Ազատ Խօսք

Ելեկտրոնային Անկախ Պարբերաթերթ

Խմբագիր - Երան Գույումճեան

Թիւ (67) Մարտ 2017

  • Փարիզի Մէջ Տեղի Ունեցած Են Հայ-Ֆրանսական Բարձր Մակարդակի Բանակցութիւններ
  • Հայաստանի Վարչապետ Կարէն Կարապետեանի Կոչը՝ Սփիւռքահայութեան
  • Արցախի Խորհրդարանի Բոլոր Խմբակցութիւնները Կը Մերժեն «Տարածքներ՝ Կարգավիճակի Դիմաց» Սկզբունքը
  • Արցախի ժողովուրդը կը յարգէ Սումգայիթի զոհերուն յիշատակը
  • Նախընտրական առաջին հարցախոյզին համաձայն՝ «Ծառուկեան» դաշինքը կը գերազանցէ ՀՀԿ-ին
  • Փայլան Պիտի Դիմէ Մարդկային Իրաւանց Եւրոպական Դատարան
....................................................adv...............................................

Կիպրահայ

Գերշ. Տէր ԽՈՐԷՆ Արք. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ նշանակուեցաւ Կաթողիկոսական Փոխանորդ Կիպրոսի Թեմի

yeranՄարտ ամսուան սկիզբը, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետի տնօրինութեամբ, Կիպրոսի Թեմի Կաթողիկոսական Փոխանորդ նշանակուեցաւ Գերշ. Տէր Խորէն Արք. Տողրամաճեան, որ երկար տարիներու թեմական պաշտօն վարած է Յունաստանի մէջ, որպէս Առաջնորդը Յունաստանի հայոց թեմին: Արդարեւ, ըստ Աթէնքի մէջ լոյս տեսնող Ազատ Օր թերթին, ան Դեկտեմբեր 2016-ին կը հրաժարէր Յունաստանի թեմական իր պաշտօնէն, իր պաշտօնական հրաժարականը ներկայացնելով Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին:(մանրամասն)

ՎԱՐԴԱՆԱՆՑ ՀԱՆԴԻՍՈՒԹԻՒՆ

yeranԳեղեցիկ եւ իմաստալից աւանդոյթ է ամէն տարի Վարդանանց յիշատակը ոգեկոչել բոլոր հայագաղութներուն մէջ եւ անգամ մը եւս ներշնչուիլ Աւարայրի ոգիով եւ Վարդանանց անմեռ շունչով ու պատգամով...Այդպէս է նաեւ Կիպրոսի Նարեկ վարժարաններէն ներս, ուր Վարդանի հոգին որպէս «Հրագունդ անշէջ» կարծես կը մտնէ ամէն հայ փոքրիկի հոգւոյն մէջ, անոր մէջ ներարկելով սէր եւ խանդավառութիւն հայոց լեզուին, հաւատքին եւ հայոց հայրենիքին նկատմամբ... Հինգշաբթի, 23 Փետրուար 2017, կ. ա. ժամը 8:30-ին, Վարդանանց տօնակատարութիւնն էր Նիկոսիոյ Նարեկ վարժարանի հանդիսասրահին մէջ, ուր կը տիրէր արտակարգ եռուզեռ մը, ներկայութեամբը Հոգաբարձութեան ատենապետ Պրն. Վարդան Թաշճեանի, Տէր Մոմիկ քհնյ. Հապէշեանի, Տնօրէնուհի Տիկ, Վերա Թահմազեանի, ուսուցիչ-ուսուցչուհիներու, ծնողներու, հիւրերու եւ ամբողջ աշակերտութեան: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ օրուան պատգամաբերը Տիկ. Թոնիա Արըճեան, որ սեղմ տողերով արժեւորեց Վարդանանց սխրագործութիւնը, մահուան գնով պաշտպանելու հայուն քրիստոնէական հաւատքը,...(մանրամասն)

Խմբագրական

ՀԱՅ ԿԻՆԸ՝ ԱԶԳԱՅԻՆ ՆՈՐ ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴԻ ԳՐԱՒԱԿԱՆ

yeranԴեռ հին հեթանոսական դարերէն՝ հայ կինը հայ կեանքին մէջ կը նկատուէր որպէս ընտանիքի հիմքը: Ասոր ամէնէն վառ վկայութիւնն են մեզի հասած բանահիւսական պատառիկները, առասպելները....: Հայ յայտնի պատմիչ Ագաթանգեղոսի վկայութեամբ` նախաքրիստոնէական ժամանակներուն, հայ կինը կը համարուէր «մայր աղբիւր», «կենսատու» եւ նման այլ որակներու կրողը: Հեթանոսական դիցարանին մէջ, կարեւոր դերակատարութիւն ունէին Անահիտ, Աստղիկ և Նանէ աստուածուհիները: Ըստ որոշ աղբիւրներու վկայութեան, Անահիտը նոյնիսկ ռազմի աստուածուհին էր, ինչ որ կը վկայէ որ հայ կանայք մեր պատմութեան վաղ արշալոյսին մասնակցեր են ռազմական գործողութիւններու: Աւելի ետք է, շատ հաւանաբար, որ Անահիտ աստուածուհին պիտի դառնար պտղաբերութեան, արգասաւորութեան և ծննդաբերութեան աստուածուհին: Աւելի վերջ, քրիստոնէութեան Հայաստան մուտքէն ետք, հայ կնոջ պաշտամունքը արտայայտութիւն գտաւ Աստուածամօր կերպարին մէջ:

