Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (115) Յուլիս 2021

ԱԿՆԹԱՐԹՆԵՐ

antsoutarts1a

ԱԶԱՏ ԿԱՄՔԸ գերագոյն գանձն է որ շնորհուած է մեզի Արարիչին կողմէ: Ի՛նչ տափակ, միօրինակ եւ մեքենայական պիտի ըլլար մարդ էակին կեանքը, եթէ ան զուրկ ըլլար ԱԶԱՏ ԿԱՄՔԷ...Ազատ ընտրութենէ...նոյնիսկ եթէ միշտ ԲԱՐԻՆ գործէր ան հարկադրաբար: Ի՞նչ արժէք կրնայ ունենալ նոյնիսկ ԲԱՐԻՆ, եթէ պարտադրաբար կատարուի ան, առանց մեր ազատ ընտրութեան: Ճիշդ է որ ազատ ըտրութիւնը կը հնարաւորէ նաեւ ՉԱՐԻ ընտրութիւնը եւ վերջինը գուցէ աւելի հրապուրիչ թուի շատ մը պարագաներուն: Ազատ կամքով Բարին ընտրելը մարտահրաւէր մըն է՝ արդարեւ, որ կ'ենթադրէ յաղթահարել բազում խոչընդոտներ, դժուարութիւններ, գայթակղութիւններ...եւ այդ պայքարի ընթացքն է որ իսկական արժէք կու տայ ԲԱՐԻԻՆ ձեռքբերման.: Նոյնն է պարագան ԵՐՋԱՆԿՈՒԹԵԱՆ, որուն հասնելու ընթացքն է որ մեզ կ'երջանկացնէ խորքին մէջ..: Պահ մը նոյնիսկ կարելի է մտածել, թէ ի՞նչ պիտի ըլլար հայ կեանքը, եթէ մենք հասած ըլլայինք մեր բոլոր ազգային-պետական ԵՐԱԶՆԵՐՈՒՆ...Շահան Շահնուր պիտի ըսէր. «Հայու լակո՛տ, դուն առաջինը կը վերածուիս անասունի, եթէ մի օր մնաս առանց վիշտի»...Սա մտածելու խնդիր է որոշապէս...
.................
Ազատութեան չարաշահումը մարդը կրնայ գազանի վերածել...Եթէ ամէն ինչ արտօնուած ըլլայ, մարդը՝ բացարձակ ազատ ու անսանձ...իսկ օրէնքը՝ առաձգական, միայն զօրաւորին իրաւունքը պաշտպանող...Ներկայ ժամանակներուն, մարդը ԳԱԶԱՆԱՑՄԱՆ ճամբան բռնած է, ուր նոյնիսկ մարդ մեռցնելը, զայն մորթելը, գլխատելը կը դիտուին պաղարիւնութեամբ, սառնասրտօրէն....ՀՈԳԻՆԵՐՈՒ Ի՛ՆՉ ԱՀԱՒՈՐ ԲՐՏԱՑՈՒՄ՝ ԱՐԴԱՐԵՒ...
.................
