Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (102) Մայիս 2020

Անցուդարձ

Ապրիլ 24-ին Էրտողան նամակ յղած է

Պոլսոյ Հայոց պատրիարքին

Թուրքիոյ նախագահ Էրտողան Ապրիլ 24-ի կապակցութեամբ նամակ մը յղած է Պոլսոյ Հայոց պատրիարք Սահակ արք. Մաշալեանին։ Նամակին մէջ մասնաւորապէս ըսուած է.
«Աշխարհի ժողովուրդներուն մեծ դառնութիւն պատճառած Առաջին աշխարհամարտի ծանրագոյն պայմաններուն մէջ մահացած օսմանեան Հայերու յիշատակը կը յարգեմ, անոնց թոռներուն սրտանց ցաւակցութիւններս կը յղեմ»։
Էրտողան չի խօսիր Հայոց ջարդին մասին, զայն կը դիտարկէ պատերազմի պայմաններուն մէջ, այսինքն՝ պատերազմի ժամանակ զոհուած են նաեւ Հայեր. «Ցաւալի այս ժամանակաշրջանին մահացած օսմանեան բոլոր քաղաքացիներու հոգիներուն համար Աստուծմէ հանգստութիւն կը խնդրեմ»։
Նամակին մէջ Թուրքիոյ նախագահը կը խօսի նաեւ «որոշ շրջանակներու մասին», որոնք «թշնամութիւն կը սերմանեն»։ Ան հաւանաբար նկատի ունի Հայոց ցեղասպանութեան մասին բարձրաձայնողները։

Թուրքիոյ նախագահի բանբերը ցեղասպանութեան նիւթով յայտարարութիւն մը կատարած է
Թուրքիոյ նախագահի բանբեր եւ գլխաւոր խորհրդական Իպրահիմ Քալըն ցեղասպանութեան վերաբերեալ յայտարարութիւն մը կատարած է՝ անգամ մը եւս ներկայացնելով Անգարայի ժխտողական թէզերը։
"Համաշխարհային Ա. պատերազմի կործանարար ու ցնցիչ պայմաններուն մէջ 1915 Ապրիլ 24-ի տեղահանութեան ու վերաբնակեցման որոշումը «հաւատարիմ ժողովուրդ» անուանուող հայ ժողովուրդին ոչնչացումին միտող քաղաքականութեան արդիւնք չէր", ըսած է Քալըն։
Ըստ անոր՝ ցեղասպանութեան հարցը կը շահարկուի եւ հակաթրքական քաղաքական որոշ շրջանակներ միտումնաւոր կերպով «կը նենգափոխեն պատմական փաստերը»՝ նպատակ ունենալով թշնամութիւն սերմանել։
"Թուրքիոյ Հանրապետութիւնը եւ ժողովուրդը երբեք տուրք պիտի չտան այս շահարկման, սուտի ու զրպարտութեան արշաւին", ըսած է Քալըն։
Ան, շարունակելով թրքական թէզերու շարադրումը, կրկին խօսած է Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանի առաջարկած՝ պատմաբաններու միացեալ յանձնաժողով ստեղծելու մասին։ Այնուհետեւ խօսելով 2009-ի հայ-թրքական արձանագրութիւններուն մասին՝ զանոնք անուանած է Արցախի հարցի լուծման, քաղաքական ու տնտեսական կարգաւորման եւ Հարաւային Կովկասի մէջ խաղաղութեան ու կայունութեան համար առնուած քայլ՝ զրպարտելով Հայաստանը այդ «քայլ»-ը անպատասխան թողելու մեղադրանքով։
Քալըն նաեւ խօսած է 2014-էն ի վեր Էրտողանի կողմէ Պոլսոյ Հայոց պատրիարքարանին յղուող «ցաւակցական ուղերձ»-ներուն մասին՝ զանոնք անուանելով Անատոլիայի մարդոց «հասարակաց ցաւերը» մեղմելու համար մեկնուած ձեռք, որ «կ՚անտեսուի շահադէտ լոպիական ուժեր»-ուն կողմէ։
Քալըն չէ մոռցած կարգով շարադրել նաեւ այս ընթացքին Թուրքիոյ զինանոցին մէջ կուտակուած միւս բոլոր տխրահռչակ թէզերը, որոնք կը վերաբերին «այդ տարիներուն մահացած միլիոնաւոր մահմետականներուն, ընդհանուր ցաւին, թրքական բաց դիւաններուն, Հայոց ցեղասպանութիւնը ընդունող երրորդ երկիրներու անցեալի մութ էջերուն» եւ այլն։