Հայ ազգի հազարամեակներու անխափան երթը, անոր ազգային, հոգեւոր ինքնութեան անաղարտ պահպանումն ու յարատեւումը գերազանցօրէն կը պարտինք հայ մօր ու հայ կնոջ: Անոնք են որ պահած-պահպանած են հայ օճախն ու ընտանիքը, սերունդէ-սերունդ փոխանցած են հայոց լեզուն, հայկական աւանդութիւններն ու սրբութիւնները, հայօրէն ապրելու կերպն ու աշխարհայեացքը: Փոխ առնելով Սիլվա Կապուտիկեանի դիպուկ տողերը՝ «Մա՛յր, դարեր սուրբ են եղել քեզ համար գիր ու օճախ, Դու քո շնչով ես պահել մեր հին ոգին կենդանի»...

Այստեղ տեղին է յիշել Վարդանանց պատերազմի «Հայ Փափկասուն Տիկնանց» վառ օրինակը, ովքեր մոռացութեան տալով իրենց կանացի փափուկ կեանքը, անհամար զոհողութեանց գնով պահեցին իրենց ընտանիքները,...(մանրամասն)

Հարցազրոյց

Սիսի Կաթողիկոսարանի Պահանջքով Հայ Դատը Կը Մտնէ Իրաւական Մարզ

yeran«ՀԱՍԿ».- Ինչպէ՞ս սկսաւ Սիսի պատմական կաթողիկոսարանի վերադարձի պահանջքի գծով Թուիրքիոյ դէմ դատ բանալու գաղափարը:

ՆՈՐԱ ԳԱՊԱՔԵԱՆ.- Հայոց Ցեղասպանութեան 100ամեակին առիթով, Արամ Ա. կաթողիկոս որոշեց Հայ Դատի պահանջատիրութիւնը փոխադրել իրաւական դաշտ: Բնականաբար սա դիւրին քայլ մը չէր: Վեհափառ հայրապետը առիթով մը կ՛ըսէր թէ՝ «ցեղասպանութենէն 100 տարիներ յետոյ ի՞նչ ըրիք պիտի ըսէ պատմութիւնը: Հետեւաբար անհրաժեշտ է մեր դատը նոր հորիզոններու առջեւ բանալ՝ զայն իրաւական դաշտ առաջնորդելով»: Այս հեռանկարով, վեհափառ հայրապետը նամակ յղեց Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանին (Օգոստոս 2011) եւ ապա երկու վեհափառ հայրապետները միասնաբար նամակ գրեցին (Ապրիլ 2013) Էրտողանին, պահանջելով մեր եկեղեցապատկան կալուածներու վերադարձը: Երկու նամակները մնացին անպատասխան: Նոյն առաջադրանքով, 2012ի Փետրուարին վեհափառ հայրապետին նախաձեռնութեամբ Անթիլիասի մէջ տեղի ունեցաւ միջազգային խորհրդաժողով մը՝ Հայոց Ցեղասպանութիւնը՝ ճանաչումէ հատուցում (The Armenian Genocide: from Recognition to Reparation) թեմայով, որուն իրենց մասնակցութիւնը բերին աւելի քան երեսունհինգ միջազգային օրէնքի մասնագէտներ համաշխարհային համբաւ վայելող համալսարաններէ: Իրենց մասնակցութիւնը բերին նաեւ Եուկոսլաւիոյ Միջազգային դատարանի նախկին նախագահ դատաւոր Ֆոսթօ Փոքար եւ Միջազգային արդարադատութեան դատարանի դատաւոր Ճօ Վերհովըն: Հրաւիրուած էր նաեւ ՄԱԿի Մարդկային իրաւանց յանձնախումբի նախագահը, սակայն վերջին ժամուն հրաժարեցաւ մասնակցելէ: Յիշեալ խորհրդաժողովը իւրայատուկ էր իր մասնակցութեան մակարդակով ու քննարկումներով եւ անկիւնադարձ մը հանդիսացաւ դէպի իրաւական դաշտ մեր երթին: (մանրամասն)

Յօդուածներ

Երկրագունդէն վար մի՛ իյնար. Չինաստանի հայ համայնքները

yeran1880-1950-ական թուականներուն, չինական Հարպին եւ Շանկհայ քաղաքները հայ համայնքներու կեդրոն հանդիսացած են։ Այս չինահայերուն պատմութիւնը, անոնց ընկերա-տնտեսական զարգացումը, ինքնութեան կապերը եւ համայնքներուն յանկարծական կազմալուծումը՝ Չինաստանի համայնավար վարչակարգի հաստատումին հետեւանքով, համեմատաբար քիչ ուսումնասիրուած են մինչեւ օրս։ Հայկական Ուսմանց Ծրագիրը, հետեւաբար, հաճոյքով հրաւիրեց տոքթ. Խաչիկ Մուրատեանը այս նիւթին մասին խօսելու Լոնտոնի մէջ։ Դասախօսութեան ատենավարեց Ծրագիրի անդամներէն Լէօն Ասլանով։(մանրամասն)

ԵՐԵՒԱՆԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ (95-ԱՄԵԱԿ) ԵՐԱԽՏԱՒՈՐ ԴԱՍԱԽՕՍՆԵՐ (ԴԻՄԱՔԱՆԴԱԿԱՅԻՆ ՀՊՈՒՄՆԵՐ)

yeranՆերկայ հատորը իր իսկութեան մէջ կարելի է կոչել նաեւ «Մատեան երախտիքի»: Գիրք մը, որ կը խտացնէ իր մէջ երախտագէտ ուսանողի մը զգացումները հանդէպ իր դասախօսներուն, որոնք հայրենի Պետական համալսարանի Հայոց լեզուի ու գրականութեան բաժանմունքէն ներս պատրաստեցին հայ գիրի, լեզուի ու պատմութեան մասնագէտներու սերունդներ: (մանրամասն)

Էմիրաթեան Փորձառութիւններէն. Նախարարին Հանդուրժողականութիւնը

yeranՇատ անգամ մարդիկ ու բարեկամներ հարց տուած են ինծի աշխատանքային ասպարէզիս` Աստուածաշունչի ընկերութեան եւ Ծոցի տարածաշրջանի մէջ գործելու կարելիութեան մասին, որովհետեւ, եւ հասկնալի պատճառներով, դժուար կ՛ըլլայ պատկերացնել, որ իսլամական այս երկիրները, որոնք ծանօթ են նաեւ որպէս նոյն այս կրօնին հիմքը նկատուող ոստաններ, որպէս պետութիւն եւ պետականութիւն, իրենց մէջ կրնան ընդգրկել քրիստոնէական ներկայութիւն:(մանրամասն)

ՀԱՅՈՒՀԻ ՄԸՆ Է ԹՈՒՐՔԻՈՅ ԱՌԱՋԻՆ ԿԻՆ ԲԺԻՇԿԸ

yeranԹուրքը մեզի կը պարտի բազմաթիւ բնագաւառներու մէջ իրագործումներու, որոնք բնաւ պիտի չկատարուէին, եթէ հայորդիներ իրենց աւիւնն ու գիտութիւնը չներդրէին։ Օրինակները բազմաթիւ են եւ Կոստանդնուպոլսոյ գրաւումէն ետք պոլսահայ գաղութին առաւել ձեւաւորումն ու ապա յաջորդող դարերուն պոլսահայութեան բերած նպաստը տակաւին կը սպասէ առարկայական խոր ուսումնասիրութիւններու, որպէսզի լոյս աշխարհ բերուին այն ջրտուքը, զոր հայորդիներ կատարեցին օսմանեան անջրդի դաշտերուն՝ զանոնք արուեստի բերրի եւ ապրող օրկաններու վերածելով։(մանրամասն)

ՍԱՐԴՈՍՏԱՅՆՆԵՐ

yeranԵրեւանի մէջ գրեթէ ամէն փողոցի վրայ գրաւատուն կայՙ «լոմպարտ»: Ոսկեղէններ, կամ սեփական ինքնաշարժ գրաւի դնելով, մարդիկ բարձր տոկոսով դրամ փոխ կ՛առնեն եւ եթէ ժամանակին չմարեն իրենց պարտքը, կամ ուշանան, գրաւատունը իրաւունք կ՛ունենայ գրաւի դրուածը իւրացնելու... Երեւոյթով անմեղ, նոյնիսկ օգտակար գործարք կը թուի, սակայն մարդոց վզին անցած կանթ մըն է,...(մանրամասն)

Գրական-Մշակութային

ՓՈՒՆՋ ՄԸ ՔԵՐԹՈՒԱԾՆԵՐ՝

ԵՐԱՆ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆԷՆ

yeran

 

 

 

ԲՈԼՈՐ ՀԱՅՈՒՀԻՆԵՐՈՒՆ՝ ԱՆՑԵԱԼ, ՆԵՐԿԱՅ ԵՒ ԴԵՌ ԳԱԼԻՔ...

Հայուհինե՛ր դուք սիրասուն
Մէյ մէկ ծաղիկ վարդաբուրեան
Սիրոյ լոյս էք դուք մշտավառ
Կենաց աղբիւր ու կենաց հուր....

Հեզահամբոյր, սիրագորով
Վառ ճրագն էք ամէն մէկ տան
Քնքուշ սիրտով ձեր սիրայորդ
Քաղցրութիւն էք ու բալասան.... (մանրամասն)

Ե. Չարենցի ծննդեան 120 եւ մահուան 80-ամեակի զոյգ առիթներով

yeranԴժուար է նկարագրել հիասքանչ բնանկարը Երեւանեան ոսկի աշնան: Այս առաւօտ, երկինքն Հայոց ջինջ էր ու պայծառ: Գերազանց,— պիտի ըսէր երեւանցին: Արարատի Սիս ու Մասիս յաւերժաձիւն գագաթները բնակարանիս բարձրադիր լուսամուտէն զիս կ'երջանկացնեն անհունօրէն:(մանրամասն)

