Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

+

Թիւ (87) Յունուար 2019

Կիպրահայ

ՀԱՅ «ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԵԱՆ ԻՇԽԱՆ»

ՎԱՀԱՆ ԹԷՔԷԵԱՆԻ

ԾՆՆԴԵԱՆ 140-ԱՄԵԱԿԻ ՀԱՆԴԻՍԱՒՈՐ ՆՇՈՒՄ


Կիպրոսի ՀԲԸՄ-ի Մշակութային Միութեան կազմակերպութեամբ եւ հովանաւորութեամբ Թեմիս Կաթ. Փոխ. Տէր Խորէն Արք. Տողրամաճեանի, տեղի ունեցաւ Հայ «Բանաստեղծութեան Իշխան» Վահան Թէքէեանի ծննդեան 140-ամեակի հանդիսաւոր նշումը՝ ՀԲԸՄ-ի Նիկոսիոյ Մասնաճիւղի ակումբին մէջ՝ Շաբաթ 22 Դեկտեմբեր, 2018-ին, կ. ե. Ժամը 7:00-ին, ներկայութեամբ Պետ. Ներկ. Տիար Վարդգէս Մահտեսեանի, քահանայ Հայրեր՝ Տէր Մոմիկ քհնյ. Հապէշեանի եւ Տէր Մաշտոց քհնյ. Աշգարեանի, կրթական, կուսակցական եւ միութենական ներկայացուցիչներու, ինչպէս նաեւ գրասէր հանրութեան մը:
Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Մշակութային Յանձնախումբի ատենապետ՝ Պրն. Գէորգ Զէյթունցեան, որ մէկ վայկեան յոտնկայս լռութեան հրաւիրեց ներկաները ի յարգանս նորոգ մահացեալ Դոկտ. Ագապի Նասիպեան-Էքմէքճեանի, ապա նշեց օրուան հանդիսութեան կարեւորութիւնը, նկատի ունենալով Վահան Թէքէեանի տեղը մեր բանաստեղծութեան մէջ, ողջունեց՝ այս առիթով Պէյրութէն յատկապէս հրաւիրուած օրուան բանախօսը՝ Պրն. Յակոբ Տիւնեայեանը, գրական անունով՝ Ասպետ Ռուբինեան, որ գլխաւոր խմբագիրն է Լիբանանի «Ծաղիկ» Գրական, Ազգային Հանդէսի, ինչպէս նաեւ՝ ներկայութիւնը Պրն. Վարդան Ուզունեանի, որ նախագահն է Հայաստանի «Թէքէեան Կենտրոն» Հիմնադրամի Հոգաբարձուներու Խորհուրդին եւ պատուաւոր քարտուղարը Լոնտոնի Թէքէեան Խնամակալ Մարմնին:
Իր ողջոյնի խօսքին մէջ, Պրն. Վարդան Ուզունեան անդրադարձաւ՝ Վահան Թէքէեանի մահէն երկու տարի ետք՝ 1947-ին ծնունդ առած եւ անոր անունով կնքուած, Թէքէեան Մշակութային Միութեան տարած կրթական-մշակութային-երիտասարդական ծաւալուն եւ արդիւնաւէտ գործունէութեան Սփիւռքի բազմաթիւ համայնքներէն ներս, մասնաւորելով անոր բեղուն աշխատանքը Լոնտոնի մէջ յատկապէս, ուր կը գործեն երգչախումբ, պարախումբ, երիտասարդալան ասուլիսներ, կը կազմակերպուին գեղարուեստական ձեռնարկներ, որոնցմէ ան յատկապէս յիշատակեց Հայաստանէն հրաւիրուած Պարի Պետական Անսամպլը, որ քանիցս ելոյթ ունենալով Լոնտոնի անուանի Royal Albert Hall-ի մէջ, մեծ խանդավառութիւն ստեղծեր էր հայ թէ անգլիացի հասարակութեան մօտ, ներկաներու թիւը հասցնելով աւելի քան տասնեակ հազարի:
Այնուհետեւ, Զոհրապ Գույումճեանի հոյակապ ասմունքը՝ Վ. Թէքէեանի «Բարձրացում» բանաստեղծութեան, ջերմօրէն գնահատուեցաւ հանդիսականներուն կողմէ, արժանանալով բուռն ծափահարութեան:
Օրուան բանախօսը՝ Պրն. Տիւնեայեան, անմիջական հաղորդական շունչով ներկայացուց իր խօսքը, շեշտելով Վահան թէքէեանի տեղը մեր գրականութեան մէջ, Օշականի բնութագրումով՝ որպէս մեր գրականութեան ամէնէն խոր բանաստեղծներէն մէկը, եթէ ոչ՝ ամէնէն խորը, որ մազապուրծ փրկուեր էր Ցեղասպանութեան գեհենէն եւ իր գրչակիցներուն փողոտումէն ետք, իր մէջ ոյժ գտեր էր գրական-հասարակական-կրթական-խմբագրական բեղուն գործունէութիւն ծաւալելու սփիւռքի գաղութներէն ներս, յատկապէս Գահիրէի մէջ, ուր պիտի խմբագրէր նաեւ «Արեւ» օրաթերթը: Վահան Թէքէեան պիտի դառնար մեր մեծագոյն բանաստեղծներուն շարքին, սփիւռքահայ գրականութեան մեծագոյնը, որ պիտի կարենար արեւմտահայ անճիտուած գրականութիւնը կամրջել սփիւռքահայ գրականութեան, արեւմտահայ լեզուին տալ նոր խթան ու որակ:
Յարգելի բանախօսը յատկապէս կեդրոնացաւ Վահան Թէքէեանի երկու բանաստեղծութեանց վրայ՝ «Եկեղեցին Հայկական»ին եւ «Հաշուեյարդար»ին, որոնք կը կազմեն, ըստ իրեն, անոր բանաստեղծութեան «Ալֆան եւ Օմեղան», եւ նշեց որ եթէ Թէքէեան գրած ըլլար միայն «Եկեղեցին Հայկական»ը, ան պիտի դասուէր մեր մեծերու շարքին: Խօսելով Հայաստանի մէջ տօնակատարուած Վահան Թէքէեանի յոբելենական հանդիսութեան, Պրն. Տիւնայեան ընդգծեց որ այնտեղ հրապարակաւ դիտել տուած էր ի ներկայութեան ՀՀ Մշակոյթի Նախարարի տեղակալին, թէ ա՛լ ժամանակն էր որ մեր արեւելահայ մեծ գրողներու արձաններու շարքին իրենց արժանի տեղը ունենային նաեւ արեւմտահայ գրականութեան մեծերը, որոնց մէջ՝ Վահան Թէքէեանինը:
Ապա ան ընթերցեց Հայկաշէն Ուզունեանի «Վահան Թէքէեանի Ուսուցչական Տարին Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեան Մէջ» բովանդակալից յուշապատումը, որ նոր լոյս կը սփռէ Վահան Թէքէեան մարդուն եւ կրթական մշակին վրայ:
Տեսաերիզի վրայ, Գոհար համոյթի «Եկեղեցին Հայկական»ի կատարման ցուցադրութիւնը եւ Ռուբինա Գույումճեանի ընթերցումը՝ Վ. Թաշճեանի «Վահան Թէքէեան-Ներսես Թամամեան Կապը» գրութեան, յաւելեալ փայլք բերին հանդիսութեան:
Հանդիսութեան աւարտին, Պրն. Զէյթունցեանի շնորհակալական խօսքէն ետք, սրտի խօսքով հանդէս եկաւ Տէր Խորէն արք. Տողրամաճեան: Ան արձանագրեց որ Վահան Թէքէեան հաւատարիմ մնացեր էր իր անունին, ստեղծագործելով, ապրելով ու աշխատելով հայկականութեան ոգիով եւ այսօր անոր խորանին առջեւ հարց տալու ենք բոլորս, ըսաւ ան, թէ մենք որքանո՞վ կ'ապրինք իր վսեմ օրինակով, կը բարձրանանք եւ կը բարձրացնենք...: Բանաստեղծին համար, աւելցուց ան, մեր հոգեւոր կեանքը մնաց միաձուլուած մեր ազգային կեանքին, ինչպէս կը վկայէ իր «Եկեղեցին Հայկական»ը, իսկ իր կեանքէն մնաց իր տուածը, ինչպէս ան կը գրէր իր «Հաշուեյարդար»ին մէջ, ինչ որ կոչ մըն է բոլորիս, տալու մեզմէ մեր համայնքին, մեր ընտանիքին, ազգին ու հայրենիքին:
Պահպանիչով վերջ գտաւ յոբելենական հանդիսութիւնը, որ առիթ ընձեռեց ոչ միայն անգամ մը եւս հաղորդուելու Վահան Թէքէեան մեծ բանաստեղծի ոգիին ու շունչին, այլեւ լիցքաւորուելու մեր հոգեւոր արժէքներէն մէկուն ոգեղինութեամբ՝ նիւթականով յղփացած մեր օրերուն:
ԱԶԱՏ ԽՕՍՔ