Մնացականեան ներկայացուցած է Թուրքիոյ հետ
յարաբերութիւններուն գծով
Հայաստանի մօտեցումները

ՀՀ Արտաքին գործոց նախարար Զօհրապ Մնացականեան ներկայացուցած է Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններուն գծով Հայաստանի մօտեցումները։ Ան այս հարցին անդրադարձած է Հանրային հեռատեսիլին տուած հարցազրոյցի ընթացքին։
"Քաղաքականութեան մէջ իւրաքանչիւր քայլ սառնասիրտ եւ հաւասարակշռուած հաշուարկի արդիւնք պէտք է լինի, եւ այդ մօտեցմամբ էլ մենք մօտենալու ենք յարաբերութիւններին։ Բացի նրանից, որ մենք ապրում ենք այդ ժխտուած արդարութեան պայմաններում, դրան աւելանում են նաեւ այլ քայլեր Թուրքիայի կողմից, որոնք է՛լ աւելի խորացնում են խնդիրը. դա ե՛ւ փակուած սահմանն է, ե՛ւ անվերապահ աջակցութիւնը Ադրբեջանին Լեռնային Ղարաբաղի հարցում։ Բոլոր այս հանգամանքները միասին վերցրած մեզ համար հանդիսանում են սպառնալիք, եւ մենք այդ սպառնալիքին անդրադառնում ենք այնպէս, ինչպէս պէտք է անդրադառնայ պետութիւնը. սառնասիրտ եւ հաւասարակշռուած հաշուարկով մենք ապահովում ենք մեր ազգային անվտանգութիւնը։ Իւրաքանչիւր քայլ մենք անում ենք այնպէս, ինչպէս անհրաժեշտ է մեր ազգային շահի համար", յայտնած է Մնացականեան։
Ան անդրադարձած է Թուրքիոյ նախագահի բանբեր եւ գլխաւոր խորհրդական Քալընի վերոնշեալ յայտարարութեան։ "Այս խեղաթիւրուած մեկնաբանութիւնը քննարկելը, կարծում եմ, նոյնիսկ պատիւ չի բերի մեզ, որովհետեւ շատ լաւ գիտենք պատմութիւնը։ Հայաստանն իր կողմից ներդրում էր կատարել, որպէս պետութիւն, որը ներկայացնում էր ցեղասպանութիւն վերապրած ժողովուրդ, իր կողմից ներդրում էր կատարել՝ այդ գործընթացը մինչեւ վերջ տանելով առաջ։ Եւ դուք շատ լաւ յիշում էք, որ դա շատ համազգային, խորը եւ շատ դժուար քննարկումների առարկայ էր։ Եւ այդ ամէնն իրականացնելով՝ մենք ինչի՞ն յանգեցինք։ Յանգեցինք նրան, որ Թուրքիան, իրականում, ուղղակի պատուհանից դուրս նետեց այդ ամէնը։ Եւ սա նորից ի ցոյց է դնում այն, որ այդ վտանգը խորքային է։ Եւ մնացած այդ մեկնաբանութիւնները, որ արուել են, արդէն համադրում են, աւելի են խորացնում ժխտողականութիւնը, որովհետեւ ժխտողականութեանը նաեւ միանում է ցեղասպանութեան արդարացումը։ Այդ ամէնը միասին դառնում է անպատժելիութիւն եւ վտանգ", նշած է նախարարը։