ԽՆՁՈՐՆԵՐԸ

yeranԵրբ Հալէպը տակաւին խաղաղ էր եւ բարգաւաճ, երեք հաւատաւոր երիտասարդներ ունեցած էին պայծառ նայուածքը տեսնելու, թէ մեր մանուկները իրապէ՛ս կարիքը ունին հէքիաթներու: Որովհետեւ շուրջը դիտողին համար աւելի քան յստակ է, թէ մեր հէքիաթները անհետացեր են, որովհետեւ զանոնք պատմող մեծ մայրեր չկան, կարդացող մանուկներ չկան, բայց ոչ ոք, բացարձակապէս ոչ ոք ուշադրութիւն կը դարձնէ այս ահաւոր իրողութեան:(մանրամասն)

ԱԼԻՔՆԵՐԸ ՈՒՆԿՆԴԻՐ

yeranԵլած էի ամենօրեայ առաւօտեան պտոյտիս ծովափ, աւազներուն վրայ քալելու բոպիկ, մաքուր օդով լեցնելու թոքերս, աւելորդ եւ վնասակար միտքերը թափելու ծով, եւ հոգեպէս թեթեւցած, թարմացած՝ տուն վերադառանալու: Այդ ժամերուն արեւուն ճառագայթները բարի են, չեն այրեր, ծովափը գրեթէ պարապ է,խճողում չկայ, շրջուն վաճառորդները տակաւին չեն յայտնուած, խլացնող ձայնով իրենց ծախած ուտելիքներուն, խմիչքներուն, կամ այլ իրերուն գովքը հիւսելու. խաղաղութիւն կը տիրէ: - Օ՜լա Սօսի,.....ինչպէ՞ս ես:(մանրամասն)

Երբ ազատ չես՝ ի՞նչ միտք ունի աշխարհ գալը

yeran- Մա՛րդ, ապրի՛ր հետս այնքան ժամանակ, ինչքան սիրում ես ինձ, կշտացար՝ բաժանուիր: Չեմ երաշխաւորի, բայց ո՜վ գիտի, եթէ կոմունիզմն էլ կամաւոր կերպով մտցուէր Ռուսաստան՝ գուցէ ես էլ կոմունիստ գրուէի, բայց երբ սրով ու հրով է մտնում, այստեղ արդէն յիմար մարդն էլ կը կասկածի, որ սրա տակ մի վատ բան կայ թաքնուած: Արդէն մեր կամքից անկախ՝ ծնւում ենք բռնի, մեռնում ենք բռնի: Եթէ բռնի էլ ապրենք՝ էլ ի՞նչ միտք ունի աշխարհ գալը: 1961թ․ Ազատութիւն Ազատութիւնը լաւ բան է։ Հայ ազգը, մանաւանդ, որ դարեր շարունակ ապրել է օտարի բռնակալ լծի տակ,...(մանրամասն)

Տեսակէտ

Ինչո՞ւ Կ'անբարոյականան Ընկերութիւնները

yeranԲարոյականը, իմաստութիւնը, գիտութիւնը եւ ծառայութեան փաստը դադրած են փառասիրութեան, դիրքի տիրացման եւ ընդհանրապէս ղեկավարման լծակ եւ չափանիշ ըլլալէ, պետութիւններու եւ ընկերային կազմակերպութիւններու պարագային: Ինչպէս սովորութիւն է ըսել, կրկնենք` յարգելով բացառութիւնները: Մեր մոլորակի հեռու եւ մօտ անկիւնները ընկերութիւններու առօրեային մաս կը կազմեն գայթակղութիւնները, բոլոր մակարդակներու վրայ, արքայական տուներէն մինչեւ նախագահները, երեսփոխանները, կուսակցութիւնները, միութիւնները, հաստատութիւնները, բոլոր այն վայրերը, ուր մարդիկ խմբուած կ'ըլլան գործակցութեան եւ ծառայութեան կարգախօսներով:(մանրամասն)

«Աթէշեան սրբազան սպառած է բոլոր առիթները եւ այսքան տարուան խայտառակութիւնէն ետք այլեւս ընելիք մը չունի»:

yeran«Հայ Ձայն»ի 20 Փետրուար 2017թ. համարին մէջ ափսոսանքով կարդացինք Մայր Աթոռ Ս. էջմիածնի տեղեկատուութեան բաժնի ղեկավար Տ. Վահրամ Քհն. Մելիքեանի կատարած յայտարարութիւնը, թէ Ամենայն Հայոց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Կաթողիկոսը «առկախած է Պոլսոյ ժողովի ոորոշումներու իրագործումը, կողմերը հրաւիրելով Մայր Աթոռ»:(մանրամասն)

ՆԱՄԱԿ ԵՐԿՐԷՆ- Խեղդող Ամօթը

Րաֆֆի Տուտագլեան

yeranԳարեգին Նժդեհ կ՛ըսէ. «Կռիւներում հեռոսանալուց աւելի, դժուար է կեանքում հերոսավայել կեցուածք ունենալը»… «Հաց բերող»ը կռիւներուն չհերոսացաւ. տկար ու հիւանդոտ էր իր մարմինը, բայց ան չվախցաւ գնդակներէն եւ ռումբերէն ու Արցախեան պատերազմին իր մասնակցութիւնը բերաւ՝ դիրքերուն հաց հասցնելով: Արիւն թափեց միւս բոլոր կռուող տղոց նման՝ երբ հրազէնային վիրաւորում ստացաւ դիրքեր հաց տանելու ժամանակ:(մանրամասն)