Ամէն ինչէն վեր ՍԷՐՆ է, սէրը իրարու հանդէպ, սէրը հայրենիքին, ազգին ու համայնքին հանդէպ...Սիրոյ բացակայութեան՝ կը ծաղկին նախանձը, չարութիւնը, անարդարութիւնը, անգթութիւնը...Արդեօ՞ք մենք ունինք այդ ՍԷՐԸ...իրարու հանդէպ, մեր ազգին ու հայրենիքին հանդէպ, բացի այն պահերէն, երբ օրհասական վտանգի առջեւ ենք կանգնած...Իսկ մնացեալ պահերուն, ուշագրաւ իրականութիւն է, Խորենացիի օրերէն, որ մենք ներքին գզուըռտոցներով ենք զբաղած, զիրար պախարակելով, բամբասելով եւ չարախօսելով ենք զբաղած...կարծէք ըլլայինք մէկզմէկու թշնամին, եւ շարունակ պառակտուեր ենք, պառակտուելով տկարացեր ենք, ջլատեր ենք մեր հաւաքական ոյժը..: Սա չէ՞ մեր ցաւերուն ցաւը, մեր արիւնող վէրքը, որ արիւնաքամ կ'ընէ մեզ՝ դար ու դարեր, առանց ամոքուելու, առանց բուժուելու: Եթէ ըլլանք մէկս միւսին զօրավիգ, անկեղծ սիրով եւ գթութեամբ լեցուն, յայնժամ մենք հաստատօրէն զօրանանք, կ'ամրապնդենք մեր միասնական ոյժը...եւ ոչինչ կրնայ էապէս տկարացնել մեզ...ՍԷՐ, ՍԷՐ ԵՒ ՍԷՐ...ՍԱ ՉԷ՞ ԳԼԽԱՒՈՐ ԲԱՑԱԿԱՆ ՀԱՅ ԿԵԱՆՔԻՆ...
.................
Ամէն ղեկավարութիւն հարազատօրէն կ'արտացոլայ զայն ծնող հասարակութեան պատկերը...ինչպիսին է հասարակութիւնը, նոյնպիսին է ղեկավարութիւնը: Սա զարմանալի թող չթուի երբեք..: Մենք՝ հայ հանրութիւնը, ունի՞նք ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՅԹ, ազգային-հաւաքական հիմնախնդիրները քննարկելու, թեր ու դէմ կարծիքներ լսելու, փոխանակելու, վիճելու եւ յետոյ ՀԱՍԱՐԱԿԱՑ ՅԱՅՏԱՐԱՐԻ գալու ՄՇԱԿՈՅԹ...առանց զգացականութեան, յուզականութեան..., առողջ բանականութիւն ի գործ դնելով, ինչ որ մեծապէս պիտի հարստացնէր մեր տեսակէտներն ու գաղափարները, ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՅԹ ձեւաւորելով: Պատասխանը ժխտական է ի դժբախտութիւն մեզ, քանզի ուշագրաւ երեւոյթ է հայ կեանքի մէջ, որ հազիւ թէ մէկը անհամաձայն ըլլայ մեզի հետ կամ տարակարծիք, հակառակորդ կը նկատուի ան, չըսելու համար՝ թշնամի: Նոյն այս մտածելակերպը կայ ղեկավարներուն մօտ՝ բոլոր մակարդակներու վրայ ալ...Ահա այս ԱԽՏՆ է որ մեր տունը կը քանդէ, այլ ԱԽՏԵՐՈՒ հետ միասին...
.................
Աշխատանքներ կան որոնք քեզ կը կլանեն ամբողջութեամբ, ինքնամոռաց կը փարիս անոնց, ամբողջ ժամանակդ, կորովդ, սիրտդ ու միտքդ նուիրելով ...եւ մինչ դուն քեզ կը մոռնաս՝ քու առօրեայ մտատանջութիւններով, պէս-պէս խնդիրներով, խռովքներով ու տագնապներով, խորքին մէջ կը գտնես հարազատ ԵՍ-դ, սեփական հոգիդ...
.................
Ազնուութիւնը կը բարձրացնէ մարդ էակը թէ՛ բարոյապէս, թէ՛ հոգեպէս...Ազնուութիւնը կ'արմատանայ մարդ էակին մէջ՝ ազնիւ արարքներ գործելով, քանզի արարքն է որ կը սահմանէ մարդը...Եւ՝ հակառակը, անազնիւ արարքները, շարունակաբար կրկնուելով, բարոյական տիղմի մէջ կը խրեն անհատը, որուն համար ա՛լ վարժութիւն կը դառնայ նման վարքի դրսեւորումը...Ահա թէ ինչու՝ փոքր տարիքէն, պզտիկը կը վարժեցնեն բարի ու ազնիւ վարք դրսեւորելու, որպէսզի ան խրտչի չարէն եւ գործէ բարին...
