Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (95) Հոկտեմբեր 2019

ԱԿՆԹԱՐԹՆԵՐ

antsoutarts1a

Ազատութիւնը ամէնէն շատ հոլովուած, չարչրկուած բառ-հասկացութիւն է, ցարդ ամբողջովին չըմբռնուած, մանաւանդ դաժանօրէն չարաշահուած է, նոյնիսկ հոգեւոր ստրկութիւնը ներկայացուելով որպէս «ազատութիւն»....Ազատութիւնը էապէս ճանաչողութիւն է, ինքնաճանաչողութիւն որպէս ՄԱՐԴ ԷԱԿ, որ ունի հոգեմտաւոր, բարոյական ԱՐԺԷՔՆԵՐ, ունի ազատ կամք զանոնք կենսագործելու իր կեանքին ընթացքին, առանց ստրկանալու աղաղակուող «չարժէքներուն», միշտ արթուն պահելով ներքին ձայնն ու խղճմտանքը...եւ «ի՞նչը», «ինչո՞ւ»ն, «ինչպէ՞ս»ը հարցադրելով սեփական գիտակցութեան առջեւ....Ազատութիւնը ամբողջական, լիարժէք, արժանապատիւ ՄԱՐԴ ըլլալ է....որ կ'ապրի տիեզերքի Արարիչին հետ հոգեւոր միասնութեան մէջ....
..............................
Այնքան շատ են, մեր օրերուն յատկապէս, կեղծիքն ու շողոքորթութիւնը, երեսպաշտութիւնն ու մակերեսայնութիւնը, որ չես գիտեր՝ ո՞վ է ճշմարիտ բարեկամը, որ իսկապէս կը բաղձայ քու երջանկութիւնդ, կը կիսէ ցաւդ ու խինդդ, եւ որուն բարեկամութեան կրնաս վստահիլ ու ապաւինիլ....: Մարդ էակը, ըստ էութեան, ՄԻԱՅՆԱԿ է մեր ներկայ ժամանակներուն, նոյնիսկ եթէ ան շրջապատուած է մարդկանցով....Գոյութենական այս մենակութիւնը շեշտուած է՝ մանաւանդ անոնց մօտ, որ տուրք չեն տար հոգիի եւ մտքի վրայ գործադրուող ճնշումներուն,....որոնք հեռու են սուտէ ու կեղծիքէ....որոնք ճշմարիտը կը խօսին եւ չեն քծնիր ի հաճութիւն այլոց....Նմանները բարձր գին կը վճարեն իրենց ուղղամտութեան համար յայտնապէս...
..............................
Եթէ ժողովրդավարութեան, մարդկային իրաւանց դրոյթները լաւագոյնս գործեն մեր երկրին մէջ, եթէ օրէնքի գերակայութիւնը դառնայ կեանքի իրականութիւն....եթէ նոյնիսկ աղքատութիւնը ի չիք դառնայ եւ կեանքը դառնայ բարօր ու բարգաւաճ բոլորին համար ալ....բայց աղօտի մեր երկրին ազգային դիմագիծը, նուազի անոր հայկականութիւնը՝ մեր լեզուին, մշակոյթին, հոգեմտաւոր արժէքներուն, վարք ու բարքին մէջ արտայայտուած, ու չարմատաւորուի այնտեղ ազգային գաղափարը...յայնժամ մենք չենք ունենար ԱԶԳԱՅԻՆ ՊԵՏԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ, որ սկզբնակէտն ու վախճանական նպատակն է մեր պետականութեան....անոր ալֆան ու օմեղան:
..............................
ԶՈՒԱՐՃԱՆՔԻ ՄՇԱԿՈՅԹ...Ահաւոր է հոգիի, հոգեւորի, հոգեկան նահանջը....երբ մարդը նկատի կ'առնուի սոսկ որպէս մարմնական գոյութիւն, իսկ անոր միտքն ալ՝ որպէս ծառայ սպասարկելու իր մարմնական պէս-պէս կարիքներուն ու յղփացումին....Ահաւոր է երբ կ'անտեսուին, նոյնիսկ կ'արհամարհուին հոգեկանը, հոգիի էական կարիքները...Ահա թէ ինչու մարդ էակը հոգեկան խոր անձկութիւն կ'ապրի՝ նոյնիսկ նիւթական շքեղ ու փարթամ պայմաններու տակ, քանզի սովի մէջ է անոր հոգին, որուն կարիքները ամբողջովին այլ են....Հոգին կը փնտռէ գեղեցիկը, բարին ու բարութիւնը, ճշմարիտն ու ազնիւը, բնականն ու պարզը...եւ խոր տառապանք կ'ապրի, երբ չգտնէ զանոնք....Նիւթի եւ ինչքի կուտակումը, զուարճանքի մշակոյթը էապէս կը հեռացնեն մարդը հոգեկանէն....Սա դարուս գուցէ ամէնէն հրատապ հարցերէն մէկն է....
..............................
ՄԻՏՔԻ ԿՂԶԻԱՑՈՒՄԸ գուցէ ամէնէն մեծ սահմանափակումն է....ի հակադրութիւն մտքի բացութեան, լայնահորիզոն տեսադաշտի, տեսակէտներու լայն փոխանակման եւ հաղորդակցութեան....Կղզիացած միտքը կը միտի, վերջ ի վերջոյ բացարձակացնելու իր ճշմարտութիւնը, կը լճանայ ու կը ճահճանայ ....Բաց միտքը նախապայման է ամէն յառաջդիմութեան....
..............................