Սփիւռքի Մասնակցութիւնը Անհրաժեշտ Է Հայաստանը Յեղափոխելու Գործընթացին Մէջ

yeranՅեղափոխութիւնները տեղի ունեցած են մարդկային պատմութեան ընթացքին. անոնք իրարմէ տարբերած են ոճի, տեւողութեան եւ գաղափարախօսական շարժառիթ ընձեռելու առումով: Անոնց արդիւնքները լուրջ եւ հսկայական փոփոխութիւններ պատճառած են ազգերու եւ երկիրներու մշակութային, տնտեսական ու ընկերաքաղաքական կենցաղին վրայ:(մանրամասն)

ԱՄԷՆ ՕՐ ՍՈՒՄԿԱՅԻԹ ՄԸՆ Է ՀԱՅՈՒՆ ՀԱՄԱՐ

yeranՊատմական որեւէ իրադարձութեան գնահատական տալէ առաջ, անհրաժեշտ է ուսումնասիրել անոր ծնունդ տուող քաղաքական, տնտեսական եւ ընկերային պատճառները Մօտաւորապէս քսան եւ ինը տարիներ առաջ, այս օրերուն, լուսարձակներէ հեռու, Ատրպէյճանի մայրաքաղաք Պաքուի մօտակայ Սումկայիթ քաղաքի հայ բնակչութեան դէմ սպանդ մը կատարուեցաւ ազերի խուժանին ձեռամբ:(մանրամասն)

Անցուդարձ

Փարիզի Մէջ Տեղի Ունեցած Են Հայ-Ֆրանսական Բարձր Մակարդակի Բանակցութիւններ

yeran8 Մարտին, Էլիզէի պալատին մէջ տեղի ունեցած է պաշտօնական այցելութեամբ Ֆրանսա գտնուող նախագահ Սերժ Սարգսեանի եւ Ֆրանսայի նախագահ Ֆրանսուա Հոլլանտի հանդիպումը, որուն աւարտին ստորագրուած են շարք մը մարզերու մէջ հայ-ֆրանսական համագործակցութեան զարգացման ու խորացման ուղղուած փաստաթուղթեր: Մասնաւորապէս ստորագրուած են` Ֆրանսայի կառավարութեան եւ Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութեան միջեւ համաձայնագիր` Հայաստանի մէջ ֆրանսական համալսարանի մասին, Ֆրանսայի արտաքին գործոց եւ միջազգային զարգացման նախարարութեան եւ Հայաստանի Հանրապետութեան տնտեսական զարգացման եւ ներդրումներու նախարարութեան միջեւ զբօսաշրջութեան մարզին մէջ համագործակցութեան վերաբերեալ մտադրութիւններու յայտարարութիւն, համագործակցութեան շրջանակային համաձայնագիր Հայաստանի գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի եւ Հայաստանի մէջ ֆրանսական համալսարանի, Թուլուզ Միթի-Փիրենէյ դաշնակցային համալսարանի, Գիտական հետազօտութիւններու ազգային կեդրոնի, Թուլուզի ազգային բազմարուեստից հիմնարկին, Թուլուզ 3-Փոլ Սապաթիէի համալսարանի, Թուլուզ 1 – Քափիթոլ համալսարանի, Թուլուզի Ժան Ժորես համալսարանի միջեւ:(մանրամասն)

Հայաստանի Վարչապետ Կարէն Կարապետեանի Կոչը՝ Սփիւռքահայութեան

yeranՍիրելի՛ հայեր, Սփիւռքի մեր հայրենակիցնե՛ր, Պատիւ ունեմ կոչով դիմելու ձեզ եւ բոլոր նրանց, ովքեր անտարբեր չեն Հայաստանի նկատմամբ, մասնակից լինել հայրենիքի ապագայի կառուցմանը: Հայաստանը եւ Սփիւռքը մէկ ամբողջի երկու մասն են՝ միմեանց հետ կապուած պատմութեան մէկ շղթայով, մէկ ճակատագրով, հայրենիքի ապագայի վերաբերեալ անհանգստութեամբ: Մենք պատասխանատուութիւն ունենք մէկս միւսի նկատմամբ, որը մեզ համոզում է միաւորել ուժերը, բազմապատկել հնարաւորութիւններն ու շտկել մեր կեցուածքը աշխարհի նիստուկացի մէջ: Մենք այլ տարբերակ չունենք, քան լաւ երկիր կառուցելու եւ հզօր ու արդար հայրենիք ունենալու հրամայականը:(մանրամասն)

Արցախի Խորհրդարանի Բոլոր Խմբակցութիւնները Կը Մերժեն «Տարածքներ՝ Կարգավիճակի Դիմաց» Սկզբունքը

yeranՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, «Ազատութիւն».- Արցախի խորհրդարանի բոլոր խմբակցութիւնները անընդունելի կը համարեն նախագահ Սերժ Սարգսեանի եւ առաջին նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի հնչեցուցած մօտեցումները՝ «տարածքներ՝ կարգավիճակի դիմաց» սկզբունքին վերաբերեալ: «Ազատութեան» թղթակիցին հետ զրուցած հինգ խմբակցութիւններու ղեկավարները նշած են, որ տարածքային զիջումը Ատրպէյճանին միայն խոցելի կը դարձնէ Արցախը՝ մեծցնելով նոր, լայնածաւալ պատերազմի հաւանականութիւնը: Խորհրդարանի ամէնէն մեծ՝ «Հայրենիք» խմբակցութեան քարտուղար Ռամելա Դադայեանի խօսքով՝ իրենք որեւէ մէկուն չեն լիազօրած Ստեփանակերտի կողմէ պայմանաւորուիլ Պաքուի հետ:(մանրամասն)

