէնուր, շեշտեց Արքեպիսկոպոսը:
Բովանդակալից ձեռնարկը վերջ գտաւ ՊԱՀՊԱՆԻՉ աղօթքով:
ԲՈԼՈՐԻՆ ՎԱՐՁՔԸ ԿԱՏԱՐ:
ԱԶԱՏ ԽՕՍՔ