Համաշխարհայնացած դրամատիրութեան դրուածքին համար՝ ամէն ինչ վաճառելի ապրանք է. մարդը, պատմութիւնը, մշակոյթը, հայրենիքները, նոյնիսկ բնութիւնն ու անոր պաշարները....եւ՝ ազգերը, որոնք ներկայիս զանգուածաբար կ'արտագաղթեն մարդուժ հայթայթելու այլ պետութեանց եւ յընթացս կորսնցնելով իրենց ազգային դիմագիծը....Անդէմ, անդիմագիծ եւ անազգ բազմութիւնները տակաւ կը շատնան եւ կը դառնան շրջուն խլեակներ...Սա քաղաքակրթութեան ՃԳՆԱԺԱՄՆ Է
..............................
Ժամանակակից գիտութիւնը յենուած է գերազանցօրէն՝ զգայարանքներէն մեզի փոխանցուած փորձառութեան, տրամաբանութեան եւ չոր բանականութեան վրայ....Մինչդեռ ամէնէն սրատես աչքը չի տեսներ Ա՛յն, ինչ որ ՍԻՐՏԸ կը զգայ....Իսկ ինչպէ՞ս մարդ էակը յաճախ կ'ըմբռնէ անըմբռնելին, կ'իմանայ անիմանալին....
..............................
Ընտանիքը, դպրոցը, հայրենիքը, նախ եւ առաջ, զոհողութիւն կը պահանջեն մեզմէ իւրաքանչիւրէն՝ ամրանալու, յառաջդիմելու, բարգաւաճելու համար....: Եթէ մէկը սկսի սակարկել իր աշխատանքը, իր նուիրումը, միայն շահոյթի համար գործել, յայնժամ մենք կ'ունենանք քայքայուած ընտանիք, լճացած դպրոց եւ խորտակման եզրին կանգնած հայրենիք....: Ազգի այս եւ այլ հիմնասիւները համարուող սրբութիւնները կարօտ են մեզմէ իւրաքանչիւրին ամբողջական գուրգուրանքին, սիրոյն, զոհաբեր աշխատանքին....Հայրենիքը կը սկսի ամէն մէկէս, առանց բացառութեան....
..............................
Դժուարութեան, նեղութեան եւ տագնապի պահերուն, մարդ էակը կարծէք աւելի կը մարդկայնանայ, աւելի խորութեամբ կը զգայ ուրիշին տառապանքը, ցաւը, նեղութիւնը...Միանգամայն ձեւի ու ձեւականութեան դիմակները կրնան վար առնուիլ, սիրտն ու հոգին կը դառնան թափանցիկ.....Կը պատռին սուտի ու կեղծիքի շղարշները, որոնցմով կը քօղարկուին յաճախ ցոփ ու շուայտ կեանքի բազմատեսակ երեւոյթները, որոնք մարդը մարդէն տարանջատող արհեստական պատուար կը ստեղծեն շարունակ....«Տառապանքին ընդմէջէն ուրախութիւն», ըսած էր մեծ մտածող մը....Կարելի է նաեւ ըսել՝ տառապանքին ընդմէջէն մարդկայնութիւն....
..............................
Արտաքին եւ ներքին լիարժէք քաղաքականութիւն չունենալնուս հետեւանքը շատ ծանր կ'ըլլայ միշտ մեր ժողովուրդին համար....Ներքին քաղաքականութիւն՝ հիմնուած ազգային գաղափարախօսութեան եւ հոգեւոր-մշակութային արժէքներու համակարգին վրայ...Արտաքին քաղաքականութիւն՝ հիմնուած մեր պատմական իրաւունքներուն եւ ազգային-պետական անվտանգութեան վրայ....Կ'ապրինք կարծէք օրը-օրին, պատահական իրադարձութիւններուն արձագանգելով, երբեմն հապճեպօրէն, առանց երկար-բարակ մտածելու, քննարկելու, վերլուծելու....Չունինք մշակութային քաղաքականութիւն, չունինք ազգային ծրագիր, ո՞ւր ենք մենք վերջ ի վերջոյ աշխարհաքաղաքական այս բարդ իրադրութեան մէջ, ուր կ'ապրինք:
..............................
Որքան յատկանշական իմաստ ունի «Յուդայի համբոյր» ասոյթը, որուն աղբիւրը՝ Մեծ մատեանն է, կամ Մատեաններու մատեանը...որուն կ'անդրադառնանք Աւագ Շաբթուան մէջ կրկին ու կրկին անգամ...: Իսկ ներկայիս աշխարհին մէջ, որքան շատ են Յուդայի համբոյրները, որոնք սիրալիր բարեկամութեան քօղով պճնուած, խորքին մէջ դաւաճանութիւն են յանուն «երեսուն արծաթի»...Իսկ քաղաքական աշխարհին մէջ, ամէն օր մենք ականատեսը կը դառնանք Յուդայի համբոյրներուն, որոնք բարիքի քօղին տակ չարիք ու մահ կը սփռեն ամենուր, միշտ «մարդկային իրաւունքներ»ու եւ այլ սկզբունքներու քօղին տակ թաքնուած....
..............................
ՈԳԻՆ բարձր պահելը ամէնէն մեծ յաղթանակն է, զոր կարելի է տանիլ ընդդէմ կեանքի հազարանուն դժուարութիւններուն, մարդկային նենգութիւններուն, ճակատագրի հարուածներուն....Ամբողջ մարդկային պատմութիւնը գուցէ պատմութիւնն է, վերջ ի վերջոյ, մարդկային ոգիի անպարտելիութեան ընդդէմ հազարամեակներու ամէնէն դաժան ու դժխեմ պայմաններուն եւ պարագաներուն....
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