Արցախի ժողովուրդը կը յարգէ Սումգայիթի զոհերուն յիշատակը

yeranԱրցախի Ազգային ժողովի Արտաքին յարաբերութիւններու յանձնաժողովը յայտարարութիւն մը հրապարակած է Սումկայիթի հայ բնակչութեան զանգուածային ջարդերու 29րդ տարելիցին կապակցութեամբ: Ստորեւ կը հրատարակենք սոյն յայտարարութեան բնագիրը. «1988թ. Փետրուարի 27-29ը Ադրբեջանական ԽՍՀ Սումգայիթ քաղաքում, ադրբեջանական իշխանութիւնների կողմից իրականացուել են նախապէս ծրագրուած եւ կազմակերպուած զանգուածային ջարդեր հայ բնակչութեան նկատմամբ:(մանրամասն)

Նախընտրական առաջին հարցախոյզին համաձայն՝ «Ծառուկեան» դաշինքը կը գերազանցէ ՀՀԿ-ին

yeranԽորհրդարանական ընտրապայքարի առաջին օրերուն «Ծառուկեան» դաշինքը ետին ձգած է Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութիւնը: Յամենայն դէպս, ա՛յդ ցոյց կու տան միջազգային Gallup International Association կազմակերպութեան կատարած հարցախոյզին արդիւնքները:(մանրամասն)

Փայլան Պիտի Դիմէ Մարդկային Իրաւանց Եւրոպական Դատարան

yeran«Ակօս» կը հաղորդէ, որ Թուրքիոյ խորհրդարանի հայազգի անդամը Թուրքիոյ սահմանադրական դատարանին կողմէ մերժում ստանալէ ետք, որոշած է դիմել Մարդկային իրաւանց եւրոպական դատարան: «Երանի թէ այդ խնդիրը լուծած ըլլար երկրիս դատարանը: Եթէ դատարանը ժողովրդավարութիւնը հարուածող այդ որոշումը վերցնելու մասին վճիռ կայացնէր, այսպէս չէր ըլլար:(մանրամասն)

ԱԿՆԹԱՐԹՆԵՐ

yeranԳերագոյն ազատութիւնը մտքի եւ հոգիի ազատութիւնն է....Եթէ միտքդ սորված է ազատ մտածել, իրեն հրամցուած կաղապարներէն ձերբազատ, եթէ սորված է կրաւորական ընկալումներէն դուրս ելլել եւ իւրովի մտածել, յայնժամ կրնայ ան ազատութեան յոյսը փայփայել...: Եթէ հոգին չէ բանտարկուած մարմնի ցանկութիւններով եւ կոյր կիրքերով, եթէ ստրկացած չէ ան՝ «հիմա եւ այստեղ»ի սահմանափակութեամբ, յայնժամ ան կրնայ ճախրել ազատօրէն ժամանակի եւ տարածքի անհունութեան մէջ, խորապրիլ տիեզերական շունչը, լայննա՛լ, ընդարձակուի՛լ....եւ դառնալ ԱԶԱՏ....
...............
Դժուար, շատ դժուա՛ր է ազատ ըլլալ....Մամոնայի եւ նիւթի բռնակալութենէն, .....դիւրին, հեշտ կենցաղի, զուարճանքներու գայթակղութենէն...փառքի ու դիրքի հրապուրանքէն....կերակրատաշտի ձրի եւ առատ վայելումէն....Զորն ասեմ եւ զորն խոստովանիմ....զի անթիւ են մարդը ստրկացնող, անազատ դարձնող թակարդները....
...............
Բարութիւնը լո՛յս է, չարին ընդդէմ յաղթանակ է, լոյսի նուաճում է խաւարին դէմ, կեանքի յարատեւում ու պանծացում....Չարը կը մեռնի ամէն վայրկեան, երբ բարին կը սփռէ իր լոյսը, խաղաղութեան ծիածանը, սրտի ջերմութիւնը, կեանքի փառաւորումը....Մարդը ծնած է բարին գործելու համար, նոյնիսկ՝ ամէնէն դժուար ու դաժան պայմաններուն մէջ, մանաւանդ՝ փորձութեան ահեղ պահերուն....
...............
Գիրէն առաջ կայ խօսքը, խօսքէն առաջ կայ միտքը, միտքէն առաջ կայ հոգին, որուն ցոլքը անպայմանօրէն կը ցոլայ գիրիդ վրայ...եւ զայն կ' օծէ լոյսով կամ մթամած ստուերով....անկեղծութեամբ կամ կեղծիքով....ճշմարտութեամբ թէ սուտով....գեղեցկութեամբ թէ հակառակն....
...............
Անցնող ժամանակին հետ, զգացումներու խելայեղ պոռթկումը հետզհետէ տեղի կու տայ սթափ բանականութեան, փոթորկայոյզ ջուրերը կը խաղաղուին, կը զուլալուին եւ տակաւ յստակ կ'երեւին փրփուրներուն տակ թաքնուած մարգարիտները՝ խոհի, միտքի, յոյզի....Փոթորիկին բերածը փոթորիկին հետ կ'երթայ անհետ, երբեմն ալ ծանր աւերներ ձգելով իր ետին, կը մնան ճշմարիտը, անկեղծը, իրաւը, գեղեցիկը....որոնք չեն կորսնցներ իրենց հմայքն ու հրապոյրը անցնող ժամանակին հետ....Ընդհակառակն, անոնց իրաւ արժէքը կը վերիմաստաւորուի դարէ դար....
...............
Այնքան մեծ սիրտեր կան դեռ, որոնք գիտեն տառապիլ ուրիշին ցաւով, բաժնել խինդն ու ծիծաղը մանկան, կիսել խռովքը անիրաւուածին, աշխարհի տագնապով այրիլ, մղկտալ....Այնքան վեհ հոգիներ կան դեռ, որոնք լայն հայեացքով գիտեն դիտել ու ընկալել կեանքն ու մարդը, գիտեն ներել սեփական անձին հասցուած վիրաւորանքը, նոյնիսկ հարուածը, լաւ հասկնալով զայն հասցնողին թէ հասցնողներուն դառնութիւնը, գուցէ եւ փոքրոգութիւնը....Սիրտն ու հոգին անապական պահելը անչափ էական է անոնց առողջութեան համար....Պիտի չթունաւորել զանոնք անզգամութեան, քինախնդրութեան, դառնութեան կամ փոքրոգութեան տարրերով....
...............
Առողջ ու սրտացաւ քննադատութիւնը հայ կեանքի այս կամ այն յոռի երեւոյթին մասին՝ առաքինութիւն է...միտուած հայ կեանքի բարելաւման ու վերելքին...Այլապէս, շատ դիւրին պիտի ըլլար գովաբանել ու քծնիլ, բայց յանուն ինչի՞....ստրկամտութիւնը, յայտնապէս խոր արմատներ ունի մեր մէջ...
...............
Ամէնէն առաքինի մարդն անգամ չի կրնար չունենալ փորձութեան պահեր եւ նոյնիսկ չմոլորիլ....սա մարդկային էութիւնն է եւ անսխալական մարդ չկայ: Կարեւորը՝ սայթաքելէ եւ մոլորուելէ ետք, դարձեալ եւ դարձեալ ճիշդ ճանապարհը գտնելն է, անկեղծ ինքնախոստովանութեան եւ զղջումի ցաւոտ բայց անհրաժեշտ հանգրուանը անցնելէ ետք....կրկին ու կրկին անգամ՝ խոնարհաբար, այլեւ պատասխանատուութեամբ, հոգեկան վերադարձն է, որպէս նոր սկիզբ, նոր զարթօնք.....Ազատ կամքը իր գինը ունի, որ սխալուելու հնարաւորութիւնն է....
(մանրամասն)

