Ազատ Խօսք - Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

կայք էջ : www.azadkhosk.com

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (112) Ապրիլ 2021

ԱԿՆԹԱՐԹՆԵՐ

antsoutarts1a

ՀԱՅ ՀՈԳԻԻ ԿԱՅԾԵՐԸ....որոնք միշտ ալ բոցավառեր են մեր պատմութեան ամէնէն մութ ու խաւար օրերուն ալ, դարձեր են մերթ ստեղծագործական թռիչք, մերթ դիմադրական ոգիի խոյանք, մաքառելու եւ պայքարելու եռանդ ու կորով,....եւ հնարաւորեր են մեր ԵՐԹԸ պատմութեան դաժան հողմերուն ընդմէջէն....Սա մեր յարատեւման խորհուրդն է....որ կը ցոլայ հայ Բառ ու Բանի, հայ գիր ու գրականութեան մէջ, հայ երգ ու տաղի,. հայ ճարտարապետութեան հրաշալի կոթողներուն մէջ՝ վեհասլաց, լուսաւոր, աւարտուն...Առանց այդ հոգիի կայծերուն, մենք վստահաբար կ'անհետանայինք պատմութեան բեմէն....Պիտի վառ պահենք այդ հոգեւոր կայծերը...
................
Անկաշառ, անաչառ ու անկաշկանդ մտածել....սա չէ՞ ՄՏՔԻ ԱԶԱՏՈՒԹԻՒՆԸ...որ կրնայ պայմանաւորել մտքի թռիչքը դէպի մարդկային հոգւոյն եւ տիեզերքի անպարագիծ ԱՆՀՈՒՆՈՒԹԻՒՆԸ...
................
Առանց ՀԱՅ ԴՊՐՈՑԻ, Սփիւռքը չի կրնար երկար կեանք ունենալ....Առանց Սփիւռքի հայեցի գոյութեան, հայկական Պահանջատիրութիւնն ալ տակաւ կը մարի....Սա վստահաբար շատ լաւ գիտեն աշխարհակալ ուժերը....եւ կ'ոռոճան իրենց ԾՐԱԳԻՐԸ, որուն հաւատարիմ գործադրողները կ'ըլլան ՀԱՅԵՐԸ, ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ....ԾԱԽՈՒԱԾ ՀԱՅԸ միշտ ալ եղեր է մեր թիւ մէկ թշնամին, մեր ներքին ցեցը...
................
Արդեօ՞ք ամէն ինչ կեանքի մէջ կարելի է բացատրել միայն տրամաբանութեամբ, գիտական մօտեցումով, պատճառ-հետեւանքային կապերու ուղղակի կապակցութեամբ....թէ՞՝ երբեմն տեղի կ'ունենան այնպիսի դէպքեր, իրադարձութիւններ, նոյնիսկ աղէտներ, որոնք կը մնան անբացատրելի....եւ հարցումը՝ ԻՆՉՈ՞Ւ, շարունակ կը մրճահարէ մեր ուղեղները եւ կը մնայ ԱՆՊԱՏԱՍԽԱՆ....Գուցէ կայ ինչ-որ գերբնական ՆՊԱՏԱԿ մը, որ կը մնայ անհասանելի, անիմանալի ՝ մեր սահմանափակ մարդկային միտքին....: Ահա թէ ինչո՞ւ անկանխատեսելիութեան գործօնը միշտ կայ ու կայ մարդկային կեանքին մէջ: Այդ գործօններուն մէջ, ՈԳԻՆ, ՈԳԻԻ ՀՐԱՇՔ-ՈՅԺԸ նոյնպէս անբացատրելի երեւոյթ է, որ դուրս կը մնայ մարդկային մտքի հաշիւներէն ու հաշուարկներէն...
................
ՀՈՂԵՂԷՆ հայրենիքը՝ առանց ՈԳԵՂԷՆ հայրենիքի, կը դառնայ հետզհետէ սոսկ աշխարհագրական տարածք, բնակավայր, զուրկ հայկական ոգեղէնութենէն, որ կը կազմէ անոր բուն էութիւնն ու ինքնութիւնը որպէս ՀԱՅՈՑ ԵՐԿԻՐ....Կարծես յատուկ ծրագրաւորուած աշխատանք կը տարուի՝ հեռուստատեսութեամբ, հրապարակային միջոցառումներով եւ գովազդային քարոզչամեքենայով՝ իր բնիկ հարազատ մշակոյթէն օտարացնելու հայոց երկիրը, զայն դարձնելու կեղծ ու խորթ «արժէքներու» հանդիսավայր...ՀԱՅՐԵՆԻՔԸ ԻՐ ՀԱՅԵՑԻ ՆԿԱՐԱԳՐՈՎ, ՈԳԵՂԷՆՈՒԹԵԱՄԲ Է ՀԱՅՐԵՆԻՔ...Իւրաքանչիւր հայ պիտի պայքարի այս ուղղութեամբ, մերժելով այդ կեղծ «արժէքները» եւ իր ամէնօրեայ կեանքին մէջ աւելի ու աւելի տեղ տալով հայ բնիկ բառ ու բանին, երգ ու տաղին, հայ մշակոյթի համակարգին մաս կազմող բոլոր ձեռակերտ արուեստի գործերուն ալ...Ոգեղէն հայրենիքին նկատմամբ մեր վերաբերմունքէն կախեալ է հողեղէն հայրենիքի ապագան...