.................
Բարի արարքը կը բխի սրտէն՝ անհաշիւ եւ ինքնեկ, ինչպէս բոյրն ու թոյրը ծաղկանց, ինչպէս պտուղը ծառին, մեղրը մեղուին... չակնկալեր ան որեւէ փոխհատուցում, եւ անոր մէջ է անոր բուն արժէքը...Մնացեալը առեւտուր է եւ փոխադարձ շահի գործարք...
.................
Էական նշանակութիւն ունի կեանքի մէջ բարեկամ-զրուցակից ունենալը, որուն առջեւ անկեղծօրէն բանաս սիրտդ, միտքդ, հոգիդ, եւ փոխադարձաբար՝ ունկնդիր ու հաղորդակից ըլլաս իր հոգիի կանչին, որ կարծես արձագանգելով քու մէջդ ալ, նորանոր միտքերու, գաղափարներու, խոհ-ապրումներու ծնունդ կու տայ, դրական լիցքեր կը փոխանցէ....փոխհարստացման ազդակ կ'ըլլայ որոշապէս: Բայց Մենակութիւնը նոյնպէս անհրաժեշտ է մարդ էակին, ինքնամփոփ մտածման, շերտ-շերտ բացուող խորհրդածութեանց, վերլուծութեանց եւ անոնց ընդմէջէն Ինքնաճանաչման եւ Մարդաճանաչման անփոխարինելի առիթ մը ընձեռելով....: Ամէնէն խորունկ միտքերը կը թուի թէ կը ծնին մենակութեան մէջ, կարծէք վսեմագոյն ներշնչման պահերուն, երբ դաշն են երկինք ու երկիր, տիեզերական Ես-ը եւ անհատական Ես-ը..., եւ ի՛նչ խորախորհուրդ միտքեր կ'այցելեն մարդուն նման պահերուն....Թերեւս կարելի է ըսել. Մենակութիւնը մեծ դպրոց է...Ոգիի ճանապարհորդութեան եւ նորանոր յայտնաբերումներու...
.................
Դարեր շարունակ, մեր պատմութիւնը՝ վկայ, մենք եղեր ենք ՈԳԻԻ ժողովուրդ, լուսապաշտ ու ոգեպաշտ, եւ մեր յաղթանակները եղեր են գերազանցօրէն ստեղծագործական ՈԳԻԻ յաղթանակը ի հեճուկս պատմական անբարենպաստ պայմաններուն եւ նոյնիսկ խորխորատներուն որոնց մէջ յայտնուեր ենք....ՈԳԻՆ միշտ ալ մաքառեր ու պայքարեր է մշտարթուն եւ երկներ է արուեստի, մշակոյթի անմահ գործեր, որոնք ազգային մեր հոգիի արտայայտութիւնն են եւ կը կազմեն մեր ուրոյն դէմքը աշխարհիս մէջ: Ոգիի այդ շաղկապումով է որ մենք յարատեւած ենք որպէս ժողովուրդ...եւ կը յարատեւենք այնքան ատեն որ այդ ՈԳԻՆ կենդանի է եւ կենսունակ,...այնքան ատեն որ չենք ստրկանար ՆԻՒԹԻՆ եւ չենք դառնար ՈԳԵԶՈՒՐԿ, ԱՆԴԷՄ ՈՒ ԱՆԴԻՄԱԳԻԾ ԱՄԲՈԽ...
.................