ՔԱՌԵԱԿՆԵՐ

yeran

 

 

 

Մահուան դիմաց կը զգաստանաս
Մեծ լռութեամբ խոհակալած
Կեանքը դարձեալ կը խուժէ վրադ
Պիտի ապրիս, այլ ճար չկայ....
...............
Մեծ ես, փոքր ես, պիտի մեկնիս
Միեւնոյնն է, մահը միշտ կայ
Բայց յետ-մահու կեանքով ապրիլն
Քիչերուն է միայն տրուած...
...............
Բագինին վրայ տառապանքի
Ես իմ մոմերս վառեցի
Ան լոյս տուաւ իմ ճամբէքին
Ուրախութեան համը վճիտ...
...............
Վեհութիւն կայ տրտմութեան մէջ
Զերթ լոյսի շող ամպի ետին
Զգաստացման հրաւէր որպէս
Կը մօտեցնէ սիրտը սիրտին...
(մանրամասն)

Այլազան

«Հաց բերող» Արթուր Սարգսեան մահացած է

yeranՄարտ 16-ին մահացած է «հաց բերող» անուանումով ծանօթ Արթուր Սարգսեան: Ան, նախորդ օր աղեթափութեան (hernie) վիրահատութեան մը ենթարկուած էր: Յիշեցնենք, որ Արթուր Սարգսեան կը մեղադրուէր «Սասնայ ծռեր»-ուն օժանդակելու յանցանքով: 2016 Դեկտեմբեր 31-ին ազատ արձակուած էր, սակայն քննչական պարտադիր ժամադրութեան ներկայացած չըլլալու պատճառաբանութեամբ՝ 2017 Փետր. 9-ին դարձեալ ձերբակալուած էր, որմէ ետք՝ Փետրուար 10-ին հացադուլ յայտարարած էր: Մարտ 6-ին խումբ մը երեսփոխաններու երաշխաւորութիւնը ՀՀ Յատուկ քննչական ծառայութեան կողմէ ընդունուած ըլլալով՝ ազատ արձակուած էր:(մանրամասն)

