Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (81) Յունիս 2018

ԱԿՆԹԱՐԹՆԵՐ

antsoutarts1a

Ամէն մէկ հայ անհատապէս անչափ տաղանդաւոր է, բանիմաց, բազում կարողութիւններով օժտուած, բայց ինչպէ՞ս է որ նոյն այդ հայը միւս հայուն հետ չի համագործակցիր ընդհանրապէս, չընդունիր անոր արժանիքները, հոգեմտաւոր թէ այլ ընդունակութիւնները, չընդունիր իր ես-էն բան մը զիջիլ յանուն հաւաքականին, յանուն ընդհանրականին, կը պնդէ ի՛րը, իրենի՛նը, եւ կը բռունցքուի միայն ծայրայեղ պարագային, երբ մահու կենաց սահմանին վրայ է...իսկ այդ սահմանը երեւոյթ թէ աներեւոյթ կայ ներկայիս ալ եւ գրեթէ բոլոր ժամանակներուն:
.............
Բնութեան հրաշքները տրուած են բոլորին հաւասարապէս եւ անվճար...կը մնայ գնահատել ու արժեւորել մէն մի ծաղիկն ու ծառը, թուփն ու տերեւը, երկինքն ու աստղերը...բնութեան մէջ կատարուած փոքրիկ մէկ պտոյտը այնքա՛ն անդորրաւէտ է հոգւոյն համար...նաեւ ներշնչող, միտք ու սիրտ լիացնող... կարելի՞ է արդեօք ըսել, որ կեանքի ճշմարիտ վայելքները ձրիաբար պարգեւուած են բոլորին...անոնց մէջ է բուն երջանկութիւնը...
.............
Երանի՛ այնքան զօրաւոր ըլլայինք որ մեր արժեհամակարգը օրինակ ըլլար այլոց, մեր մշակոյթի ստեղծած գանձերը ներշնչարան դառնային իրենց համար, մեր ուրոյն նկարագիրը, աշխարհազգացողութիւնը, ապրելակերպը ոգեշնչէին ուրիշները....տակաւին մեր Մեծասքանչ լեզուն բաղձային սորվիլ, անով կարդալ փափաքէին Մեծն Նարեկացիի մատեանը եւ այլ մեծերու ստեղծագործութիւնները....: Արդեօ՞ք անիրագործելի երազ է սա...Բնա՛ւ երբեք: Տասներորդ դարուն, երբ մենք կառուցեր էինք հազարագմբէթ հիասքանչ ոստանը՝ Անին, ունէինք մատենագրութիւն, Նարեկացի....անգլիացիները «ծառերու վրայ էին», ինչպէս պիտի ըսէր Christopher Walker, Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեան պատմական բեմէն..: Կրնա՞նք մեր դարաւոր մեծութիւնը ետ բերել...Սա պիտի ըլլայ մեր մարտահրաւէրը....եւ կրնանք, եթէ մեր ամբողջ անհատական-ազգային հոգեմտաւոր ներուժը, ոգիի տքնանքը ուղղենք այդ սրբազան նպատակին եւ ի կատար ածենք մեր առաքելութիւնը...
.............
Ինչպէ՞ս կրնաք լռեցնել ձայնն արդարութեան ու ճշմարտութեան, որ արեւին ճառագայթներուն նման անպայմանօրէն պիտի ճեղքէ սուտերու խաւարը եւ ճաճանչափայլ շողարձակէ իր լոյսը՝ ուզէք թէ չուզէք...բնութեան եւ տիեզերքի անխախտ օրինաչափութեամբ:
.............
Ճակատագրական պահեր կան՝ «Այո» կամ «Ոչ» ըսելու, վճռակամութիւն եւ կեցուածք ցուցաբերելու, առանց որեւէ յետին հաշիւի, զուտ արդարութեան եւ ճշմարտութեան սիրոյն, որոնցմէ կախեալ է ազատ ու արժանապատիւ կեանքը՝ անհատական թէ ազգային-հաւաքական մակարդակներու վրայ ալ...Սա սահմանագիծ է, ուր շատ-շատեր կ'ընկրկին, չեն ուզեր «գէշ» մարդ դառնալ, վնասել իրենց դիրքին, պաշտօնին...եւ կը կենան լուռ, կը սպասեն...մինչեւ որ ջուրերը հանդարտին...յետոյ կը ճառեն լորձնաշուրթն եւ ամպագորգոռ հայրենասիրութեան մասին:
.............
Ճշմարիտ գրողը արարչական կայծը կը կրէ իր մէջ եւ իր գրիչը ի գործ կը դնէ լուսաւորելու համար մարդկային կեանքը՝ ճշմարիտին, ազնիւին ու գեղեցիկին լոյսով....Գրելը ինքնանպատակ չէ երբեք, այլ ստեղծագործ միջոց՝ բարեփոխելու մարդ էակին, ազգին ու մարդկութեան կեանքը, զայն դարձնելու առաւել մարդկայնական ու Աստուածամերձ ....Բարոյական-հասարակական մեծ բեռ է դրուած յատկապէս գրողին վրայ....Գրելը կոչում ու առաքելութիւն է էապէս:
.............
Մենք ընդհանրապէս կ'ուզենք տեսնել միայն ա՛յն ինչ կ'ուզենք տեսնել...լսել միայն ա՛յն ինչ կ'ուզենք լսել...եւ մեր աչքերն ու ականջները փակ պահել ա՛յն իրականութեան, որ ձեռնտու չէ մեզի...Սա կը կոչուի նաեւ ջայլամի վարքագիծ կամ քաղաքականութիւն:
.............
Ներկայ աշխարհի խառնիճաղանճին ու թոհուբոհին մէջ, ճշմարտութիւնը յայտնաբերելը, կեանքի մեծագոյն մարտահրաւէրներէն մէկն է, եթէ ոչ՝ գերագոյնը....Անիկա այնքան թաքնուած կը մնայ բազմաբնոյթ դիմակներու ետին, կեղծ ու խաբեպատիր խօսքերու եւ շպարներու տակ, մարդկային շահամէտ եւ հաշուենկատ փոխյարաբերութիւններու ներքոյ....Պիտի շարունակ պեղել զայն, փնտռել զայն անխոնջ եւ մշտարթուն, առանց խաբելու ինքզինք, առանց օրօրուելու գեղեցիկ պատրանքներու խաբուսիկ հրապոյրէն, շեշտակի նայիլ անոր աչքերուն՝ քաջաբար, քանզի առանց ճշմարտութեան յայտնաբերումին, կարելի՞ է երբեւէ հասնիլ խորունկ ինքնաճանաչման եւ մարդաճանաչման....կարելի՞ է ազատագրուիլ...
.............
Շատ դիւրին է կառչիլ գաղափարէ մը, զայն կրկնել ու կրկնել, ինքնախաբկանքով մը, չյանդգնիլ նորը փնտռելու դժուար աշխատանքին, մինչեւ զգաս որ գլուխդ պատին տուած ես...Մենք հարկադրուած ենք ամէն օր վերաքննելու մենք զմեզ, մեր ուզածն ու չուզածը, ըրածն ու չըրածը, հաւատացածն ու չհաւատացածը...ինքնակատարելագործման ճանապարհին վրայ, որ աւարտ չունի երբեք...
.............
Օտարէն եկած գաղափարը, գաղափարները հիացումով եւ շատ անգամ կուրօրէն կ'որդեգրենք, կը պանծացնենք, առանց նոյնիսկ հարց տալու թէ արդեօք այդ գաղափարը ի՞նչ նպատակի կը ծառայէ, ի՞նչ է անոր միտք բանին...Մինչ հայէն եկած գաղափարը կամ գաղափարները վերապահութեամբ կ'ընդունինք կամ կը մերժենք, քանզի մէկ հայը միւսէն միշտ ալ «աւելի խելացի» է...եւ այսպէս կոյր օտարամոլութեամբ կը կլլենք շատ անգամ այն օտարամուտ, շատ անգամ կեղծ ու շինծու գաղափարները, որոնք նոյնինքն մեզ մոլորեցնելու, մեզ քայքայելու եւ կործանելու կը ծառայեն...
.............
....Յանդուգն, արդարակորով եւ էապէս հայրենասէր ու ժողովրդանուէր անձն է որ կը վտանգէ իր սեփական նեղ շահերը եւ կը պայքարի յանուն համայնական շահերուն եւ խնդիրներուն....կը պայքարի յանուն արդարութեան ընդդէմ անարդարին ու անարդարութեան...յանուն ազատութեան ընդդէմ բռնակալին եւ ստրկութեան....Նման ազգային-բարոյական ՈՐԱԿՆ է որ անհրաժեշտ է մեզի՝ օդի, ջուրի, հացի նման....
.............
Մեր մեծասքանչ լեզուին՝ ՀԱՅԵՐԷՆԻՆ մէջ են արտացոլուած ազգային մեր հոգեբանութիւնն ու մտածելակերպը, ազգային նկարագիրն ու ինքնութիւնը....Անիկա ե՛ւ պատմութիւն է, ե՛ւ մշակոյթ, ե՛ւ ինքնութիւն...հայ հոգիին ու ոգիին մարմնացումը: Առանց հայոց լեզուին, մենք որոշապէս կը մեռնինք որպէս ազգային ինքնուրոյն դիմագիծ ունեցող ժողովուրդ եւ կը դառնանք անդէմ, անդիմագիծ զանգուած....Ի զուր չէ ըսուած. «Լեզուն ազգի մը հոգին է, կենդանի է այդ հոգին, կենդանի է եւ ազգը, կը մեռնի լեզուն, կը մեռնի եւ ազգը...»...Պահենք-պահպանենք եւ առաւել պայծառացնենք զայն...քանզի առանց հայոց լեզուի կենսունակ պահպանման, չի կրնար ըլլալ ազգային պետականութիւն:
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