................
ՃՇՄԱՐՏՈՒԹԻՒՆԸ բարձրաձայնելը անպայմանօրէն կ'ունենայ իր բարձր գինը....զոր շատեր իրենց կեանքով կը վճարեն...ուրիշներ՝ իրենց պաշտօնն ու դիրքը բերելով զոհասեղանին...: Նման արի արանց գունդն է, սակայն, որ պատմութիւն կը կերտէ, լուսաւոր հետք մը կը թողու իր ետին, յետ-մահու մանաւանդ...Պատմութիւնը երբե՛ք չէ կերտուած վերեւներուն քծնողներով, շողոքորթներով, այլ՝ անոնցմով, որոնք կախաղաններուն վրայ նոյնիսկ ՀԱՒԱՏԱՐԻՄ մնացած են իրենց դաւանած ՃՇՄԱՐՏՈՒԹԵԱՆ...ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆԸ մանաւանդ ԿՈՉՈՒՄԸ ունի ՃՇՄԱՐՏՈՒԹԻՒՆԸ բարձրաձայնելու, որպէսզի ան կարենայ դառնալ իրա՛ւ ՀԱԿԱԿՇԻՌԸ գործող բոլոր իշխանութեանց, ո՛վ ալ ըլլան անոնք, հանրութեան խիղճը եւ անոր անկողմնակալ ՈՒՂԵՑՈՅՑԸ...
................
Ճշմարտութիւնը չի կրնար մենաշնորհը ըլլալ ոեւէ մէկ անձի, խումբի, որեւէ մէկ վարդապետութեան, որեւէ մէկ գաղափարախօսութեան, որեւէ մէկ դաւանանքի, որեւէ մէկ կրօնքի....իւրաքանչիւրին դաւանած ճշմարտութիւնը անցողիկ եւ ոչ կատարեալ մէկ պատկերն է այն անմահ եւ յաւիտենական ճշմարտութեան, որուն պիտի ձգտինք յար, յաւիտեան...Իւրաքանչիւր ճշմարիտ խօսք, գաղափար, երեւոյթ, գաղափարախօսութիւն... մէկ ցոլքն է միայն յաւիտենական Ճշմարիտին....եւ անշուշտ՝ յարգելի է ինքնին....բացի եթէ տուեալ անձը, խմբաւորումը կը միտի բացարձականացնել, իրը դարձնել ՃՇՄԱՐՏՈՒԹԻՒՆԸ, եւ ամբողջովին ԱՅԼԱՄԵՐԺ կեցուածք որդեգրել այլոց նկատմամբ, ինչ որ իմ բառարանիս մէջ կը կոչուի գաւառամտութիւն...
................
Հայրենի հողը կարիքը ունի մեր բոլորին սիրոյն....հոգատար գուրգուրանքին...որպէսզի լիառատ պտղաւորուին անոր ծառերը, բերք ու բարիք տան անոր պարտէզներն ու այգիները, յուռթի կանաչեն անոր արօտավայրերը, ծառախիտ ըլլան անոր անտառները, ջինջ ու զուլալ՝ անոր ջուրն ու օդը..., անամպ ըլլայ անոր երկինքը: Հողը, կ'ըսէր ՄԱՐՏԻՐՈՍ ՍԱՐԵԱՆ, մի կենդանի էակ է...նա ունի իր հոգին, եւ առանց հողի, առանց անոր հետ սերտ կապի, մարդ չի կրնար գտնել իրեն, իր հոգին....ԵՐԱՆԻ՛ ԿԱՐԵՆԱՆՔ ԹԱՓԱՆՑԵԼ ԱՅՍ ԻՄԱՍՏՈՒՆ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹԵԱՆ ԽՈՐԸ...մանաւանդ ներկայ ժամանակներու համաշխարհայնացման եւ առեւտրականացման բուռն հոսանքին դէմ յանդիման....երբ հայրենի հողն անգամ դարձեր է առեւտուրի առարկայ, չարաշահութեան գործիք...
................