Երեսփոխան Դոկտ. Նորա Արիսեան Կը Պահանջէ Հայոց Ցեղասպանութեան Նիւթը Ներառել Սուրիոյ Բարձրագոյն Կրթութեան Մէջ

yeran«Բերիոյ նիուզ» կը հաղորդէ, թէ երեքշաբթի, 21 փետրուար 2017-ին, Սուրիոյ խորհրդարանի գումարած նիստին, որուն ներկայ եղաւ Սուրիոյ բարձրագոյն կրթութեան նախարար Աթեֆ Նատտաֆի, երեսփոխան դոկտ. Նորա Արիսեան ելոյթ ունենալով նշեց, որ Սուրիոյ բարձրագոյն համալսարանական կրթութեան հանգրուանին «Սուրիոյ պատմութեան» եւ «Օսմանեան կայսրութեան» առարկաները չեն ներառեր պատմական իրողութեան համապատասխանող դէպքեր, որոնք տեղի ունեցած են սուրիական հողերուն վրայ եւ մաս կը կազմեն Սուրիոյ պատմութեան, ինչպէս` հայերու դէմ իրականացուած Ցեղասպանութիւնը եւ ասորիներու «Սէյֆօ»-ն, հետեւաբար դոկտ. Արիսեան պահանջեց, որ պատմական այս դէպքերուն վերաբերող նիւթը գիտական եւ պատմական ձեւով ներառուի այդ ժամանակահատուածի պատմութեան դասագիրքերուն մէջ: Դոկտ. Արիսեան նախարարին ուշադրութիւնը հրաւիրեց նաեւ Հայաստանի Հանրապետութեան հետ ստորագրուած գիտական եւ բարձրագոյն կրթութեան մարզին մէջ համագործակցութեան համաձայնագիրին, որ տարիներէ ի վեր չէ վերաշխուժացած:(մանրամասն)

Հայաստանի Մէջ Ընտրելու Իրաւունք Ունի 2,564,334 Մարդ

yeranԵՐԵՒԱՆ.- Հայաստանի մէջ Ազգային ժողովի ընտրութիւններուն մէկ ամիս մնացած է: Մարտ 5ին պիտի մեկնարկէ նախընտրական քարոզարշաւը, որուն ընթացքին ընտրական գործընթացին մասնակից քաղաքական ուժերը պիտի փորձեն ընտրողներուն ներկայացնել իրենց ծրագիրները եւ երկիրը զարգացնելու տեսլականը:(մանրամասն)

Ստեղծուեցաւ «Հայկաշխարհ» Արեւմտահայերէն Մանկապատանեկան Առաջին Կայքը

yeranՆախաձեռնութեամբ www.yerakouyn.com արեւմտահայերէն կայքի հիմնադիրներուն եւ աջակցութեամբ ՀՀ սփիւռքի նախարարութեան, Երեքշաբթի 21 Փետրուար 2017-ին՝ Մայրենիի օրուան առիթով՝ տեղի ունեցաւ «Հայկաշխարհ» արեւմտահայերէն մանկապատանեկան համապարփակ առաջին կայքի (armlands.com) ստեղծման շնորհանդէսը:(մանրամասն)

Իտալիոյ Մէջ Լոյս Տեսած Է Գիրք՝ 1915ին Թուրքիոյ Մէջ Վատիկանի Հայապաշտպան Բանագնացին Մասին

yeranՀՌՈՄ, «Լա Սթամփա».- Իտալիոյ մէջ լոյս տեսած է Առաջին Աշխարհամարտին ընթացքին Օսմանեան կայսրութեան մէջ Վատիկանի դիւանագիտական առաքելութեան մասին: «Սուրբ Աթոռը Եւ Օսմանեան Կայսրութեան Մէջ Հայերու Կոտորածը» գիրքի հեղինակներն են Վալենտինա-Վարդուհի Կարախանեանն ու Օմար Վիկանօն: Գիրքին առանցքը կը հանդիսանայ Պոլսոյ մէջ պապի բանագնաց, միսիոներ Անճելօ Մարիա Տոլչիի գործունէութիւնը:(մանրամասն)

Գարեգին Արք. Պեքճեան Ընտրուած Է Պոլսոյ Հայոց Պատրիարքի Տեղապահ

yeran«Ակօս» պարբերականը կը հաղորդէ, թէ 14 Մարտին՝ Պոլսոյ հայոց պատրիարքարանին մէջ տեղի ունեցած քուէարկութեան իբրեւ արդիւնք Պոլսոյ հայոց պատրիարքի տեղապահ ընտրուած է Պոլսոյ պատրիարքութեան Գերմանիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Գարեգին արք. Պեքճեան: Քուէարկութեան մասնակցած են պատրիարքարանի 34 հոգեւորականներ: Արքեպիսկոպոս Պեքճեան ստացած է 23 ձայն, իսկ միւս թեկնածուն` Պոլսոյ հայոց պատրիարքի փոխանորդ Արամ արք. Աթեշեանը` 11 ձայն: Պատրիարքի տեղապահի միւս թեկնածուն` պատրիարքարանի հոգեւոր խորհուրդի նախագահ Սահակ եպս. Մաշալեան աւելի կանուխ յայտարարած էր, որ յետս կը կոչէ իր թեկնածութիւնը` աջակցութիւն յայտնելով Գարեգին արք. Պեքճեանին: Պատրիարքի փոխանորդ Արամ արք. Աթեշեան այժմ պէտք է հեռանայ իր պաշտօնէն: Նորընտիր տեղապահը պատրիարքարանը պիտի ղեկավարէ մինչեւ նոր պատրիարքի ընտրութիւն` միեւնոյն ժամանակ նախապատրաստելով ընտրութեան գործընթացը:(մանրամասն)