Եթէ անկուսակցական ես սփիւռքի մէջ, երբեք պիտի չհասկնաս քու տեղդ ու դերդ հայ կեանքին մէջ...որքան ալ ամբողջ հոգիով, սրտով, գործունէութեամբ նուիրուած ըլլաս ազգիդ, անոր լեզուին ու գիրին, անոր գրականութեան, հայեցի դիմագիծի անաղարտ պահպանման...Իսկ եթէ կուսակցական ես, անպայմանօրէն կ'իմանաս թէ ո՞ւր ես հայ կեանքին մէջ, որքան ալ տգիտութեամբ վարակուած ըլլաս, որքան ալ դուն քեզմով ոչինչ ներկայացնես, որքան ալ հայութեան բուն կեանքին մէջ ոչինչ կատարած ըլլաս...ՍԱ Է ՍՓԻՒՌՔԻ ՈՂԲԵՐԳՈՒԹԻՒՆԸ:
.................
ՄԵՆՔ-ի կերտումը ազգային գիտակցութիւն է...
ՄԵՆՔ-ի կերտումը չնչին ես-երէն զիջում է...
ՄԵՆՔ-ի կերտումը հեզութեան առաքինութիւն է...
ՄԵՆՔ-ի կերտումը ազգային-պետական մտածողութիւն է...
ՄԵՆՔ-ի կերտումը մեր փրկութիւնն է...
.................
Թուրքին ջրաղացին ջուր կը լեցնենք եւ ազգային պարտուողականութեան ճամբան կը բռնենք՝
-Երբ մէկս միւսին հանդէպ սէր, յարգանք հանդուրժողութիւն չենք ցուցաբերեր:
-Երբ մեր արժէքները կ'անտեսենք, կ'արհամարհենք եւ արժանին չենք մատուցեր անոնց:
-Երբ հայատառ մեր հայերէնը թողած, օտար լեզուով կը հաղորդակցինք իրարու:
-Երբ մեր զաւակները չենք ուղարկեր հայկական դպրոց, հազար ու մէկ պատրուակներով:
-Երբ հայ գիրքին նկատմամբ չունինք սէր, գուրգուրանք եւ հայ գրողը կ'անտեսենք:
-Երբ մեր փոքրիկ ես-երը չենք զիջիր յանուն հաւաքականին, յանուն ՄԵՆՔ-ին:
-Երբ կուսակցական, խմբակային սին շահերը գերադաս կը համարենք ազգայինէն, համահայկականէն, նոյնիսկ պետականէն, պետականը շփոթելով կուսակցական գործելակերպին հետ:
-Երբ կը մերժենք օգնութեան ձեռք երկարել մեր ազգակիցին:
-Երբ օտարահունչ երգը, խօսքը, խորթ բարքերը կը կլանեն մեր միտքն ու հոգին:
-Երբ հայ դպրոցներ կը փակենք, հայ մամուլին կամ հայ գիրքին կը զլանանք մեր լուման:
-Երբ ներքին գզուըռտոցներով ենք զբաղած, փոխանակ իրարու զօրավիգ դառնալու եւ միասնաբար կերտելու մեր հաւաքական ոյժը:
-Երբ օտար երկինքներու տակ կը փնտռենք մեր «բարօր» ապագան եւ կը հայաթափենք մեր երկիրը:
-Երբ չունինք ազգային տեսլականը՝ մէկ ամբողջական հայութեան եւ մէկ ամբողջական հայրենիքին:
Եւ այսպէս, մեր փոքրիկ-փոքրիկ նմանատիպ արարքները կաթի՛լ-կաթի՛լ կուտակուելով կը դառնան ազգայնօրէն ԱՆՁՆԱՏՈՒԱԿԱՆ, ՊԱՐՏՈՒՈՂԱԿԱՆ ԵՒ ՅԱՆՁՆՈՒՈՂԱԿԱՆ ՏԽՈՒՐ ՎԱՐՔԱԳԻԾ Ի ՆՊԱՍՏ ՄԵՐ ԹՇՆԱՄԻԻՆ ԵՒ Ի ՎՆԱՍ ՀԱՅՈՒԹԵԱՆ, ՀԱՅՈՑ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՆ ԵՒ ՀԱՅԿԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ:
ՄԵՂԱ՛Յ, ՄԵՂԱ՛Յ ԱՐԱՐԱՏԻՆ:
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