Հասուն մարդը կը բնորոշուի գերազանցօրէն՝ իր սխալներուն պատասխանատուութիւն ստանձնելու պատրաստակամութեամբ եւ ոչ՝ զանոնք ուրիշին կամ պարագաներու վրայ բարդելու տհասութեամբ եւ ինքնախաբէութեամբ...Նոյնն է պարագան ազգային հաւաքականութեան մէջ գործող կառոյցներուն, կամ մեր պետութեան ղեկավար անձանց...Աւա՛ղ, մեր մէջ, այնքա՛ն հազուագիւտ են անոնք որ կ'ընդունին իրենց սխալը, պատասխանատուութիւն կը ստանձնեն անոր համար եւ յետագային կը փորձեն ուղղել զայն...: Ահա թէ ինչու հայ կեանքին մէջ, նոյնանման սխալները շարունակ կը կրկնուին ոլորապտոյտի պէս, քանզի ոչ մէկը ՀԱՇՈՒԵՏՈՒ կը զգայ ինքզինք անոնց համար եւ ոչ ալ մէկը ՀԱՇՈՒԵՏՈՒՈՒԹԻՒՆ կը պահանջէ այդ սխալներուն համար....Մինչեւ ե՞րբ այս անպատասխանատւութիւնը...
................
Հայրենիքը, հայութիւնը, պետականութիւնը մեզմէ իւրաքանչիւրն է, մեր իւրաքանչիւրի վարքն ու վարուելակերպը, մեր իւրաքանչիւրի դաւանած եւ ապրած հոգեւոր-բարոյական արժէքները, մեր իւրաքանչիւրի հոգեկան որակը, առաքինութիւնները....անոնց գործնական արտայայտութիւնը մեր առօրեայ կեանքի մէջ....անոնց նկատմամբ մեր ցուցաբերած հետեւողական յանձնառութիւնը....Հայրենիք, հայութիւն, պետականութիւն լոկ վերացական հասկացութիւններ չեն եւ չեն կրնար ըլլալ....Ահա թէ ինչու էական է մեզմէ իւրաքանչիւրին համար ալ՝ ստանձնել մեր պատասխանատուութիւնը հայակերտումի, հայրենակերտումի եւ պետականակերտումի ընդհանուր գործին մէջ...
................
Ոմանք կուսակցական պատկանելիութիւնը կը շփոթեն ազգային պատկանելիութեան հետ...եւ կուսակցական նեղ շահերը՝ ազգային գերագոյն շահերուն հետ... եւ հետեւաբար չեն կրնար ելլել կուսակցական իրենց նեղ խոզակէն՝ տեսնելու եւ ըմբռնելու համար ազգային, վերկուսակցական եւ ընդհանրական շահերը...
................
Որեւէ հասարակութեան հիմքերու հիմքը ԲԱՐՈՅԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆՆ Է, ԿԱՄ ԲԱՐՈՅԱԿԱՆ ԱՐԺԷՔՆԵՐՈՒ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ.... Հայաստանի Հանրապետութեան երեսնամեայ կեանքին մէջ, հասարակական-քաղաքական կեանքի որդեգրած արժէքները դարձան վայրի դրամատիրական քաղաքակրթութեան «արժէքները», որոնք կը պայմանաւորուին ազատ շուկայական հաշիւներով...Այլ խօսքով՝ ազգային մշակոյթով սննդաւորուած ու կենսաւորուած արժէքները փոխարինուեցան կեղծ մշակոյթի կամ նոյնիսկ հակամշակոյթի չարժէքներով....որոնց թելադրողը համաշխարհային շուկան է....ազգ ու ինքնութիւն ջնջող սպառողական համաշխարհային հասարակութիւնը, որ կ'ապրի նիւթապաշտութեան, ընչաքաղցութեան, աւելին ու աւելին ունենալու մոլուցքով...Պիտի ունենա՞նք նոր ՎԵՐԱԴԱՐՁ դէպի մեր հարազատ մշակոյթով սննդաւորուող ազգային-մարդկային արժէքները....եւ կերտենք վերջապէս մեր շատոնց սպասուած ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴԸ
ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